Ratchadamnoen Avenue

4 ภาคการเมืองไทย

2007-12-26T12:34:00.002+07:00

ณรงค์ฤทธิ์ ศรีรัตโนภาส
ผู้อำนวยการสำนักที่ปรึกษาร้อยชักสาม
roichaksaam@gmail.com

ถ้ากล้าพูดและกล้ายอมรับความจริงกัน การเมืองไทยวันนี้มี 4 ภาคหรือ 4 กลุ่มพลังที่มีบทบาทและมีอิทธิพลต่อคุณภาพและรูปโฉมของการเมืองไทย

4 ภาคหรือ 4 กลุ่มพลังที่ว่านี้คือ ภาครัฐสภา ภาคประชาชน ภาคราชการ และภาคผู้มีบารมี

ในแต่ละภาคล้วนมีกลุ่มทุนหรือนักธุรกิจให้การสนับสนุนหรือเข้ามาเกี่ยวพันอยู่ทั้งสิ้น จะต่างกันเพียงที่บางภาคมีมาก บางภาคมีน้อย บางครั้งเข้ามาสนับสนุนอย่างเปิดเผย บางครั้งไม่เปิดเผย

การเมืองภาครัฐสภากับการเมืองภาคประชาชนนั้น มีบทบัญญัติในรัฐธรรมนูญรับรอง แต่การเมืองภาคราชการกับภาคผู้มีบารมีไม่มี

1. การเมืองภาครัฐสภา หรือที่หลายคนชอบเรียกว่า “การเมืองในระบบ” ตัวแสดงที่สำคัญคือ พรรคการเมือง สมาชิกพรรคการเมือง นักการเมือง และผู้มีสิทธิออกเสียงเลือกตั้ง โดยมีคณะกรรมการการเลือกตั้งหรือ กกต. เป็นผู้กำกับการแสดงให้อยู่ในกฎกติกา การเมืองภาครัฐสภาเป็นภาคการเมืองหลักของการเมืองในระบอบประชาธิปไตย ตัวแสดงแต่ละตัวล้วนเป็นตัวแทนหรือยืนอยู่บนจุดยืนของกลุ่มผลประโยชน์ที่แน่นอน ไม่เว้นแม้ชาวบ้านผู้มีสิทธิออกเสียงเลือกตั้งไม่ว่าจะโดยรู้ตัวหรือไม่รู้ตัวก็ตาม การเมืองภาคนี้ได้รับการยอมรับในเบื้องต้นว่าสามารถสะท้อนความต้องการของประชาชนว่าต้องการให้ใครมานำพาประเทศชาติไปในทิศทางไหน แต่น่าอนาถที่ผ่านมา การเมืองภาคนี้ของไทยประสบความล้มเหลวมากกว่าความสำเร็จ 75 ปีที่สถาปนาระบอบประชาธิปไตย มีช่วงที่เป็นประชาธิปไตยจริงๆ เพียงไม่กี่ปีเท่านั้น

2. การเมืองภาคประชาชน หรือที่บางคนเรียกอย่างดูถูกเหยียดหยามว่า “การเมืองนอกระบบ” บ้าง “การเมืองบนถนน” บ้าง และ “การเมืองของพวกกฎหมู่” บ้าง ทั้งที่ความจริงแล้วเป็นการเมืองระบบหนึ่งที่มีบทบัญญัติในรัฐธรรมนูญรองรับไว้โดยชัดเจน ตัวแสดงที่สำคัญคือ องค์กรเคลื่อนไหวภาคเอกชน รวมทั้งประชาชนที่มีการจัดตั้งเป็นครั้งคราวและไม่มีการจัดตั้ง นอกจากนี้บ่อยครั้งยังมีสมาชิกพรรคการเมืองเข้าร่วมในการเคลื่อนไหวการเมืองของภาคนี้ ตัวอย่างของการเมืองภาคประชาชนที่สำคัญ เช่น การเดินขบวนคัดค้านการเลือกตั้งสกปรกปี 2500 การเดินขบวนคัดค้านฐานทัพอเมริกา การชุมนุมเดินขบวนในเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 6 ตุลาคม และพฤษภาทมิฬ การชุมนุมเดินขบวนคัดค้านการสร้างเขื่อนและโรงไฟฟ้าต่างๆ การชุมนุมเดินขบวนขับไล่อดีตนายกรัฐมนตรีทักษิณ และการบุกรัฐสภาขององค์กรภาคประชาชนเพื่อคัดค้านการเร่งออกกฎหมายของ สนช.เมื่อเร็วๆ นี้ เป็นต้น

3. การเมืองภาคราชการ คือการเมืองที่เล่นโดยข้าราชการพลเรือนและข้าราชการทหารตำรวจ เป็นภาคการเมืองที่รัฐธรรมนูญไม่รับรอง แต่กลับมีอิทธิพลอย่างมากต่อการเมืองภาคหลักของไทย ไม่เพียงคำกล่าวที่ว่า “พรรคการเมืองที่ใหญ่ที่สุดคือพรรคข้าราชการ” ที่ลึกๆ แล้ว นักการเมืองไทยมักแหยงไม่อยากปะทะหรือมีเรื่องด้วยเท่านั้น การรัฐประหารยึดอำนาจการปกครอง ยุติการทำงานของรัฐสภา ล้มเลิกรัฐธรรมนูญที่นำโดยผู้บัญชาการทหารและตำรวจหลายสิบครั้งที่ผ่านมา ล้วนเป็นพยานหลักฐานที่ไม่อาจปฏิเสธได้ถึงอำนาจอิทธิพลของพลังการเมืองภาคนี้ ตัวแสดงหลักที่เป็นทหารตำรวจของการเมืองภาคนี้นอกจากจะทำเพื่อผลประโยชน์ของกลุ่มตนแล้ว บางครั้งก็ถูกขอร้องให้ช่วยทำ

4. การเมืองภาคผู้มีบารมี สังคมไทยเป็นสังคมที่มีริ้วรอยวัฒนธรรมตกค้างจากยุคศักดินาค่อนข้างมาก การขึ้นต่อและยอมรับด้วยศรัทธาที่มีต่อผู้หลักผู้ใหญ่ ผู้มีอำนาจบารมีในสังคมที่แม้ไม่ดำรงตำแหน่งทางการเมืองโดยตรงยังคงมีอิทธิพลอยู่อย่างมาก เห็นได้จากทั้งผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองและการทหารต่างให้ความเคารพเกรงใจ ในอดีตภาคผู้มีบารมีไม่ค่อยลดตัวลงมายุ่งเกี่ยวกับการเมืองจนเกินไป สังคมก็จะให้การยอมรับค่อนข้างสูง แต่ในระยะหลังๆ ที่ภาคผู้มีบารมีกระโดดลงมาแสดงเองโดยตรงหลายหน ทำให้ภาพที่สังคมให้ความเคารพ กลับกลายเป็นภาพของคู่ต่อสู้ทางการเมืองในสายตาของคนบางคนหรือกลุ่มการเมืองบางกลุ่มไป

ผลการเลือกตั้งทั่วไปเมื่อวันที่ 23 ธันวาคมที่ผ่านมา และการจัดตั้งรัฐบาลที่กำลังดำเนินอยู่เวลานี้ ตลอดถึงการบริหารประเทศที่จะดำเนินต่อไป เป็นความรับผิดชอบของการเมืองภาครัฐสภาโดยตรง ดังนั้นคุณภาพของการเมืองไทยนับแต่วันนี้จึงตกอยู่ในมือของพรรคการเมืองและนักการเมืองที่ได้รับการเลือกตั้งเข้ามา หากกระทำไม่ดี ก็เป็นธรรมดาอยู่เองที่การเมืองภาคอื่นๆ จะต้องเข้ามาแสดงบทบาทแทน ด้วยเหตุนี้ คำพูดทำนองที่ว่า “อย่าลากการเมืองลงถนน” นั้น ควรต้องย้อนถามกันใหม่ว่า ถ้าการเมืองในรัฐสภาซึ่งเป็นภาคหลักของการเมืองในระบอบประชาธิปไตยทำหน้าที่ของตนดี ไหนเลยจะมีใครมาลากมันลงถนน ถ้าการเมืองในรัฐสภาไม่เอาแต่ทะเลาะเบาะแว้งแย่งชิงผลประโยชน์ให้ตน ทำลายผลประโยชน์ของประเทศชาติและของคนอื่น ไหนเลยจะมีใครออกมาเดินขบวนหรือเอารถถังออกมาจอดนอกบ้าน และถ้าการเมืองในรัฐสภาคิดถึงประเทศชาติ คิดถึงประชาชน นักการเมืองก็ต้องพร้อมที่จะลงจากเวทีในยามที่ไม่เป็นที่ต้อนรับของประชาชน เพื่อรักษาระบอบประชาธิปไตยให้คงไว้ ไม่ใช่ดื้อดึงเกาะเก้าอี้จนปล่อยให้รถถังออกมาล้มระบอบประชาธิปไตยอย่างที่ผ่านมา

26 ธันวาคม 2550
(ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ “สยามรัฐ” ฉบับวันที่ 27 ธันวาคม 2550)

อย่าเอื้อมเด็ดดอกฟ้า มาถนอม

2007-12-19T08:00:00.004+07:00

ณรงค์ฤทธิ์ ศรีรัตโนภาส
ผู้อำนวยการสำนักที่ปรึกษาร้อยชักสาม
roichaksaam@gmail.com

การเลือกตั้งวันที่ 23 ธันวาคมที่จะถึงนี้ พรรคการเมืองตั้งแต่ลำดับสามลงมาซึ่งเป็นตัวแปรสำคัญในการจัดตั้งรัฐบาล ถ้าไม่นับพรรคมัชฌิมาธิปไตยที่สร้างตำนานการเมืองภายในพรรคที่พิลึกพิลั่นที่สุดเท่าที่เคยมีพรรคการเมืองในประเทศนี้มา พรรคที่มีสีสันและได้รับความสนอกสนใจจากคอการเมืองมากที่สุดเห็นจะได้แก่พรรคชาติไทยของคุณบรรหาร ศิลปอาชา

ที่กล่าวเช่นนี้ไม่ได้หมายถึงการออกมาวาดลวดลายหลายยกหลายฉากที่ผ่านมาของคุณชูวิทย์ กมลวิศิษฎ์ อดีตรองหัวหน้าพรรค ไม่ได้หมายถึงกรณีสะพานหักตกน้ำครำของคุณบรรหารกับคุณแบม จณิสตา และไม่ได้หมายถึงการลื่นไหลไปมาระหว่างการปราศรัยหาเสียงของคุณบรรหารที่เดี๋ยวจะร่วมมือกับอดีตพรรคร่วมฝ่ายค้าน เดี๋ยวจะร่วมมือกับพรรคพลังประชาชน

ความสนใจของคอการเมืองที่มีต่อพรรคชาติไทยอยู่ที่อยากรู้ว่า หลังวันที่ 23 ธันวาคมนี้ จุดยืนทางการเมืองของพรรคชาติไทย หรือพูดให้ถูกต้องคือของคุณบรรหารจะอยู่ที่ไหน?

ถ้าพรรคพลังประชาชนได้เสียงมากพอจัดตั้งรัฐบาลร่วมกับพรรคชาติไทย ซึ่งอาจมีพรรคอื่นร่วมอีกหรือไม่ก็ตาม โดยมีข้อตกลงให้คุณบรรหารเป็นนายกรัฐมนตรี คุณบรรหารจะร่วมกับพรรคพลังประชาชนจัดตั้งรัฐบาลไหม?

ตรงกันข้าม ถ้าในสถานการณ์เดียวกันนั้น พรรคประชาธิปัตย์กลับรวบรวมพรรคเล็กพรรคน้อยและสามารถจัดตั้งรัฐบาลได้ถ้าพรรคชาติไทยให้ความร่วมมือด้วยอีกพรรคหนึ่ง โดยมีคุณอภิสิทธิ์เป็นนายกรัฐมนตรี พรรคชาติไทยของคุณบรรหารจะยอมร่วมรัฐบาลไหม? หรือจะขอเป็นนายกรัฐมนตรีเองโดยร่วมมือกับพรรคพลังประชาชน?

ข้อสมมุติดังกล่าวข้างต้น จนทุกวันไม่มีใครกล้าคาดเดาว่า คุณบรรหารจะตัดสินใจอย่างไร ค่าที่ผ่านมาคุณบรรหารมักมีจุดยืนไม่แจ่มชัด ในอดีตขณะเป็นพรรคร่วมฝ่ายค้าน คุณบรรหารก็เคยนัดกินหูฉลามกับคุณทักษิณมาแล้ว หากย้อนอดีตกลับไปไกลขึ้นอีก พรรคชาติไทยของคุณบรรหารก็ได้ชื่อว่าเป็นพรรคที่พร้อมเสียบไม่แพ้ใคร คุณบรรหารเองถึงกับเคยโอดโอยถึงความอดอยากปากแห้งมาแล้วในยามที่ต้องตกเป็นฝ่ายค้าน ยิ่งเมื่อมีข่าวทำนองว่าพรรคพลังประชาชนกำลังมาแรง และมีข่าวทำนองว่าสังคมส่วนหนึ่งไม่สู้จะยอมรับพรรคนี้ และโดยเฉพาะไม่ยอมรับให้คุณสมัคร หัวหน้าพรรคขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรี ผู้คนจึงต่างหันสายตามาที่คุณบรรหารในฐานะผู้ที่น่าจะเหมาะสมที่สุดในการก้าวขึ้นรับตำแหน่งนายกรัฐมนตรีแทนคุณสมัคร

และถ้าร่วมมือกับพรรคพลังประชาชนแล้วได้เป็นนายกรัฐมตรี กับร่วมมือกับพรรคประชาธิปัตย์แล้วไม่ได้เป็นนายกรัฐมนตรี มิหนำพรรคนี้ยังเคยขุดคุ้ยด่าทอไปถึงบรรพบุรุษแซ่เบ๊ของตนมาแล้วในยามที่ตนขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรีครั้งแรก คิดถึงตรงนี้แล้วยิ่งท้าทายการตัดสินใจของคุณบรรหารยิ่งนัก! ยิ่งเมื่อนึกถึงตำนานการเมืองปี 2518 ที่ มรว.คึกฤทธิ์ นำสส.พรรคกิจสังคมไม่กี่คนก้าวขึ้นรับตำแหน่งนายกรัฐมนตรีท่ามกลางการสนับสนุนของพรรคการเมืองใหญ่น้อยในสภาด้วยแล้ว ใครเล่าจักไม่เข้าใจความรู้สึกลึกๆ ของชายร่างสั้นผู้นี้!

คุณบรรหารนั้น เช่นเดียวกับคุณเสนาะและคุณสนั่น กล่าวคือเป็นนักการเมืองที่คร่ำหวอด จะทำถูกบ้างผิดบ้าง รุ่งบ้างไม่รุ่งบ้าง สังคมก็มีความรู้สึกว่าเป็นบุคลากรทางการเมืองที่มีความสำคัญ การเคลื่อนไหวไม่เคยไม่เป็นที่สนใจ ดังนั้น การตัดสินใจหลังวันที่ 23 ธันวาคมนี้ของคุณบรรหารย่อมเป็นที่สนใจอย่างมากของสังคม ยิ่งไปกว่านั้นเป็นการพิสูจน์จุดยืนครั้งสำคัญของคุณบรรหาร เพราะไม่เพียงแต่จะส่งผลกระทบต่อเหตุการณ์ที่จะตามมาของประเทศชาติ ของพรรคชาติไทย รวมทั้งของลูกหลานคุณบรรหารเองหลังวันที่ 23 หากยังจะจารึกค่าความเป็นนักการเมืองของตัวคุณบรรหารเองในวัยที่คุณบรรหารอาจไม่มีโอกาสกลับมาแก้ไขสิ่งที่ตนได้ตัดสินใจในวันนี้

สุดท้าย หากวันนี้คุณบรรหารกำลังฝันถึงตำนานการเมืองปี 2518 คุณบรรหารก็ควรฝันให้จบถึงความยุ่งยากวุ่นวายที่มรว.คึกฤทธิ์ประสบหลังจากนั้น

และหากวันนี้อีกเช่นกัน ถ้าคุณบรรหารกำลังฝันถึงเก้าอี้นายกรัฐมนตรีในยามที่นำพรรคการเมืองเล็กๆ พรรคหนึ่ง คุณบรรหารก็ควรนึกถึงคำเตือนเก่าๆ ของคนโบราณที่ว่า

19 ธันวาคม 2550
(ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ “สยามรัฐ” ฉบับวันที่ 20 ธันวาคม 2550)

จากผู้มีบารมีนอกรัฐธรรมนูญถึงอีแอบผมขาว

2007-12-13T07:00:00.006+07:00

ณรงค์ฤทธิ์ ศรีรัตโนภาส
ผู้อำนวยการสำนักที่ปรึกษาร้อยชักสาม
roichaksaam@gmail.com

จากผู้มีบารมีนอกรัฐธรรมนูญถึงอีแอบผมขาว
จากคนขี้โกงถึงจ๊อกกี้รับจ้างขี่ม้า

ความวุ่นวายทางการเมืองและความแตกแยกอย่างไม่เคยเป็นมาก่อนในสังคมไทยทุกวันนี้ นอกจากจะเป็นภาพการต่อสู้ระหว่างนักการเมือง ข้าราชการและประชาชนที่สนับสนุนอดีตนายกรัฐมนตรีทักษิณ กับนักการเมือง ข้าราชการและประชาชนที่ต่อต้านคัดค้านอดีตนายกรัฐมนตรีทักษิณแล้ว ที่มาส่วนหนึ่งของความขัดแย้งยังอยู่ที่การต่อสู้ระหว่างกลุ่มทุนผูกขาดสองกลุ่ม หนึ่งคือกลุ่มทุนผูกขาดหน้าใหม่ของอดีตนายกรัฐมนตรีทักษิณ กับอีกหนึ่งคือกลุ่มทุนผูกขาดหน้าเก่าที่มีสีสันของความเป็นจารีตนิยม

การต่อสู้ที่ว่านี้เห็นได้ชัดเจนจากการที่ดร.ทักษิณในฐานะนายกรัฐมนตรีซึ่งเป็นตำแหน่งบริหารสูงสุดของประเทศ หัวหน้าพรรคการเมืองและเจ้าของทุนผูกขาดใหญ่สุดของประเทศพยายามใช้อำนาจรัฐในมือของตนดำเนินนโยบายที่เอื้อประโยชน์แก่การผูกขาดทั้งทางเศรษฐกิจและทางการเมือง จนถึงขั้นที่คุกคามการดำรงอยู่ของทุนกลุ่มต่างๆ ที่ถ้าไม่มาเป็นพวกก็จะต้องถูกเบียดขับหรือกลืนกิน ถึงขั้นคุกคามการดำรงอยู่ของสถาบันต่างๆ ที่ถ้าไม่รับใช้นโยบายก็จะต้องถูกกระทบกระเทือนหรือกลั่นแกล้ง และถึงขั้นหมิ่นเหม่ต่อการจาบจ้วงสถาบันเบื้องสูงของประเทศ อันเป็นเหตุผลหนึ่งที่คณะรัฐประหารนำมาอ้างในการเข้ายึดอำนาจการปกครองเมื่อวันที่ 19 กันยายน 2549

และก็เป็นเหตุผลหนึ่งที่ในช่วงปี 2548 ต่อต้นปี 2549 บรรดาบุคคลที่รู้สึกได้ถึงภัยอันตรายจากการผูกขาดของกลุ่มทุนหน้าใหม่ที่มีอำนาจรัฐในมือ ตลอดถึงบุคคลที่ใกล้ชิดและจงรักภักดีต่อสถาบัน อันมี ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล รองประธานมูลนิธิชัยพัฒนา เป็นต้น รวมกระทั่งถึงบุคคลสำคัญอย่างรัฐบุรุษอาวุโสและประธานองคมนตรี พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ ต่างออกมาประสานเสียงครั้งแล้วครั้งเล่าให้ประชาชนเห็นถึงพิษภัยอันเกิดจากการได้คนขี้โกงและคนไม่ดีมาบริหารประเทศ ให้ประชาชนสนับสนุนคนดี อย่าไปสนับสนุนคนเลวขึ้นมามีอำนาจ

ผลที่ตามมาจากการเคลื่อนไหวให้ประชาชนไม่สนับสนุนคนโกงดังกล่าว คือเสียงระเบิดกึกก้องตอนบ่ายสองโมงของวันที่ 9 มีนาคม 2549 บริเวณข้างป้อมตำรวจหน้าบ้านสี่เสาเทเวศร์ ตามมาด้วยการพูดในที่ประชุมหัวหน้าส่วนข้าราชการ ผู้ว่าราชการจังหวัด ตำรวจ และข้าราชการ ซี 10 ขึ้นไป ที่ตึกสันติไมตรี ทำเนียบรัฐบาลเมื่อวันที่ 29 มิถุนายน 2549 ของดร.ทักษิณเกี่ยวกับ “บุคคลซึ่งดูเหมือนมีบารมีนอกรัฐธรรมนูญ เข้ามาวุ่นวายองค์กรที่มีในระบบรัฐธรรมนูญมากไป มีการไม่เคารพกติกา” (ผู้จัดการออนไลน์, 3 กรกฎาคม 2549, 13.00 น.)

คำพูดดังกล่าวของดร.ทักษิณได้รับการตอบโต้อย่างฉับพลันจากกลุ่มสตรีชั้นสูงของสังคม นำโดย ม.ร.ว.รำพิอาภา เกษมศรี ม.ล.อุบล นิลอุบล นางสุมาลี วีระไวทยะ และนางปราไพ ปราสาททองโอสถ ที่เปิดแถลงในนามชมรมเพื่อความจริง โดยมีเหล่าสตรีผู้สูงศักดิ์อีกหลายตระกูล อาทิ ตระกูลวรวรรณ ตระกูลสวัสดิวัสดิ์ และแกนนำพันธมิตรร่วมให้กำลังใจ เมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม 2549 ที่ร้านโอล์ดเล้ง ย่านอาร์ซีเอ เรียกร้องให้ ดร.ทักษิณเปิดเผยความจริงว่าผู้มากบารมีและอยู่เหนือรัฐธรรมนูญคือใคร เพราะ “ประชาชนจำนวนมากตีความกันไปมากเกินกว่า พลเอกเปรม ติณสูญลานนท์ ประธานองค์มนตรีและรัฐบุรุษแล้ว ขอให้ พ.ต.ท.ทักษิณออกมาบอกให้ชัดเจนว่าคือใคร หากไม่มีเจตนาจาบจ้วงเบื้องสูง”

www.parliament.go.th/news/news_detail.php?prid=15546

จากนั้นอีกไม่ถึงสองสัปดาห์ วันที่ 14 กรกฎาคม 2549 พลเอกเปรม ก็เริ่มตอบโต้อีกครั้งด้วยการเดินทางไปบรรยายพิเศษให้กับนักเรียนนายร้อยฯ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้าที่หอประชุมโรงเรียน จำนวนประมาณ 950 คน จาก 4 ชั้นปี ตอนหนึ่งของการบรรยายกล่าวถึงทหารว่าเปรียบเสมือนม้าที่มีชาติและพระเจ้าอยู่หัวเป็นเจ้าของ ส่วนรัฐบาลนั้นเป็นเพียงจ๊อกกี้ไม่ใช่เจ้าของม้า จ๊อกกี้นั้นบ้างก็ดี บ้างก็ไม่ดี รับจ้างขี่เสร็จแล้วก็ไป ไม่เหมือนเจ้าของที่อยู่ดูแลม้าตลอด
(ดูรายละเอียดคำบรรยายใน ผู้จัดการออนไลน์, 14 กรกฎาคม 2549, 15.23 น.)

การลงทุนออกมาพูดตรงๆ ขนาดนี้ของ คนระดับประธานองคมนตรี เป็นเหมือนการเทหมดหน้าตัก ไม่มีอะไรต้องกั๊กกันอีกแล้วในความขัดแย้งระหว่างกลุ่มทุนของดร.ทักษิณกับกลุ่มที่ใกล้ชิดสถาบัน ดร.ทักษิณนั้น คราวนี้ดูเหมือนไม่ออกมาตอบโต้ตรงๆ แต่คนที่ออกมาโต้กลับกลายเป็นคนที่ชื่อ สมัคร สุนทรเวช สว.กทม.เวลานั้น ผ่านรายการ “เปิดแฟ้มความคิด” ทาง Wisdom Radio FM. 105 เมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม 2549 ว่า ปรัชญาม้ากับจ๊อกกี้ของประธานองคมนตรีนั้น “ไม่เข้าท่า” และน่าประหลาดใจที่ “คนดูแลม้าคอกนี้ เขาสอนให้ม้าไม่มีไมตรีกับจ๊อกกี้”

จากวันนั้นถึงวันนี้ เวลาผ่านมาร่วมปีครึ่ง ดร.ทักษิณถูกโค่นลงแล้ว และประกาศต่อชาวโลกว่าจะเลิกเล่นการเมืองแล้ว แต่การเคลื่อนไหวของดร.ทักษิณกระทั่งทุกวันนี้กลับไม่เคยหยุดนิ่ง บุรุษผู้ออกมาต่อกรกับประธานองคมนตรีในวันนั้นได้ถูกไหว้วานให้มาเป็นหัวหน้าพรรคการเมืองใหญ่ในวันนี้ เขาประกาศตัวเป็นนอมินีของดร.ทักษิณอย่างไม่ปิดบังอำพราง และระหว่างการหาเสียงเมื่อค่ำคืนวันที่ 12ธันวาคมนี้ เขาไม่ลืมที่จะตอกย้ำความแค้น โดยไม่หวังที่จะไปเหยียบทะเลสงขลาอีกต่อไปว่า

“ที่ผ่านมามีอีแอบบางคนด่า พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรีว่า ไม่เคารพสถาบันและเอาสถาบันไปเหยียบย่ำ ทั้งไปพูดจากับไฮโซไฮซ้อจนทำให้เป็นชนวนนำไปสู่การรัฐประหาร” เขายังกล่าวต่ออีกว่า อีแอบผมขาวคนนี้ยังเรียกร้องให้สื่อมวลชนเขียนข่าวด่าตน บ้านเมืองวุ่นวายเพราะบุคคลคนนี้ หัวโจกคนนี้เป็นคนทำลายสถาบันอย่างแท้จริง คนที่เป็นอีแอบอย่างนี้ยังไม่มีใครคิดบัญชี ขออนุญาตพูดแค่นี้ ประชาชนคงเข้าใจว่าหมายถึงอะไร ไม่ขอขยายความ

(ไทยรัฐออนไลน์, 12 ธันวาคม 2550, 23.59 น.)

ครับ หวังว่าประชาชนคงเข้าใจ และไม่นำตัวเองเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของความขัดแย้งคู่นี้ ที่สำคัญกว่านั้น ประชาชนควรเข้าใจและเตรียมพร้อมด้วยว่า การเมืองทุกวันนี้มีความเป็นไปได้ว่า ถ้าจัดการไม่ดีก็อาจมาถึงทางตันอีกครั้งหนึ่ง

เพราะประการแรก ย่อมเป็นที่ประจักษ์ชัดว่า คนอย่างดร.ทักษิณนั้นไม่ยอมหยุดและไม่ยอมแพ้ง่ายๆ ทั้งไม่สนใจว่าประเทศชาติจะบอบช้ำอย่างไรจากการเคลื่อนไหวของตน ส่วนคู่ต่อสู้ของเขานั้น แม้จะมีทหารเกือบทั้งกองทัพสนับสนุน ก็พิสูจน์แล้วว่าไม่ได้มีฝีมือในการแก้ไขปัญหาอะไรมากไปกว่าการเอารถถังออกมายึดอำนาจ ซึ่งใครก็ทำได้ถ้ามีกองกำลังเช่นนั้นในมือ

อีกประการหนึ่ง ย่อมเป็นที่ประจักษ์ชัดอีกเช่นกันว่า ทุกวันนี้ แม้บรรดาบุคคลที่ยุ่งเกี่ยวอยู่ในวงการเมืองทั้งหลายไม่ว่าจะเป็นกลุ่มไหนหรือพรรคใด จะพร้อมใจกันใส่เสื้อสีเหลืองกับสีชมพู และพร้อมใจกันยืนจุดเทียนถวายพระพรในวาระต่างๆ แต่แท้จริงแล้ว กลับหาได้สนองรับพระบรมราโชวาทของในหลวงดังเช่นที่เคยเป็นมาในอดีตไม่ ทั้งที่ทรงออกมาเตือนถึงสองครั้งสองครา ให้สามัคคี ลดอคติ เพื่อรักษาความเป็นปกติมั่นคงของประเทศชาติ แต่นักการเมืองและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งหลาย รวมกระทั่งคู่ความขัดแย้งทั้งสองฝ่ายที่ต่างก็อ้างความจงรักภักดีต่อสถาบันก็ยังเป็นอย่างที่เห็นกัน เช่นนี้แล้วใครเล่าจะกล้ารับรองว่าบ้านเมืองจะไม่วุ่นวายอีกครั้งหนึ่ง ใครเล่าจะไม่คิดว่าวิธีการเก่าๆ ที่เอารถถังออกมาจอดข้างนอกจะไม่เกิดขึ้นอีกครั้งหนึ่ง

ประชาชนที่บริสุทธิ์ จึงต้องตั้งสติและไม่เข้าไปเป็นเหยื่อของความขัดแย้งคู่นี้

13 ธันวาคม 2550
(ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ “สยามรัฐ” ฉบับวันที่ 15 ธันวาคม 2550)

การเมืองเรื่องตอแหล

2007-11-28T11:24:00.003+07:00

ณรงค์ฤทธิ์ ศรีรัตโนภาส
ผู้อำนวยการสำนักที่ปรึกษาร้อยชักสาม
roichaksaam@gmail.com

คำพูดที่ว่า "การเมืองไม่มีมิตรแท้และศัตรูถาวร” ดูจะได้รับการยอมรับและชื่นชมว่าเป็นสัจธรรมทางการเมือง มีการพูดถึงและมีการประพฤติปฏิบัติสืบต่อกันมารุ่นแล้วรุ่นเล่าจนกลายเป็นบรรทัดฐาน (Norms) และเป็นวัฒนธรรม (Culture) ทางการเมืองของไทย โดยไม่ค่อยมีใครออกมาวิพากษ์วิจารณ์ ยิ่งกว่านั้นไม่เคยมีนักการเมืองคนไหนออกมาปฏิเสธ

จากการปฏิวัติฝรั่งเศสซึ่งถือเป็นต้นแบบของการปฏิวัติประชาธิปไตยชนชั้นนายทุนครั้งแรกของโลก ที่เริ่มในปีพศ.2332 และการต่อสู้ประหัตประหารกันเองในกลุ่มปฏิวัติที่ต่อเนื่องกันมาอีก 10 ปีก็ดี เรื่อยมาจนถึงการเปลี่ยนแปลงการปกครองของไทยในปีพศ.2475 ซึ่งถือเป็นการยึดอำนาจการปกครองของกษัตริย์มาอยู่ในมือของกลุ่มขุนนางที่เรียกตัวเองว่าคณะราษฎร และการก่อรัฐประหารโค่นล้มกันเองในหมู่คณะราษฎรในเวลาต่อมาก็ดี การก่อรัฐประหาร 16 กันยายน พศ.2500 โค่นล้มจอมพล ป. พิบูลสงครามของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ลูกน้องคนสนิทที่เคยลั่นวาจาว่า “ผมจะไม่วัดรอยเท้าท่าน” ก็ดี จวบกระทั่งถึงความขัดแย้งระหว่างพลเอกถนอม กิตติขจร พลเอกประภาส จารุเสถียร และพันเอกณรงค์ กิตติขจร กับพลเอกกฤษณ์ สีวะรา หลังเหตุการณ์ 14 ตุลาคม พศ.2516 ก็ดี ความขัดแย้งระหว่างพลเรือเอกสงัด ชลออยู่ กับพลเอกเกรียงศักดิ์ ชมะนันท์หลังร่วมกันก่อรัฐประหารนองเลือด 6 ตุลาคม พศ.2519 และความขัดแย้งในกลุ่มผู้ร่วมกันก่อรัฐประหารโค่นล้มรัฐบาลทักษิณ ชินวัตรเมื่อวันที่ 19 กันยายน พศ.2549 ที่ทำให้นายพลหลายคนอกหักในเวลาต่อมาก็ดี รวมไปถึงการรวมตัวกันแล้วแตกแยกกัน การทะเลาะต่อว่าเย้ยหยันกันแล้วโอบกอดจับไม้จับมือกันของนักการเมืองไทยที่มีให้เห็นทุกยุคทุกสมัยก็ดี ยิ่งทำให้คำพูดที่ว่า “การเมืองไม่มีมิตรแท้และศัตรูถาวร” มีความเป็นสัจธรรมยิ่งขึ้น ได้รับการยอมรับโดยไม่มีข้อโต้แย้งมากยิ่งขึ้น

ทำให้ดูเหมือนว่าโลกของนักการเมือง ต่างจากโลกของประชาชนคนทั่วไป เพราะโลกของคนทั่วไปย่อมมีทั้งมิตรและศัตรู มีทั้งมิตรแท้ และมิตรที่พอคบได้ เช่นเดียวกับที่มีศัตรูตัวร้ายและศัตรูตัวรอง

แต่โลกของนักการเมืองพวกนี้ไม่เป็นเช่นนั้น

ค่านิยมหรือวัฒนธรรมที่ยอมรับว่าการเมืองไม่มีมิตรแท้และศัตรูถาวร ทำให้นักการเมืองจำนวนมาก นำไปใช้เป็นยุทธวิธีต่อรองผลประโยชน์ และยุทธวิธีหาเสียงกับประชาชน

ทำให้เกิดปรากฏการณ์ที่นักการเมืองสามารถทำอะไรได้ทุกอย่างโดยไม่สนใจมารยาททางการเมือง และไม่สนใจว่าเมื่อก่อนตนเคยทำอะไรและพูดอะไรไว้ ขอเพียงให้ตนได้สมประโยชน์ จะให้เป็นมิตรหรือเป็นศัตรูก็ไม่สำคัญ

ด้วยเหตุนี้เมื่อทักษิณจัดตั้งรัฐบาลครั้งแรกจึงดึงนายบรรหารมาเป็นมิตร แต่พอเลือกตั้งครั้งใหม่เมื่อมั่นใจว่าได้รับคะแนนนิยมสูง ทักษิณก็ประกาศจัดตั้งรัฐบาลพรรคเดียว ทั้งส่งคนของตนลงสมัครแข่งกับนายบรรหารเสียอีก

ด้วยเหตุนี้เมื่อไม่อยากตกงาน อดีตคนเดือนตุลาส่วนหนึ่งที่ครั้งหนึ่งเคยสละช่วงชีวิตทั้งช่วงให้กับอุดมการณ์ของตน จึงสามารถกอดคอทำงานกับคนที่ต่างอุดมการณ์กับตนอย่างนายสมัคร สุนทรเวชได้ ทั้งเข้าขอความช่วยเหลือจากองค์กรที่พวกของตนเคยกล่าวหาได้ โดยไม่อินังขังขอกว่าสังคมจะประเมินพฤติกรรมของตนอย่างไร

และด้วยเหตุนี้นายบรรหารเมื่อคราวไปหาเสียงกับคนกาฬสินธุ์ในยามที่โพลหลายสำนักระบุว่าพรรคพลังประชาชนมีคะแนนนำ จึงประกาศสลายขั้วทางการเมือง ไม่มีพันธะใดๆ กับพรรคร่วมฝ่ายค้านที่เคยกอดคอต่อสู้ร่วมกันมา จนกว่าผลการเลือกตั้งจะออกมา
และด้วยเหตุนี้อีกเช่นกันที่เมื่อมีเสียงวิพากษ์วิจารณ์มากมาย นายบรรหารจึงออกมาให้สัมภาษณ์ว่า “นี่คือการเมือง”

โลกของนักการเมือง จึงเป็นโลกที่ดูน่ากลัว คบไม่ได้ ตลบแตลง และพร้อมตระบัดสัตย์ได้ตลอดเวลา

และถ้าการเมืองไม่มีมิตรแท้และศัตรูถาวรแล้ว การเมืองก็เป็นเรื่องของการตอแหล เป็นเรื่องของคนที่ไร้จุดยืน พร้อมจะทำอะไรก็ได้ที่ทำให้ตนได้ประโยชน์

สัตบุรุษย่อมเป็นมิตรแท้กับสัตบุรุษ และเป็นศัตรูถาวรกับทุรชนฉันใด การเมืองของสัตบุรุษก็ย่อมต้องมีมิตรแท้และมีศัตรูถาวรฉันนั้น

การเมืองที่ไม่มีมิตรแท้และศัตรูถาวร ถ้าจะเป็นสัจธรรม ก็คงเป็นสัจธรรมการเมืองของพวกทุศีลเท่านั้น!

ประชาชนจะยอมเลือกพวกทุศีลมาเป็นผู้แทนของเขาหรือ?

28 พฤศจิกายน 2550
(ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ “สยามรัฐ” ฉบับวันที่ 29 พฤศจิกายน 2550)

สิ่งที่ “อดีตสหาย” สายทักษิณควรพิจารณา

2007-11-21T17:39:00.003+07:00

ณรงค์ฤทธิ์ ศรีรัตโนภาส
ผู้อำนวยการสำนักที่ปรึกษาร้อยชักสาม
roichaksaam@gmail.com

นับจากการสิ้นสุดลงของสงครามประชาชนระหว่างพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยกับรัฐบาลไทยเมื่อประมาณสองทศวรรษที่ผ่านมา จวบจนกระทั่งต้นปี พศ.2544 การเมืองไทยได้เผชิญความขัดแย้งแหลมคมคู่หนึ่ง คือความขัดแย้งระหว่างนักการเมือง ข้าราชการและประชาชนที่สนับสนุน ดร.ทักษิณ ชินวัตรเป็นนายกรัฐมนตรี กับ นักการเมือง ข้าราชการและประชาชนที่ไม่สนับสนุน ดร.ทักษิณ ชินวัตรเป็นนายกรัฐมนตรี ประเด็นของความขัดแย้งรวมศูนย์อยู่ที่เหตุการณ์ที่ต่อมาสังคมเรียกว่า “กรณีซุกหุ้น”

ความขัดแย้งดังกล่าว เป็นความขัดแย้งหลักของการเมืองไทยระยะนั้น ครอบงำบรรยากาศและพฤติกรรมการเคลื่อนไหวทางการเมืองไทยทั้งในและนอกรัฐสภา ในสภาปรากฏเป็นความขัดแย้งระหว่างพรรคร่วมรัฐบาลที่นำโดยพรรคไทยรักไทยฝ่ายหนึ่ง กับพรรคฝ่ายค้านที่นำโดยพรรคประชาธิปัตย์อีกฝ่ายหนึ่ง นอกสภาปรากฏเป็นความขัดแย้งในแนวคำพิพากษาของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญสองกลุ่มที่พิพากษาคดีซุกหุ้น ปรากฏเป็นความขัดแย้งในองค์กรทั้งภาครัฐ กึ่งภาครัฐ องค์กรภาคประชาชนและในหมู่ประชาชนทั่วไป ในความขัดแย้งหลักคู่นี้ ด้านหลักของความขัดแย้งที่เป็นฝ่ายกำชัยชนะคือด้านที่สนับสนุน ดร.ทักษิณ ชินวัตร

และในด้านที่สนับสนุน ดร.ทักษิณ ชินวัตรนี้ ก็มี “อดีตสหาย” ที่เคยเข้าป่าหลังเหตุการณ์ 6 ตุลาคม 2519 รวมอยู่ด้วย!

“อดีตสหาย” เหล่านี้บ้างเป็นรัฐมนตรีจากพรรคไทยรักไทย บ้างเป็นรัฐมนตรีจากพรรคร่วมรัฐบาล บ้างเป็นแกนนำพรรคไทยรักไทย บ้างเป็นที่ปรึกษา บ้างเป็นคณะทำงาน บ้างเป็นแกนนำการเคลื่อนไหวภาคประชาชน และบ้างเป็นเพียงแฟนคลับธรรมดาที่ไม่มีบทบาทการเมืองอะไรมากไปกว่าการไปหย่อนบัตรลงคะแนนให้พรรคไทยรักไทย

เหตุผลที่ “อดีตสหาย” เหล่านี้สนับสนุน ดร.ทักษิณ บ้างบอกว่า ดร.ทักษิณเป็นตัวแทนพลังการผลิตที่ก้าวหน้า เป็นตัวแทนกลุ่มทุนที่ก้าวหน้ากว่ากลุ่มทุนจารีตนิยม บ้างว่า ดร.ทักษิณให้โอกาสฝ่ายก้าวหน้าในหมู่ประชาชนทำงานมากกว่าหัวหน้าพรรคการเมืองอื่น บ้างเพราะไม่ชอบพรรคประชาธิปัตย์ บ้างเพราะเบื่อคุณชวน

7 ปีผ่านไป จากต้นปี 2544 ถึงปลายปี 2550 ในปัจจุบัน “อดีตสหาย” ส่วนหนึ่งได้ตีจาก ดร.ทักษิณเพราะเห็นว่าทักษิณไม่ได้คิดช่วยเหลือคนยากคนจนอย่างแท้จริง ส่วนหนึ่งกระทั่งนำการเดินขบวนขับไล่เพราะรับไม่ได้กับการรวบอำนาจและการมีผลประโยชน์ทับซ้อน แต่กระนั้นก็ยังมี “อดีตสหาย” จำนวนไม่น้อยยังคงเหนียวแน่นรับใช้และเป็นแฟนคลับของทักษิณไม่เปลี่ยนแปลง แม้ทั้งที่ทักษิณจะถูกตั้งข้อหาคอร์รัปชั่นมากมาย แม้ทั้งที่ทักษิณกับครอบครัวจะยอมจำนนต้องไปเสียค่าปรับในฐานหลบเลี่ยงไม่จ่ายภาษีจากการโอนหุ้นหลายต่อหลายครั้งให้เห็นกันอยู่ และแม้ทั้งที่ทักษิณจะไม่ได้ให้เกียรติอะไรกับ “อดีตสหาย” เหล่านั้นมากไปกว่าพนักงานกินเงินเดือนคนหนึ่งที่บางครั้งก็เคยแม้แต่ดุด่าว่ากล่าวอย่างไม่ไว้หน้าผ่านสื่อมวลชนในยามที่ใช้ไปทำอะไรแล้วทำไม่ได้ดั่งใจ ไม่ไว้หน้าแม้แต่จะเอาคนที่ขวาสุดขั้วอย่างนายสมัคร สุนทรเวชมาเป็นลูกพี่ที่ “อดีตสหาย” หลายคนเคยต่อสู้ห้ำหั่นทางด้านอุดมการณ์กันอย่างดุเดือดเลือดพล่านมาก่อน!

แต่ “อดีตสหาย” ของเราก็ยังรับทักษิณได้ แม้ทั้งที่เกียรติภูมิต่างๆ ของทักษิณจะแทบไม่มีอะไรเหลือแล้วจากการตกเป็นผู้ต้องหาในคดีคอร์รัปชั่นโกงกินบ้านเมือง นอกจากทรัพย์สินเงินตราในต่างประเทศที่คาดว่าน่าจะยังมีอยู่อย่างมหาศาลถึงขั้นแทบจะซื้อประเทศนี้ได้ทั้งประเทศ!

และด้วยเหตุนี้ ทักษิณจึงยังมีแฟนคลับอยู่ในประเทศอีกมากมาย

และด้วยเหตุนี้ ความแตกแยกร้าวฉาน ความไม่สงบในสังคม กระทั่งอาจทำให้ชาติไทยทั้งชาติล้มละลายจากการที่ประชาชนในชาติต่อสู้ห้ำหั่นกันเองจะยังเป็นภัยอันตรายที่เกิดขึ้นได้ทุกเวลา!

แล้ว “อดีตสหาย” ของเราจะยอมให้สังคมไทยและประเทศไทยตกอยู่ในภัยอันตรายเช่นนี้เชียวหรือ?

ทางหนึ่งที่จะพัฒนาและรักษาระบอบประชาธิปไตยไม่ให้ทหารฉวยโอกาสรัฐประหาร ไม่ให้ประเทศชาติต้องแตกแยกวุ่นวายก็คือ ไม่รับใช้นักการเมืองที่เผด็จการและคอร์รัปชั่นโกงกิน สนับสนุนนักการเมืองที่เป็นประชาธิปไตย ไม่คอร์รัปชั่น มีมารยาทและมีความเป็นผู้ดีทางการเมืองพอที่จะไม่ต้องรอให้ประชามหาชนมาเดินขบวนขับไล่ให้เป็นเหตุให้ผู้ไม่หวังดีฉวยโอกาสแทรกแซง

เพียงเพราะทิษฐิ เพียงเพราะความต้องการที่จะเอาชนะ เพียงเพราะคนคนเดียวที่อาจจะมีบุญคุณกับเราเป็นการส่วนตัว แต่คนคนนั้นกำลังมีคดีคอร์รัปชั่นโกงบ้านกินเมืองที่ควรให้โอกาสกระบวนการยุติธรรมได้ทำหน้าที่ของมัน มากกว่าไปหลบลี้หนีหน้าและสร้างความปั่นป่วนให้กับสังคม เราจะยังรับใช้เขา เห็นแก่เขามากกว่าเห็นแก่ความสงบสุขภายในชาติเชียวหรือ?

ปลายปี 2519 หลังเหตุการณ์สังหารโหด 6 ตุลาคม ขณะที่นักศึกษาประชาชนจำนวนมากรวมทั้ง “อดีตสหาย” เหล่านี้เดินทางเข้าป่าสมทบกับพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย ขณะที่การปฏิวัติกำลังอยู่ในกระแสสูงนั้น พรรคคอมมิวนิสต์เวียดนามเคยเสนอให้ความช่วยเหลือด้วยการนำกำลังทหารต่างชาติเข้ามาปลดปล่อยภาคอีสานของไทย แต่พรรคคอมมิวนิสต์ไทยกลับไม่ยอมรับความช่วยเหลือนี้ ด้วยเหตุผลที่ ธง แจ่มศรี เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยเปิดเผยว่า ชนะแบบนี้ “จะเกิดผลเสียหายแก่ประเทศชาติมากกว่า” ยังผลให้พรรคคอมมิวนิสต์เวียดนามตัดความช่วยเหลือพรรคคอมมิวนิสต์ไทย ในที่สุดแม้พรรคคอมมิวนิสต์ไทยจะพ่ายแพ้ แต่ประเทศไทยก็ยังรักษาไว้ได้ไม่เสียหาย!(ข้อมูลจากต้นฉบับหนังสือประวัติธง แจ่มศรีซึ่งมีกำหนดจะตีพิมพ์ในปีหน้า)

“อดีตสหาย” สายทักษิณของเราไม่คิดแบบนี้บ้างหรือ?

21 พฤศจิกายน 2550
(ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ “สยามรัฐ” ฉบับวันที่ 22 พฤศจิกายน 2550)

การเมืองแตกแยก เราไม่แยกแตกกัน

2007-11-14T17:06:00.003+07:00

ณรงค์ฤทธิ์ ศรีรัตโนภาส
ผู้อำนวยการสำนักที่ปรึกษาร้อยชักสาม
roichaksaam@gmail.com

ถ้าจะมีใครพูดว่า สังคมไทยไม่มีความแตกแยก ใครคนนั้นถ้าไม่โกหก ก็กำลังหลอกตัวเอง!

ปัจจุบันสังคมไทยกำลังเผชิญความแตกแยกทางความคิดครั้งใหญ่ที่สุดนับจากการสิ้นสุดลงของสงครามแย่งชิงประชาชนระหว่างพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยกับรัฐบาลไทยเมื่อประมาณสองทศวรรษที่ผ่านมา

ความแตกแยกที่ว่านี้ หนึ่งที่เห็นชัดคือ ความแตกแยกที่เกี่ยวพันกับอุดมการทางศาสนาและภูมิหลังทางประวัติศาสตร์ที่ปรากฏเป็นวิกฤติไฟใต้ซึ่งยังแก้ไม่ตกอยู่ในปัจจุบัน

อีกหนึ่งที่เห็นชัดไม่แพ้กันคือ ความแตกแยกทางการเมืองระหว่างกลุ่มอำนาจเก่าที่มีพรรคพลังประชาชนเป็นแกนนำกับกลุ่มอำนาจใหม่ที่มีพลพรรค คมช. กับพวกจารีตเป็นแกนนำ

การต่อสู้ที่นำมาซึ่งความแตกแยกครั้งใหญ่ในสังคมทุกวันนี้ได้ชักพาประชาชนจำนวนมาก อาจกล่าวได้ว่าเกือบทั่วทั้งสังคมเข้าสู่หรือเป็นส่วนหนึ่งของวงจรแห่งความขัดแย้งนี้

เบื้องหน้าความแตกแยกใหญ่ทั้งสองประการข้างต้น เกิดการต่อสู้และความแตกแยกที่ตามมาอีกมากมายหลายประการ
ความแตกแยกทางภาคใต้นำมาซึ่งการก่อการร้าย การต่อสู้เพื่อแบ่งแยกดินแดน และความแตกแยกร้าวฉานของประชาชนในพื้นที่ที่เคยอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข

ความแตกแยกระหว่างกลุ่มอำนาจเก่ากับกลุ่มอำนาจใหม่ นำมาซึ่งการบดขยี้ทำลายล้างก่อนการเลือกตั้ง การแบ่งขั้วทางการเมืองในหมู่ประชาชน ตามมาด้วยความแตกแยกทั้งในหมู่ประชาชนและนักการเมืองที่ยังดำเนินต่อไปอีกหลังการเลือกตั้ง และสุดท้ายเมื่อรัฐบาลใหม่ไม่สามารถแก้ไขความแตกแยกขัดแย้งในสังคมรวมทั้งไม่สามารถแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจอื่นๆ ให้เป็นที่พอใจของผู้มีส่วนได้เสียได้ ภาพการนำรถถังออกมารัฐประหารฉุดกระชากระบอบประชาธิปไตยให้ถอยกลับไปข้างหลังก็จะปรากฏให้เห็นอีกครั้งดังที่ คมช. และ ผบ.ทบ.คนปัจจุบันไม่เคยให้คำรับรองว่าจะไม่ก่อรัฐประหารอีก

ดูเหมือนคนมองโลกในแง่ร้าย แต่โปรดเชื่อเถอะสิ่งเหล่านี้จะเกิดขึ้นจริง!

เกิดขึ้นจริงเหมือนที่เกิดระเบิดและเกิดการฆ่ากันทุกเมื่อเชื่อวันที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้!

เกิดขึ้นจริงเหมือนที่เกิดมาตรการมากมายที่พยายามสกัดกั้นไม่ให้กลุ่มอำนาจเก่าชนะการเลือกตั้งและจัดตั้งรัฐบาล!

เกิดขึ้นจริงเหมือนที่เกิดความแตกแยกร้าวลึกในสังคมตั้งแต่สมัยทักษิณเรื่อยมายันสมัย คมช. และจวบกระทั่งปัจจุบันก็ยังไม่มีทีท่าว่าจะหมดไป!

เบื้องหน้าความแตกแยกเหล่านี้ ประชาชนจะต้องตั้งสติและไม่นำตนเข้าไปร่วมรับใช้ผลประโยชน์ของฝ่ายหนึ่งฝ่ายใด

ประชาชนต้องถามตัวเองว่า เรารักชาติและรักประชาธิปไตยหรือไม่?

ถ้ารักชาติ ก็ต้องรักเอกราชอธิปไตยของชาติ ที่ไม่ยอมให้ใครมาแบ่งแยกผืนแผ่นดิน ไม่ยอมให้ต่างชาติมาแทรกแซงบงการ

ถ้ารักประชาธิปไตย ก็ต้องไม่สนับสนุนเผด็จการ ไม่ช่วยทำงานให้พวกเผด็จการ ไม่สนับสนุนคนโกงให้มาปกครองประเทศ และไม่สนับสนุนทหารให้มาฉีกรัฐธรรมนูญ

การเมืองไทยทุกวันนี้ ที่มีแต่ความแตกแยกขัดแย้ง ดูมืดมนไม่มีอนาคต เพราะต่างฝ่ายต่างต่อท่อน้ำเลี้ยงให้กันและกัน ไม่เพียงทักษิณหรือคมช. เท่านั้นที่ต่อท่อน้ำเลี้ยงให้พรรคพวกของตน ประชาชนที่ไปถือหางทั้งสองฝ่ายก็มีส่วนต่อท่อน้ำเลี้ยงให้ทั้งทักษิณและคมช.ไม่ว่าจะโดยรู้ตัวหรือไม่รู้ตัวก็ตาม

ถ้าไม่มีแฟนคลับ ทักษิณจะยังวาดลวดลายได้ถึงขนาดนี้หรือ?

และถ้าไม่มีแฟนคลับ คมช. จะกล้าพูดหรือว่า อนาคตจะปฏิวัติอีกหรือไม่อยู่ที่สถานการณ์?

เบื้องหน้าความแตกแยกทางการเมือง ประชาชนต้องไม่แยกแตกกัน ไม่เป็นแฟนคลับที่คอยต่อท่อน้ำเลี้ยงให้คนพวกนั้นทำลายประชาธิปไตยของบ้านเมือง

เห็นความแตกแยกของบ้านเมืองวันนี้แล้ว คิดถึงเพลง “มือเรียวเกี่ยวรวง” ของ พงษ์เทพ กระโดนชำนาญ ที่ว่า

“บนพื้นดินแยกแตก เราไม่แยกแตกกัน กำด้ามเคียวมือเรียวเกี่ยวสัมพันธ์ พลิกพื้นดินถิ่นฐานบ้านเรา”

14 พฤศจิกายน 2550
(ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ “สยามรัฐ” ฉบับวันที่ 15 พฤศจิกายน 2550)

ความมั่นคงของชาติหรือความมั่นคงของใคร?

2007-11-09T16:37:00.004+07:00

ณรงค์ฤทธิ์ ศรีรัตโนภาส
ผู้อำนวยการสำนักที่ปรึกษาร้อยชักสาม
roichaksaam@gmail.com

แล้วในที่สุดร่าง พรบ.การรักษาความมั่นคงในราชอาณาจักรก็ผ่านการเห็นชอบในขั้นรับหลักการจากสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) จนได้ ด้วยคะแนน 101 ต่อ 20 งดออกเสียง 2 แม้ทั้งที่กลุ่มองค์กรสิทธิมนุษยชนทั้งในประเทศและต่างประเทศ ตลอดทั้งนักวิชาการและสื่อมวลชนจะออกมารณรงค์ต่อต้านคัดค้าน และออกแถลงการณ์ให้ สนช.คว่ำร่าง พรบ.ฉบับนี้ในขั้นรับหลักการก็ตาม

คอลัมน์ “ราชดำเนิน อเวนิว” ฉบับวันอังคารที่ 17 กรกฎาคม 2550 ได้เคยเขียนเหตุผลที่สังคมไทยไม่ควรยอมรับร่าง พรบ. ฉบับนี้ไว้แล้วซึ่งมีด้วยกัน 4 ประการคือ

1) เนื้อหาที่เผด็จอำนาจและลิดรอนสิทธิเสรีภาพของประชาชน ให้อำนาจเจ้าหน้าที่อย่างครอบจักรวาล และคุ้มครองการใช้อำนาจของเจ้าหน้าที่ (ที่แม้จะใช้อย่างผิดๆ แต่อ้างว่ากระทำโดยสุจริต)ที่จะไม่ต้องรับผิดทั้งทางแพ่ง ทางอาญา ทางวินัยหรือกระทั่งนำเรื่องขึ้นสู่ศาลปกครองก็ไม่ได้

2) หลักการที่ขัดกับระบอบประชาธิปไตย ที่อำนาจอธิปไตยทั้งสาม คือ นิติบัญญัติ บริหาร และตุลาการ ผูกขาดอยู่กับคนเพียงคนเดียวคือ ผอ.รมน. และผิดธรรมเนียมการปกครองในระบอบประชาธิปไตยที่รัฐบาลชั่วคราวที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งของประชาชนควรจะมีมารยาทพอที่จะไม่ผลักดันกฎหมายสำคัญๆ โดยเฉพาะกฎหมายที่ผูกพันผลประโยชน์ระยะยาวของประเทศชาติหรือกฎหมายที่กระทบสิทธิเสรีภาพของประชาชนออกมา

3) เบื้องหลังการออกกฎหมายที่มีข้อสงสัยว่าน่าจะเป็นหนึ่งในแผนการทำลายฝ่ายตรงข้ามและสืบทอดอำนาจของคมช. ดังนั้นจึงต้องพยายามผลักดันร่างกฎหมายนี้ออกมาทั้งที่ไม่มีความจำเป็นเร่งด่วนขนาดนั้น และ

4) ผลกระทบต่อภาพลักษณ์ของประเทศไทยในเวทีโลกที่ตกต่ำอยู่แล้ว ก็จะยิ่งตกต่ำลงไปอีกจากการออกกฎหมายที่สวนทางกับการส่งเสริมสิทธิมนุษยชนที่ประเทศเจริญแล้วทั่วโลกทำกัน

แม้รัฐบาลจะนำร่าง พรบ. ฉบับนี้ออกไปปรับปรุงแก้ไขแต่เนื้อหาสำคัญหลายประเด็นที่เคยถูกวิพากษ์วิจารณ์ยังคงปรากฏอยู่ตามเดิมไม่เปลี่ยนแปลง

น.ต. ประสงค์ สุ่นศิริ สมาชิก สนช. กล่าวถึงการให้อำนาจเจ้าหน้าที่อย่างครอบจักรวาลของร่างกฎหมายฉบับนี้ว่า

“ประเทศของเรามาไกลเกินที่จะเลี้ยวซ้ายขวากลับไปหาระบบอำนาจนิยม แต่อ่าน พรบ. นี้ทั้งหมดแล้วเหมือนกับเรากำลังเซ็นเช็คเปล่าให้กับผู้อื่นไปกรอกจำนวนเอาเองตามใจชอบ...วันนี้สังคมเรามีปัญหาที่กังวลใจหลายอย่างทั้งภาคใต้ ปัญหาเศรษฐกิจ ความแตกแยกในสังคม แทนที่รัฐบาลจะเอาใจใส่แก้ไข กลับเสนอขออำนาจเข้ามาอีก”

และพูดเป็นนัยให้เห็นถึงจุดประสงค์ที่แท้จริงในการพยายามเข็นร่าง พรบ. ฉบับนี้ออกมาว่า

“ผมเห็นด้วยที่จะเห็นบ้านเมืองมั่นคง แต่ต้องเป็นความมั่นคงแห่งรัฐ เป็นความมั่นคงของประชาชนที่สามารถจะมีชีวิตอย่างสงบปลอดภัย เป็นปกติสุขภายใต้กฎหมายที่เป็นธรรม ไม่ถูกทำร้าย ไม่ใช่เพื่อความมั่นคงของคนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง”

คุณบัญญัติ ทัศนียะเวช สมาชิก สนช.สายสื่อมวลชนให้เหตุผลของการคัดค้านร่าง พรบ. ฉบับนี้ว่า

“กฎหมายฉบับนี้ให้อำนาจเด็ดขาดกับเจ้าหน้าที่ในการปราบปรามยับยั้งภัยความมั่นคง แต่คำว่าภัยความมั่นคงในกฎหมายฉบับนี้ตีความได้ทุกกรณี ดังนั้นไม่น่าจะนำกฎหมายนี้มาบังคับใช้ในช่วงบ้านเมืองกำลังจะก้าวพ้นจากการถูกตราหน้าว่าเป็นเผด็จการจากกรณีรัฐประหาร 19 ก.ย. นอกจากนี้ประเทศกำลังใช้รัฐธรรมนูญ 50 ที่ให้สิทธิเสรีภาพประชาชนมากที่สุด กำลังจะเข้าสู่การเลือกตั้งเพื่อกลับคืนสู่ระบอบประชาธิปไตย แต่กฎหมายนี้ได้ทำลายบรรยากาศการให้สิทธิเสรีภาพของประชาชนโดยสิ้นเชิง แสดงถึงแก่นแท้รัฐบาลที่ต้องการมีอำนาจในมือ ไม่แน่ใจว่าการเลือกตั้งจะถูกแทรกแซงหรือไม่ แสดงให้เห็นความไม่จริงใจของรัฐบาลที่จะคืนอำนาจให้ประชาชน”

ความพยายามเข็นร่าง พรบ. ฉบับนี้ออกมาจนมีการรับหลักการในวาระแรก ถ้าเป็นสงคราม สงครามนี้ก็ยังไม่ยุติ ยังจะต้องมีการต่อต้านคัดต้านจากผู้รักสิทธิประชาธิปไตยต่อไปอีก และหากดำเนินต่อไปจนกระทั่งสามารถประกาศใช้ได้เมื่อไร เมื่อนั้นแหละศพของทั้งสองฝ่ายจะเกลื่อนกลาดจนนับไม่หมด ไม่มีใครได้ชัยชนะ เช่นเดียวกับที่ในอดีตรัฐบาลก็ไม่เคยเอาชนะพรรคคอมมิวนิสต์ได้จากการใช้กฎหมายปราบปรามคอมมิวนิสต์

เราขอสดุดี 20+2 สมาชิก สนช. ที่ไม่รับหลักการร่าง พรบ. ฉบับนี้ แต่ก็อดสงสัยไม่ได้ว่า ทำไมสมาชิก สนช. อีกหลายคนที่เคยมีบทบาทต่อสู้เพื่อประชาชนจึงไม่มีรายชื่ออยู่ในกลุ่ม 20+2 และทำไมการประชุมพิจารณาร่างกฎหมายสำคัญฉบับนี้จึงมีผู้เข้าประชุมเพียง 123 คน จากทั้งหมด 250 คน สมาชิก สนช. อีกกว่าร้อยคนไปอยู่เสียที่ไหน?

9 พฤศจิกายน 2550
(ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ “สยามรัฐ” ฉบับวันที่ 10 พฤศจิกายน 2550)

รายชื่อสมาชิก สนช.ที่ไม่รับหลักการ

1. นายโคทม อารียา
2. พล.ท.เจริญศักดิ์ เที่ยงธรรม
3. พล.ต.ท.ชัยยันต์ กะกล่ำทอง
4. นายดำรงค์ สุมาลยศักดิ์
5. นายตวง อันทะไชย
6. นางเตือนใจ ดีเทศน์
7. นายทวี สุรฤทธิกุล
8. พล.ร.อ.บรรณวิทย์ เก่งเรียน
9. นางบัญญัติ ทัศนียะเวช
10. นายประพันธ์ คูณมี
11. น.ต.ประสงค์ สุ่นศิริ
12. ร.ต.อ.ปุระชัย เปี่ยมสมบูรณ์
13. นายภัทระ คำพิทักษ์
14. นางมุกดา อินต๊ะสาร
15. นายวัลลภ ตังคณานุรักษ์
16. นายวิริยะ นามศิริพงศ์พันธ์
17. นายสมเกียรติ อ่อนวิมล
18. นายสมชาย แสวงการ
19. นายสุริชัย หวันแก้ว
20. นายโสภณ สุภาพงษ์

รายชื่อสมาชิก สนช. ที่งดออกเสียง

1. นายปีติพงศ์ พึ่งบุญ ณ อยุธยา
2. นายวิทย์ รายนานนท์

กระแสเสื้อสีชมพู

2007-10-29T16:24:00.002+07:00

ณรงค์ฤทธิ์ ศรีรัตโนภาส
ผู้อำนวยการสำนักที่ปรึกษาร้อยชักสาม
roichaksaam@gmail.com

“ปรากฏการณ์เสื้อเหลือง” ที่พสกนิกรชาวไทยพร้อมใจกันสวมใส่เสื้อสีเหลืองเพื่อแสดงออกถึงความจงรักภักดีที่มีต่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในระยะสองปีที่ผ่านมา เป็นปรากฏการณ์ที่โลกได้จารึกไว้อย่างชื่นชมในพระบารมีของพระมหากษัตริย์องค์หนึ่งกับความรักของประชาชนประเทศหนึ่งที่มีต่อพระเจ้าอยู่หัวของเขาอย่างยากที่จะมีพระมหากษัตริย์และประชาชนประเทศไหนเสมอเหมือน

ไม่เคยมีประชาชนประเทศไหนชวนกันใส่เสื้อสีประจำวันพระราชสมภพของพระมหากษัตริย์ของตนเป็นเวลายาวนานนับปี และไม่เคยมีประชาชนประเทศไหนพากันมาปักหลักชุมนุมเฝ้าพระอาการของพระมหากษัตริย์ของตนด้วยการแหงนหน้ามองไปที่หน้าต่างห้องประทับรักษาพระองค์ทุกครั้งที่พระมหากษัตริย์ของตนเสด็จประทับรักษาพระองค์ที่โรงพยาบาล

นอกจากประชาชนประเทศไทย!

การพร้อมใจกันใส่เสื้อเหลืองเพื่อเฉลิมฉลองพระชนมายุครบ 80 พรรษาของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวครั้งนี้ได้รับความร่วมมือจากหน่วยงานราชการ รัฐวิสาหกิจ และองค์กรภาคเอกชนต่างๆ ทั่วประเทศ บางองค์กรได้ผลิตเสื้อยืดสีเหลืองแจกจ่ายสมาชิกของตน บางองค์กรกำหนดให้สมาชิกใส่เสื้อเหลืองทุกวันจันทร์ บางองค์กรใส่กันเกือบทุกวันก็มี

แต่เมื่อเร็วๆ นี้ เกิดมี “กระแสเสื้อสีชมพู” ปรากฏขึ้น!

พ่อค้าแม่ค้าที่เริ่มนำเสื้อสีชมพูมาวางขายบอกว่า “ปีหน้าเขาให้ใส่สีชมพู เพื่อแก้เคล็ดให้ในหลวง”

พรรคพวกที่ทำงานรัฐวิสาหกิจบางคนบอกว่า ที่ทำงานมีคนเริ่มใส่สีชมพูแล้ว ด้วยความเชื่อที่ว่าจะสามารถช่วยให้ในหลวงทรงหายจากพระอาการประชวร และมีพระชนมายุยิ่งยืนนาน เพราะสีชมพูเป็นสีประจำวันอังคาร หมายความว่าในหลวงได้ทรงผ่านวันพระราชสมภพซึ่งเป็นวันจันทร์มาแล้ว เท่ากับเป็นการสะเดาะเคราะห์ให้ในหลวงทรงผ่านพ้นวิกฤติทั้งหลายทั้งปวงอันเกิดจากพระอาการประชวรครั้งนี้

ต้นตอความเชื่อเกี่ยวกับเรื่องสีชมพูมาจากที่ไหนไม่มีใครยืนยัน แต่พิจารณาจากคำอธิบายและเหตุผลของการใส่เสื้อสีชมพูแล้ว คงวิเคราะห์ได้ไม่ยากว่าน่าจะมาจากคนในวงการโหราศาสตร์ ที่เชี่ยวชาญในการผูกดวง ทำนายชะตา และแก้เคล็ด

สังคมไทยที่คนส่วนไม่น้อยยังพึ่งพาและเชื่อถือหมอดู เมื่อได้รับฟังเรื่องพวกนี้ บวกกับความรักความห่วงใยที่มีต่อในหลวง จึงง่ายที่จะรับเอา “กระแสเสื้อสีชมพู” มาไว้กับตน

มองในแง่ดีแล้วก็ไม่น่าจะมีอะไรเสียหาย!

ผู้คนได้เปลี่ยนความจำเจจากสีเหลืองมาเป็นสีชมพู พ่อค้าแม่ค้าก็มีโอกาสนำเสื้อยืดสีชมพูจำนวนมากมาจำหน่ายได้ทั้งปี และที่เหนือสิ่งอื่นใดคือพสกนิกรชาวไทยได้สบายใจขึ้นว่าตนได้มีโอกาสแสดงความจงรักภักดีต่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มีโอกาสส่งพลังใจให้พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงมีพระพลานามัยสมบูรณ์แข็งแรง ด้วยการสวมใส่เสื้อสีเหมือนกันอีกหนึ่งปี

แต่มองอีกมุมหนึ่งแล้วกลับน่าเป็นห่วง!

เพราะหากกระแสเสื้อสีชมพูเป็นจริงเป็นจังขึ้นมาทั่วทั้งสังคม ก็เท่ากับเป็นการสื่อความหมายผิดๆ สร้างความเชื่อและปลูกฝังความคิดที่ไม่เป็นวิทยาศาตร์ให้กับผู้คนทั้งสังคม ไม่ต่างกับเหตุการณ์ความเชื่อเรื่องผีแม่ม่ายในอดีตของคนบางหมู่บ้านในภาคอิสานที่พากันแก้เคล็ดด้วยการเอาผ้าแดงมาผูกไว้ที่รั้ว หรือเอาปลัดขิกกับหุ่นไล่กามาปักไว้หน้าบ้าน เพื่อไม่ให้ผีแม่ม่ายมาเอาชีวิตของผู้ชายในบ้านไป

“กระแสเสื้อเหลือง” เป็นเรื่องที่มีเหตุผลอธิบายได้และทั่วโลกชื่นชม แต่หากก้าวไปถึง “กระแสเสื้อสีชมพู” เมื่อไร ความชื่นชมที่นานาอารยประเทศมีต่อ “ปรากฏการณ์เสื้อเหลือง” จะหมดไปทันที ต่างชาติจะหยันเอาว่าประเทศนี้นอกจากไม่ค่อยเป็นประชาธิปไตยแล้ว ยังถูกครอบงำด้วยความคิดแบบไสยศาสตร์อีกด้วย เห็นได้จากเมื่อเร็วๆ นี้ ความพยายามรวมพรรคการเมืองบางพรรคยังต้องอ้างเรื่องผีบรรพบุรุษสั่งให้มารวมกัน

การแสดงความจงรักภักดีต่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และความปรารถนาที่จะเห็นพระองค์มีพระพลานามัยสมบูรณ์แข็งแรงไม่ได้อยู่ที่การใส่เสื้อสีอะไร หากที่สำคัญอยู่ที่การทำความดี อยู่ที่การครองตนเป็นคนดีและทำหน้าที่การงานของตนให้ถูกต้องครบถ้วน และตอบแทนสังคมด้วยการเสียสละส่วนที่สามารถเสียสละได้ให้สังคม

แต่หากบุคคลหนึ่งบุคคลใดยังเชื่อในเรื่องการแก้เคล็ดด้วยสีชมพู ก็ย่อมเป็นสิทธิอันชอบธรรมที่จะทำได้ ขอเพียงแต่หน่วยงานทางราชการอย่าเป็นตัวตั้งตัวตีสนับสนุนให้มีการสื่อความหมายผิดๆ ไปสู่สังคมด้วยการชักชวนให้ผู้คนหันมาใส่เสื้อสีชมพูเท่านั้น

แต่หากทำไม่ได้จริงๆ ก็โปรดเขียนตัวอักษรกำกับไว้บนเสื้อด้วยว่า

“เป็นความเชื่อส่วนบุคคล โปรดใช้วิจารณญาณในการสวมใส่”

29 ตุลาคม 2550
(ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ “สยามรัฐ” ฉบับวันที่ 30 ตุลาคม 2550)

One best way ของการพัฒนาประชาธิปไตย

2007-10-22T16:12:00.002+07:00

ณรงค์ฤทธิ์ ศรีรัตโนภาส
ผู้อำนวยการสำนักที่ปรึกษาร้อยชักสาม
roichaksaam@gmail.com

One best way คือวิธีการทำงานที่ดีที่สุดในการบรรลุผลสำเร็จของการทำงานในแต่ละขั้นตอนของการทำงานแต่ละชิ้น ที่ Frederick Winslow Taylor บิดาแห่งทฤษฎีวิทยาศาสตร์การจัดการ (Scientific Management)ได้เสนอแนวคิดที่ปฏิวัติการทำงานแบบดั้งเดิมนี้ไว้เมื่อเกือบร้อยปีที่ผ่านมา

การเสนอของ Taylor ได้ผ่านการทดลองอย่างเป็นวิทยาศาตร์โดยละเอียด เป็นต้นว่า การก่ออิฐให้ได้เร็วและมีคุณภาพ การเคลื่อนไหวร่างกายและอิริยาบทของคนงานต้องลดจาก 18 ท่าลงเหลือ 5 ท่า หรือการใช้พลั่วขุด คนงานที่เก่งควรใช้พลั่วยกน้ำหนักประมาณ 21 ปอนด์ จะได้งานทั้งวันมากกว่าการโหมขุดทีละ 24 ปอนด์ หรือการขุดแบบอู้งานทีละ 18 ปอนด์ เป็นต้น

ทฤษฎีของเขาแม้ในเวลานั้นมีหลายฝ่ายคัดค้าน (เพราะแน่นอนว่าไม่เคยมีทฤษฎีไหนที่สมบูรณ์แบบที่สุดและไม่เคยถูกใครคัดค้าน) แต่ทุกวันนี้ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่า One best way ได้ถูกนำมาใช้เป็นหลักการบริหารจัดการในหลายบริบทของงาน และแม้การจัดรื้อระบบภายในองค์กรที่เรียกว่า Reengineering หรือการบริหารระบบคุณภาพ (Quality system management) ในยุคปัจจุบันต่างล้วนได้รับอิทธิพลแนวความคิดมาจากทฤษฎีวิทยาศาตร์การจัดการของ Taylor ทั้งสิ้น

ไม่เว้นแม้การพัฒนาประชาธิปไตยของไทยในปัจจุบัน ที่ผู้รักประชาธิปไตยควรต้องช่วยกันค้นหา One best way ออกมาให้ได้เช่นกัน!

หนึ่งปีที่ผ่านมานี้ มีการถกเถียงกันมากว่าใครกันแน่ที่พัฒนาประชาธิปไตย? และใครกันแน่ที่ทำลายประชาธิปไตย? พวกทักษิณ? หรือพวกคมช?

พวกทักษิณก็อ้างว่าพวกคมช. ทำให้ระบอบเผด็จการครองเมือง ระบอบประชาธิปไตยไทยถอยหลังเข้าคลองกลับไปอีกอย่างน้อย 15 ปี ส่วนพวกคมช. ก็อ้างว่าพวกทักษิณนั่นแหละคือเผด็จการทางรัฐสภา ทุจริตคอร์รัปชั่นและหว่านซื้อองค์กรอิสระต่างๆ ให้อยู่ใต้อาณัติของตน ทหารจึงจำเป็นต้องรัฐประหารกอบกู้ระบอบประชาธิปไตยไว้

ทั้งสองฝ่ายล้วนมีแฟนคลับไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากัน การเลือกข้างไม่เกิดจากจากค่านิยมทางการเมือง ก็เกิดจากผลประโยชน์ทางธุรกิจที่ตกกระทบทั้งโดยตรงและโดยอ้อม

ฝ่ายหนึ่งตะโกนว่าไม่เอารัฐประหาร ให้เอาทักษิณกลับคืนมา ในขณะที่อีกฝ่ายหนึ่งก็พยายามขุดรากถอนโคนระบอบทักษิณให้สิ้นซาก ไม่เช่นนั้นประชาธิปไตยจะโงหัวไม่ขึ้น

แล้ว One best way ของการพัฒนาประชาธิปไตยไทยอยู่ตรงไหนเล่า?

ถ้าการสนับสนุนตัวแทนทุนผูกขาดที่สามานย์ ใช้อำนาจรัฐมาดำเนินนโยบายที่เอื้อผลประโยชน์ให้กับตนเองและพวกพ้อง แทรกแซงองค์กรตรวจสอบในระบอบประชาธิปไตยไม่ให้ทำงานได้อย่างอิสระ และใช้อำนาจเงินจากการทุจริตคอร์รัปชั่นมาหว่านซื้อทุกสิ่งทุกอย่างเพื่อการเผด็จอำนาจที่สมบูรณ์แบบ เป็นการพัฒนาประชาธิปไตย เราก็ควรสนับสนุนให้ระบอบทักษิณกลับคืนมา

หรือถ้าการเอารถถังออกมายึดอำนาจบ้านเมือง ล้มรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้ง และฉีกรัฐธรรมนูญทิ้ง ตั้งคนในกองทัพเข้าไปคุมรัฐวิสาหกิจต่างๆ ออกกฎหมายรับรองอำนาจเผด็จการและวางแผนสี่ห้าขั้นเพื่อให้การเมืองในอนาคตเป็นไปตามรูปการที่ฝ่ายยึดอำนาจต้องการ ถือเป็นการปกป้องประชาธิปไตย เราก็ควรสนับสนุนให้มีการรัฐประหารทุกครั้งที่ได้รัฐบาลไม่ดีมาบริหารประเทศ อย่างที่หลายคนในเวลานี้เตรียมใจยอมรับให้มีการรัฐประหารอีกหากการเมืองหลังการเลือกตั้งมีปัญหา

ปัญหาที่น่าคิดคือ ทั้งสองหนทางข้างต้นเป็น One best way ของการพัฒนาประชาธิปไตยจริงๆ หรือ? เผด็จการทุนผูกขาดกับเผด็จการทหาร จะสร้างประชาธิปไตยได้จริงล่ะหรือ?

ชีวิตทาสอาฟริกันคงไม่สามารถเป็นอิสระได้เพียงเพราะเปลี่ยนนายทาสจากอเมริกามาเป็นนายทาสทางยุโรป นอกเสียจากการต่อสู้เพื่อให้มีการเลิกทาส

ประชาชาติเวียดนามคงไม่สามารถกลับคืนสู่อิสรภาพและความผาสุกได้เพียงเพราะเปลี่ยนผู้ปกครองจากฝรั่งเศสมาเป็นอเมริกัน เว้นเสียแต่จะต้องต่อสู้ขับไล่ผู้รุกรานออกไป

ประชาธิปไตยไทยก็เช่นกัน คงจะไม่สามารถปกป้องและพัฒนาได้จากการเอาเผด็จการทหารมาโค่นล้มเผด็จการทุนนิยมผูกขาด หรือเอาการรัฐประหารมาไล่รัฐบาลเลว

การอดทนพัฒนาคุณภาพและจิตสำนึกทางการเมืองของประชาชนไทยให้เข้าใจและรู้เท่าทันคนเท่านั้นแหละ ที่เป็น One best way ของการพัฒนาระบอบประชาธิปไตยไทยอย่างแท้จริง อาจจะช้า อาจจะเหนื่อย แต่ก็ไม่มีเส้นทางลัดอื่น เพราะหลายสิ่งหลายอย่างในโลกนี้ก็ไม่มีเส้นทางลัดให้เดินเสมอไปเหมือนกัน

ไม่เช่นนั้น ผู้ชายวัย 29 ปีที่ชื่อ สิทธารถะ คงไม่ต้องใช้เวลากว่าสองพันหกร้อยปีที่จะทำให้สิ่งที่เขาค้นพบและถ่ายทอดให้นักบวช 5 รูปรับรู้ในป่าเล็กๆ แห่งหนึ่ง ได้รับการเผยแพร่ออกไปทั่วโลกอย่างทุกวันนี้

22 ตุลาคม 2550
(ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ “สยามรัฐ” ฉบับวันที่ 23 ตุลาคม 2550)

การเมืองแบบซักส้าว

2007-10-15T14:46:00.004+07:00

ณรงค์ฤทธิ์ ศรีรัตโนภาส
ผู้อำนวยการสำนักที่ปรึกษาร้อยชักสาม
roichaksaam@gmail.com

ซักส้าวเป็นการละเล่นของเด็กไทยสมัยโบราณ ผู้เล่นยืนหันหน้าเข้าหากัน ยื่นมือทั้งสองยึดกัน แล้วโยกแขนไปมา พร้อมทั้งร้องเพลง

การเมืองไทยวันนี้เหมือนการเล่นซักส้าว!

นอกจากเป็นการเมืองแบบเด็กเล่น คือประชาธิปไตยยังคงเตาะแตะเยาว์วัยไม่เติบใหญ่เสียที และนอกจากมือใครยาวสาวได้สาวเอา มือใครสั้นเอาเถาวัลย์ต่อเข้าแล้ว อำมาตยาธิปไตย หรือขุนนางแบบตัวจริงเสียงจริงยังมาเล่นเองอีกด้วย แต่จะเล่นให้ตัวเองหรือเล่นให้ใครนั้นเป็นอีกเรื่องหนึ่ง

การลงเล่นการเมืองเองระยะหลังของขุนนางเห็นได้ชัดจากบทบาทขุนนางฝ่ายตุลาการที่ถูกขอร้องให้เข้ามาช่วยแก้ไขปัญหาทางการเมืองในช่วงปลายรัฐบาลพตท.ทักษิณ ชินวัตร ตัวแทนทุนนิยมผูกขาดที่บังอาจแหงนหน้าขึ้นฟ้าเอาตาดูดาว ตามมาด้วยการโค่นล้มรัฐบาลทักษิณโดยการรัฐประหารของขุนนางฝ่ายทหาร และการร่างรัฐธรรมนูญที่เอื้ออำนาจให้แก่พวกขุนน้ำขุนนาง ปิดท้ายด้วยการเข้ามานั่งเก้าอี้รองนายกรัฐมนตรีคุมทั้งกลาโหมและมหาดไทยที่มีผลไม่มากก็น้อยต่อกระบวนการเลือกตั้งที่จะมีขึ้นของอดีตขุนนางใหญ่ฝ่ายทหารที่นำการรัฐประหารล้มรัฐบาลทักษิณ ด้วยเหตุนี้ การเมืองหลังการเลือกตั้งจะเป็นประชาธิปไตยได้แค่ไหนคงเดาได้ไม่ยาก ยิ่งไม่ต้องพูดถึงคุณภาพของตัวแสดงในเวทีการเลือกตั้งปลายปีนี้ที่ประชาชนเห็นหน้าแล้วก็แทบไม่อยากอ่านนโยบาย เพราะนอกจากพฤติกรรมการรวมตัวแยกตัวก่อนการเลือกตั้งโดยใช้ผลประโยชน์ของตนเองเป็นฐานการตัดสินใจมากกว่าอุดมการณ์ทางการเมืองแล้ว นโยบายที่พรรคการเมืองต่างๆ หาเสียงแต่ละครั้งก็แทบไม่เคยทำอะไรได้จริงจังตามสัญญาเลยสักครั้งที่ผ่านมา อนาคตของการเมืองไทยหลังการเลือกตั้งครั้งนี้จึงออกจะดูมืดมนและน่าหดหู่อยู่ไม่น้อย

หันมาดูการเมืองภาคประชาชน

ไม่ว่าจะเป็นกลุ่มคนเดือนตุลา คนเดือนพฤษภา หรือคนเดือนไหน ล้วนมีคนดีมีฝีมือและมีเจตนารมณ์ที่ดีต่อชาติบ้านเมืองไม่ยิ่งหย่อนกว่ากัน เพียงแต่ว่าภาคประชาชนยังมีจุดอ่อนด้านวุฒิภาวะทางการเมือง (Maturity)ด้วยเหตุนี้จึงรวมตัวกันไม่ค่อยได้และบ่อยครั้งทะเลาะกันเองมากกว่าที่จะสามัคคีกันไปต่อสู้หรือบรรลุจุดมุ่งหมายที่ร่วมกัน การจัดงานรำลึก 6 ตุลา หรือ 14 ตุลา รวมทั้งงานที่คล้ายคลึงกันทำนองนี้ในระยะหลังอีกหลายงานคือหลักฐานส่วนหนึ่งที่ยืนยันความจริงข้อนี้

อย่างไรก็ดี หากเรายังเชื่อว่าการเมืองและนักการเมืองจะมีคุณภาพ ประชาชนต้องมีคุณภาพก่อนแล้ว ภาคประชาชนจะต้องสนใจพัฒนาคุณภาพของตนและองค์กรของตนอย่างจริงจัง

เพราะความหวังต่อการเปลี่ยนแปลงคุณภาพของการเมืองไทยนั้น เริ่มที่การเมืองนอกรัฐสภามากกว่าที่การเมืองในรัฐสภา

และภารกิจสำคัญประการหนึ่งของการเมืองภาคประชาชนนอกรัฐสภาอย่างประเทศไทยเรานี้ ก็คือการจัดตั้งและให้การศึกษาทางการเมืองที่ถูกต้องแก่ประชาชนอย่างอดทน ต่อเนื่อง และยาวนาน ให้ประชาชนมีความเข้าใจและความหนักแน่นมั่นคง มิใช่มีเพียงแค่อารมณ์ที่พร้อมจะปลิวไหวกระจัดกระจายเหมือนกองทรายที่ต้องลม

และที่สำคัญการเมืองภาคประชาชนต้องไม่มีพฤติกรรมที่ทำให้ใครนำไปครหานินทาได้ว่าเข้าไปแอบแฝงตักตวงผลประโยชน์โดยใช้ประชาชนบังหน้า มิเช่นนั้นการเมืองภาคประชาชนที่คนควรฝากความหวังจะกลายเป็นการเมืองแบบซักส้าวที่มีบทร้องประกอบอีกบทหนึ่งว่า

15 ตุลาคม 2550
(ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ “สยามรัฐ” ฉบับวันที่ 16 ตุลาคม 2550)

ผู้คนแห่งเดือนตุลา

2007-10-08T13:05:00.005+07:00

ณรงค์ฤทธิ์ ศรีรัตโนภาส
ผู้อำนวยการสำนักที่ปรึกษาร้อยชักสาม
roichaksaam@gmail.com

ตุลาคมปีนี้ ก็เช่นเดียวกับตุลาคมของสองสามปีที่ผ่านมา ถนนราชดำเนินยังคงเงียบเหงา ไม่มีการจัดงานรำลึกหรือเฉลิมฉลองที่ยิ่งใหญ่สมกับที่ถนนสายนี้เคยรองรับเหตุการณ์ทางการเมืองอันมีความหมายทางประวัติศาสตร์อย่างยิ่งของเดือนตุลาคมมาแล้วถึงสองเหตุการณ์

แทบทุกปีในเดือนตุลา เพื่อนผู้เป็นกัลยาณมิตร 2-3 ท่านจะเอ่ยปากขอให้เขียนอะไรก็ได้ที่เกี่ยวกับเหตุการณ์เดือนตุลา เพื่อไม่ให้กาลเวลาทำให้ความทรงจำถูกทอดทิ้ง และเพื่อให้คนรุ่นหลังได้มีโอกาสรับรู้และเข้าใจเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ของแผ่นดินที่พวกเขามีชีวิตอยู่ ข้าพเจ้ารับปากและเลือกเขียนเรื่องเล่าถึงเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 ในบางมุมเล็กๆ ที่ไม่ค่อยมีใครบันทึกไว้ ด้วยเหตุผลที่ว่าการเล่าเรื่องที่ยิ่งเล็กในเหตุการณ์ที่ยิ่งใหญ่นั้นทำได้ง่ายๆ โดยไม่ต้องอาศัยทฤษฎีอะไรมาวิเคราะห์มากมาย อีกประการหนึ่งเรื่องที่ยิ่งเล็ก คนพูดถึงก็ยิ่งน้อย จึงเป็นอานิสงส์แก่ผู้อ่านที่จะได้รับรู้เรื่องราวที่ไม่ค่อยมีคนพูดถึงกัน

เรื่องเล็กๆ ที่ข้าพเจ้าจะเล่าต่อไปนี้ เป็นเรื่องราวของผู้คนแห่งเดือนตุลาในบางส่วนที่ข้าพเจ้าสัมผัสโดยตรงเท่านั้น เป็นผู้คนมุมเล็กๆ มุมหนึ่ง ในถนนสายใหญ่แห่งเดือนตุลา แน่นอนพวกเขาเป็นคนเล็กๆ คนที่ไม่ค่อยมีใครรู้จักหรือบันทึกไว้ ถ้าจะมีใครรู้จักพวกเขาบ้างก็เป็นเพียงในแวดวงแคบๆ ที่สัมพันธ์กันเท่านั้น

สำหรับข้าพเจ้า คนเหล่านี้คือวีรชนที่แต่งแต้มสีสันและความสมบูรณ์ให้กับประวัติศาสตร์เดือนตุลาเช่นเดียวกับวีรชนอีกหลายคนที่เรารู้จัก เพียงแต่พวกเขาเป็นวีรชนนิรนามที่เดินเข้ามาหาเราพร้อมกับเหตุการณ์ และจากเราไปเมื่อเหตุการณ์สิ้นสุดลง

ผู้คนกลุ่มแรกที่ข้าพเจ้าอยากพูดถึงคือ หนุ่มสาวชาวธรรมศาสตร์ในคืนวันจันทร์ที่ 8 ตุลาคม พ.ศ.2516 หนุ่มสาวกลุ่มนี้มีอายุระหว่าง 18-22 ปีโดยประมาณ ส่วนใหญ่มาจากกลุ่มอิสระเช่น กลุ่มผู้หญิง กลุ่มเศรษฐธรรม ชมรมนิติศึกษา สภาหน้าโดม และจากพรรคนักศึกษาคือ พรรคพลังธรรมกับพรรคยูงทอง คืนนั้นพวกเขาช่วยกันนำปูนปลาสเตอร์มาอุดรูกุญแจห้องสอบ เอาโซ่มาล่ามประตูลิฟท์แบบโบราณที่ตึกคณะศิลปศาสตร์ เพื่อไม่ให้มีการสอบในวันรุ่งขึ้นโดยหวังระดมนักศึกษามาชุมนุมประท้วงให้รัฐบาลปล่อยตัวผู้ต้องหาเรียกร้องรัฐธรรมนูญทั้งหมดโดยไม่มีเงื่อนไข ข้าพเจ้าไม่เคยลืมเหตุการณ์คืนนั้น ภาพของเด็กผู้หญิงตัวเล็กๆ ในเครื่องแบบนักศึกษาบ้าง ในชุดลำลองบ้าง พร้อมกับเพื่อนนักศึกษาชายจำนวนหนึ่งในมือถือถ้วยผสมปูนปลาสเตอร์วิ่งจากประตูห้องนี้ไปประตูห้องโน้นอย่างคล่องแคล่วเพื่อเอาปูนหยอดเข้าไปในรูกุญแจ ขณะที่นักศึกษาชายอีกจำนวนหนึ่งนำโซ่มาล่ามประตูลิฟท์ และเขียนป้ายผ้าด้วยตัวอักษรขนาดใหญ่ว่า “งดสอบ” “เอาประชาชนคืนมา” และ “เราเรียกร้องรัฐธรรมนูญเป็นกบฏหรือ” พวกเขากระทำการอย่างอาจหาญภายใต้การตัดสินใจที่เด็ดเดี่ยวของที่ประชุมร่วมระหว่างองค์การนักศึกษามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กับกลุ่มอิสระต่างๆ ภายในมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ที่จะให้จัดการชุมนุมขึ้นที่ลานโพธิ์และเลื่อนการสอบประจำภาคออกไปอย่างไม่มีกำหนด พวกเขาเป็นนักศึกษากลุ่มแรกสุดและกลุ่มเดียวในขณะนั้นที่แสดงเจตนารมณ์ไม่ยอมเข้าสอบ โดยเอาอนาคตทางการศึกษาของตนเป็นเดิมพัน เพราะภายใต้รัฐบาลเผด็จการเวลานั้น หากพวกเขากระทำการไม่สำเร็จ โอกาสที่จะถูกไล่ออกจากสถาบันการศึกษา สูญเสียอนาคตและถูกจับกุมคุมขังด้วยข้อหาสาระพัดนั้นยืนรออยู่ข้างหน้าแล้ว ในเวลานั้นในหมู่พวกเขาคงไม่มีใครรู้หรอกว่าการตัดสินใจครั้งนั้น และกิจกรรมที่ช่วยกันทำในค่ำคืนนั้นจะเป็นการจุดประกายก้าวแรกของการชุมนุมเรียกร้องประชาธิปไตย ต่อต้านเผด็จการที่มีประชามหาชนเข้าร่วมมากที่สุดเท่าที่เคยมีมาในประวัติศาสตร์ของชาติไทย

หลังจากเหตุการณ์คืนนั้น ข้าพเจ้าได้พบหนุ่มสาวกลุ่มนี้อีกหลายครั้งก่อนที่การชุมนุมในมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์จะพัฒนาไปเป็นการเดินขบวนออกสู่ท้องถนนและข้อเรียกร้องจะยกระดับจากเดิมไปสู่การขับไล่เผด็จการลงจากบัลลังก์ ในระหว่างนั้นพวกเขาส่วนหนึ่งทำงานในด้านสวัสดิการจัดหาและแจกจ่ายเสบียงอาหารแก่ผู้มาชุมนุม ส่วนหนึ่งประสานงานกับผู้นำการชุมนุม ส่วนหนึ่งผลิตใบปลิวแถลงการณ์ในนามกลุ่มวิชาชีพและองค์กรต่างๆ ออกมาปลุกขวัญและให้กำลังใจผู้ร่วมชุมนุม โดยตั้งชื่อกลุ่มเอาเองเพื่อกระตุ้นให้เกิดการตื่นตัวในหมู่ประชาชนวงการต่างๆ ขณะเดียวกันก็เท่ากับเป็นการขยายฐานแนวร่วมต่อต้านเผด็จการไปด้วยในตัว ใครสักกี่คนจะรู้ว่าแถลงการณ์ฉบับแรกของกลุ่มยุวสงฆ์ที่ออกมาในตอนนั้นเขียนและผลิตโดยยุวฆารวาสกลุ่มนี้นั่นเอง เพราะเวลานั้นกลุ่มยุวสงฆ์ที่เป็นของสงฆ์จริงๆ ยังไม่ได้จัดตั้งขึ้น เรื่องขำๆ ที่ข้าพเจ้าอยากเล่าให้ฟังคือ ขณะร่างแถลงการณ์ฉบับนี้ พวกเขาถกเถียงกันอยู่นานว่าจะใช้คำขึ้นต้นว่าอะไรดี “เจริญพร” หรือ “นมัสการ” เพราะแต่ละคนล้วนเป็นประเภทไกลวัดด้วยกันทั้งนั้น

ทุกวันนี้เมื่อหวนระลึกถึงเหตุการณ์ในคืนวันที่ 8 ตุลาคม พ.ศ. 2516 ข้าพเจ้าก็อดนึกถึงคำพูดคำหนึ่งไม่ได้ เป็นคำพูดของเจ้านายพระองค์หนึ่งที่อุทานออกมาในเช้าตรู่ของวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475 เมื่อเห็นพระยาพหลพลพยุหเสนานำกำลังทหารหนุ่มเอาโซ่คล้องประตูพระที่นั่งอนันตสมาคม ว่า “เด็กพวกนี้ใจคออาจหาญนัก !”

ครับ...ถ้าเพื่อประชาธิปไตย ต่อสู้อำนาจเผด็จการแล้ว เด็กตัวเล็กๆ ที่ไม่มีใครรู้จักชื่อเสียง เด็กๆ ที่วิ่งหยอดปูนปลาสเตอร์ใส่รูกุญแจห้องสอบและเอาโซ่มาล่ามประตูลิฟท์ที่ตึกคณะศิลปศาสตร์คืนนั้น “ใจคออาจหาญนัก !”

ผู้คนกลุ่มต่อมาที่ข้าพเจ้าอยากพูดถึงคือ ผู้คนที่ข้าพเจ้าพบในวันอาทิตย์ที่ 14 ตุลาคม พ.ศ.2516 อันประกอบด้วย แม่ค้า ทหารเรือ เจ้าหน้าที่โรงพยาบาล สองสามีภรรยาผู้อารี และพี่วิทย์เจ้าของโรงพิมพ์

คืนวันเสาร์ที่ 13 ตุลาคม 2516 หลังจากร่วมชุมนุมและเดินขบวนติดต่อกันมาถึง 5 วัน 5 คืน ข้าพเจ้าและเพื่อนๆ ในกลุ่มเดียวกันเริ่มอิดโรย ประกอบกับเวลานั้นรัฐบาลยอมปล่อยตัวผู้ต้องหาเรียกร้องรัฐธรรมนูญออกมาแล้ว จึงตกลงกันว่าจะกลับไปอาบน้ำและหาเวลางีบที่บ้านแล้วนัดกันกลับมาใหม่ในสายของวันรุ่งขึ้น ค่อนคืนของวันนั้นข้าพเจ้าเข้านอนพร้อมกับวิทยุทรานซิสเตอร์เครื่องเล็กเปิดฟังข่าวหลับๆ ตื่นๆ ไปด้วย กระทั่งรุ่งเช้าได้ยินเสียงจากวิทยุบอกว่ามีการปะทะกันขึ้นที่ข้างสวนจิตรฯ ข้าพเจ้าจึงรีบลุกขึ้น เตรียมอาบน้ำแต่งตัว ใจคิดแต่ว่าจะต้องกลับเข้าไปที่ธรรมศาสตร์เพื่อพบพรรคพวกให้ได้ เพราะตอนนั้นอย่าว่าแต่โทรศัพท์มือถือเลย แม้แต่โทรศัพท์บ้านก็ใช่ว่าจะมีกันทุกคน การติดต่อนัดพบของพวกเราที่เป็นไปได้มากที่สุดคือ มาพบกันที่ธรรมศาสตร์ หลังจากเจรจาต่อรองกับบิดาอยู่เป็นนาน ในที่สุดก่อนเที่ยงวันนั้นข้าพเจ้าก็ได้กลับเข้ามาจนถึงธรรมศาสตร์โดยบิดาเป็นผู้ขับรถมาส่งให้ที่ท่าพระจันทร์ท่ามกลางเสียงปืนของฝ่ายทหารที่ไล่ยิงประชาชนอยู่หน้ากรมสรรพากร ถนนราชดำเนิน ขณะนั้นที่ธรรมศาสตร์มีการหามคนบาดเจ็บจากการถูกยิงข้ามฟากไปศิริราชเป็นจำนวนมาก เหตุการณ์ตอนนั้นชุลมุนวุ่นวาย เสียงกระสุนดังมาจากหน้าหอประชุมใหญ่ เสียงหวีดร้องและวิ่งหนี เสียงตึกตักจากฝีเท้าของผู้คนที่ช่วยกันหามคนบาดเจ็บไปลงเรือ บวกกับเสียงตะโกนซ้ำๆ ที่บริเวณสามแยกลานโพธิ์ว่า “กลับไปก่อนพวกเรา วันนี้เราแพ้เขาแล้ว” ที่ดังมาจากหญิงร่างใหญ่วัยกลางคนผู้หนึ่งพร้อมกับชี้ทางให้คนหลบหนีออกไปจากธรรมศาสตร์ โดยที่ตัวเธอเองยังคงไม่หนีไปไหน ในสถานการณ์ที่จำเป็นต้องถอยเช่นวันนั้น เธอปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างมีสติและไม่เสียขวัญ ข้าพเจ้าไม่รู้จักชื่อเธอ ทราบแต่ว่าเธอเป็นแม่ค้าละแวกนั้น เธอหนุนช่วยการต่อสู้ของประชาชนด้วยการส่งเสบียงมาให้ที่ชุมนุมเป็นประจำ ข้าพเจ้าเชื่อว่าหลายคนในที่ชุมนุมต้องจำเธอได้ และหลายคนคงเห็นด้วยกับข้าพเจ้าว่า คนเดือนตุลาที่เข้าร่วมการต่อสู้และเสียสละไม่แพ้ใครคนหนึ่งก็คือ บรรดาพ่อค้าแม่ค้าแถวท่าพระจันทร์ ท่าช้าง และปากคลองตลาดที่คอยส่งเสบียงอาหารไม่ว่าจะเป็นผัก ผลไม้ หรือข้าวห่อนับเป็นหลายสิบหลายร้อยเข่งมาให้ที่ชุมนุม

จากสามแยกลานโพธิ์ ข้าพเจ้าวิ่งผ่านหญิงคนนั้นไปที่ใต้ถุนตึกเอ.ที. (ปัจจุบันรื้อออกแล้ว และสร้างเป็นตึกคณะเศรษฐศาสตร์ขึ้นมาแทน) เนื่องจากปกติพวกเรามักรวมกันอยู่ที่นั่นเพราะเป็นที่ทำการของกลุ่มอิสระหลายกลุ่มในเวลานั้น เมื่อไปถึงข้าพเจ้าไม่พบใครเลยนอกจากนักศึกษาหญิงรุ่นน้องคนหนึ่งยืนตัวสั่นอยู่คนเดียวในห้องซึ่งเป็นที่ทำการของกลุ่มผู้หญิง เราทั้งสองจึงพากันหลบออกมาจากที่นั่นวิ่งตามผู้คนไปลงเรือที่ใต้ถุนตึกสโมสรเก่า ตรงข้ามคณะรัฐศาสตร์เนื่องจากตอนนั้นมีเสียงประกาศว่าทหารกำลังจะเข้ามาเคลียร์พื้นที่ในธรรมศาสตร์

ที่ท่ารือ ภาพที่ข้าพเจ้าไม่มีวันลืมคือ ทหารเรือนอกเครื่องแบบกลุ่มหนึ่ง นำเรือเหล็กมารับผู้คนข้ามฟากไปฝั่งโรงพยาบาลศิริราช ทหารเรือที่ลอยลำอยู่กลางแม่น้ำก็ไม่ได้ยิงนักศึกษาประชาชนเหมือนทหารบก ข้าพเจ้ารู้สึกขอบคุณกองทัพเรือเป็นอย่างยิ่ง ที่ผ่านมาข้าพเจ้ามีความรู้สึกที่ดีต่อกองทัพเรือมาโดยตลอด ในประวัติศาสตร์ กองทัพเรือไม่เคยทำร้ายประชาชน ทหารเรือไม่เคยยิงนักศึกษา ในคราวก่อรัฐประหารที่เรียกว่า “กบฏแมนฮัตตั้น” ทหารเรือก็ทำไปเพื่อล้มล้างรัฐบาลเผด็จการของจอมพล ป. พิบูลสงคราม หากวันนั้นทหารเรือลุแก่อำนาจ ขาดจิตใจที่เห็นอกเห็นใจฝ่ายประชาธิปไตยแล้ว ผู้คนจะบาดเจ็บล้มตายมากกว่านี้ ด้วยเหตุนี้แม้กองทัพเรือจะเป็นกลไกอำนาจรัฐ แต่บุคคลจำนวนมากในกองทัพเรือเวลานั้นมีจิตใจรักประชาธิปไตย สำหรับข้าพเจ้าแล้ว พวกเขาคือคนเดือนตุลาเหมือนกัน ประวัติศาสตร์กองทัพเรือจะด่างพร้อยอยู่นิดก็ตรงที่อดีตผู้บัญชาการทหารเรือนายหนึ่ง ไปนำการรัฐประหารเข่นฆ่าประชาชนอย่างโหดเหี้ยมทารุณเมื่อวันที่ 6 ตุลาคม พ.ศ.2519

ที่โรงพยาบาลศิริราช แพทย์ พยาบาล และเจ้าหน้าที่โรงพยาบาลคือคนเดือนตุลาอีกกลุ่มหนึ่งที่ข้าพเจ้าพบนอกเหนือจากที่พบเห็นเพื่อนๆ ของพวกเขาปฏิบัติหน้าที่อย่างแข็งขันอยู่ที่ธรรมศาสตร์ และที่ต่างๆ ริมถนนราชดำเนิน ณ ท่าเรือโรงพยาบาลศิริราชที่มีผู้คนคับคั่งข้ามมาจากฝั่งธรรมศาสตร์ พวกเขาจะปฏิบัติงานช่วยเหลือผู้ถูกไล่ล่าอย่างมีประสิทธิภาพเหมือนมืออาชีพ เมื่อเห็นมีใครแต่งตัวคล้ายนักศึกษา เช่น เสื้อเชิ้ตขาว กางเกงหรือกระโปรงดำหรือน้ำเงินเป็นต้น พวกเขาจะสั่งให้ถอดเสื้อออก แล้วโยนเสื้อสีสันดอกลายต่างๆ มาให้ใส่แทน พร้อมกับดุนหลังให้ออกไปตามช่องทางที่ปลอดภัยจากการไล่ล่าของพวกทหารอย่างรวดเร็ว ข้าพเจ้าไม่ทราบว่าพวกเขาไปขนเสื้อผ้ามาจากไหนมากมายเป็นเข่งๆ อย่างนั้น และที่น่าคารวะคือใครหนอช่างคิดรอบคอบถึงเพียงนั้นว่าควรให้นักศึกษาเปลี่ยนเสื้อเพื่อความปลอดภัยซึ่งข้าพเจ้าเองตอนนั้นก็คิดไม่ถึง

เหตุการณ์ที่คาดไม่ถึงยิ่งกว่านี้คือ ทันทีที่ก้าวเท้าออกจากรั้วโรงพยาบาล รถเก๋งคันหนึ่งก็ปราดเข้ามา สองสามีภรรยาที่นั่งมากับรถไขกระจกลงพร้อมตะโกนว่า “น้องขึ้นรถ !” ข้าพเจ้ากับนักศึกษาหญิงรุ่นน้องมองหน้ากันเหลอหลา แต่สัญชาตญาณตอนนั้นบอกว่ามีคนมาช่วย จึงโดดขึ้นรถกันอย่างรวดเร็ว สามีภรรยาผู้อารีสองท่านนั้นพาเราทั้งสองมาส่ง ณ ที่ซึ่งปลอดภัยจากเหตุการณ์อย่างเต็มใจโดยเราไม่ได้ร้องขอ ข้าพเจ้าไม่ทราบว่าท่านทั้งสองเป็นใครและปัจจุบันอยู่ที่ไหน หากท่านทั้งสองบังเอิญอ่านพบ ขอได้โปรดทราบว่าเด็กนักศึกษาที่ท่านช่วยไว้วันนั้นปลอดภัยและปัจจุบันยังมีชีวิตอยู่ด้วยจิตวิญญาณที่ไม่ต่างไปจากวันที่ท่านช่วยเหลือเขา

เย็นวันนั้น ข้าพเจ้ากับน้องนักศึกษาหญิงปรึกษากันว่าจะทำอย่างไรดี เนื่องจากไม่เคยประสบเหตุการณ์เช่นนี้มาก่อน ทั้งเสียใจทั้งเคียดแค้น ไม่เคยคิดว่าทหารจะไล่ฆ่าพวกเราถึงขนาดนี้ เราทั้งสองตกลงกันว่าจะต้องแก้แค้น เธอพาข้าพเจ้าไปที่บ้านหลังหนึ่ง ไม่แน่ใจว่าเป็นบ้านของเธอเองหรือบ้านของญาติเธอ จำได้แต่ว่าหลังใหญ่มาก เธอบอกว่าที่นั่นมีปืน และคืนนั้นเราได้ปืนจากบ้านหลังนั้น โดยเข้าไปหยิบกันมาเอง เนื่องจากไม่มีใครอยู่บ้านเวลานั้น นี่เป็นครั้งแรกของชีวิตนักศึกษาที่ตลอดเวลาจับแต่ปากกาต้องมาจับปืน เมื่อได้ปืน จุดแรกที่ข้าพเจ้าคิดจะไปคือที่โรงพิมพ์เจริญวิทย์ แถวตลาดพานถม บางลำพู เพราะที่นั่นเป็นอีกแห่งหนึ่งที่่พรรคพวกของข้าพเจ้ามักไปกันเนื่องจากพิมพ์หนังสือกับโรงพิมพ์นี้เป็นประจำ พี่วิทย์เจ้าของโรงพิมพ์และพี่หวันหัวหน้าช่างเรียง ซึ่งเป็นพี่ชายของภรรยาพี่วิทย์มีความสนิทสนมและเอื้ออาทรต่อพวกเรานักศึกษาฝ่ายก้าวหน้าเสมอ หนังสือฝ่ายก้าวหน้าสมัยนั้นไม่ต่ำกว่าครึ่งผลิตจากโรงพิมพ์นี้ ตัวพี่วิทย์เองก็ดูจะพอใจที่ได้คบหาสมาคมกับเด็กๆ อย่างพวกเรา วันดีคืนดีพี่วิทย์จะหวีผมทรงประธานเหมาแล้วเอาไฝมาติดที่คางเดินอวดพวกเราเป็นที่ครึกครื้นใจกัน หลังเหตุการณ์ 14 ตุลา พวกเราหายหน้าไปนาน เพราะยังไม่ได้ไปเก็บเงินจากร้านหนังสือมาใช้หนี้พี่วิทย์ พอรวบรวมเงินได้นำมาให้ พี่วิทย์ก็พูดติดตลกโดยใช้คำที่ยกเอามาจากนโยบายหนึ่งในสิบข้อของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยว่า “ยกเลิกหนี้สินที่ไม่เป็นธรรมทั้งปวง” ความสนิทสนมและความน่ารักของพี่วิทย์นี่แหละทำให้พวกเราใช้โรงพิมพ์เจริญวิทย์เป็นที่นัดพบกันนอกจากใต้ถุนตึกเอ.ที.ที่ธรรมศาสตร์ แต่ทว่าการไปที่โรงพิมพ์คืนนั้นของข้าพเจ้าผิดหวังอีกเช่นเคย ข้าพเจ้าไม่พบเพื่อนฝูงเลยที่นั่น พี่วิทย์กับพี่หวันน้ำตาคลอเบ้า ความรู้สึกเห็นอกเห็นใจนักศึกษานั้นไม่จำเป็นต้องบรรยายออกมา เมื่อทราบว่าข้าพเจ้ามีปืนมาด้วย พี่วิทย์กับพี่หวันก็ยิ่งเป็นห่วงเตือนสติให้ใจเย็นๆ เพราะคงทราบดีว่าข้าพเจ้าคงถูกยิงตายเสียก่อนที่จะไปยิงใครได้ พวกเขารับปากจะส่งข่าวสารให้เพื่อนๆ ข้าพเจ้าทราบถ้ามีใครไปที่นั่นและให้ข้าพเจ้าโทรเข้ามาเช็คข่าวกับเขาได้ตลอดเวลา ขณะเดียวกันก็ขอร้องข้าพเจ้าซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่าอย่าเอาปืนไปเลย ข้าพเจ้าสัมผัสได้จากแววตาที่วิตกห่วงใยของพวกเขา คืนนั้นข้าพเจ้ารอดตายเพราะไปชุมนุมอยู่ที่อนุสาวรีย์ประชาธิปไตยและทหารก็ไม่ได้บุกเข้ามาอย่างที่มีข่าว

สามสิบสี่ปีแล้ว ผู้คนทั้งหมดที่ข้าพเจ้าพูดถึงนี้ ข้าพเจ้าไม่ได้พบพวกเขาอีกเลย เหมือนที่ข้าพเจ้าไม่ได้พบเพื่อนๆ ที่เป็นคนเดือนตุลาอีกหลายคน พวกเขาบางคนอาจเสียชีวิตไปแล้วในเหตุการณ์ 6 ตุลา บางคนอาจเดินทางเข้าป่าแล้วเสียชีวิตลงในนั้น บางคนอาจกลับจากป่าออกมาอย่างกะปลกกะเปลี้ยและเคียดแค้นชิงชัง ขณะที่บางคนอาจผิดหวังทั้งเมืองและป่าแล้วเริ่มต้นตำนานบทใหม่แห่งชีวิตของตน พวกเขาเหล่านี้บ้างก็เป็นนักการเมืองฝ่ายรัฐบาล บ้างก็เป็นฝ่ายค้าน บ้างก็เป็นนักธุรกิจที่ประสบความสำเร็จ บ้างก็ยังล้มลุกคลุกคลาน บางคนเป็นนักวิชาการและบางคนเป็นนักเคลื่อนไหวมวลชน ผู้คนเหล่านี้แม้ปัจจุบันจะมีความคิดเห็นทางการเมืองเหมือนกันบ้าง หรือต่างกันบ้าง จะร่วมมือกันบ้างหรือขัดแย้งกันบ้าง จะรักกันบ้างหรือเกลียดกันบ้าง จะรับใช้ทักษิณหรือต่อต้านทักษิณ จะรับใช้ คมช.หรือต่อต้าน คมช.ข้าพเจ้าก็คิดว่า พวกเขาทุกคนคือคนเดือนตุลาที่ครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์ได้สร้างคุณูปการอันควรแก่การคารวะ วันนี้ข้าพเจ้าได้แต่หวังว่า หากพวกเขายังยึดมั่นในเจตนารมณ์ 14 ตุลา ที่จะต่อต้านเผด็จการและสร้างสรรค์ประชาธิปไตยที่แท้จริง ไม่หลงใหลไปกับมายาแห่งผลประโยชน์และการเมืองแล้ว พวกเขาคงแสวงหาวิธีการที่เหมาะสมไปบรรลุมัน ทำให้มันปรากฏเป็นจริง หรืออย่างน้อยก็ทำให้เยาวชนรุ่นหลังเข้าใจว่าเจตนารมณ์นี้ยังไม่ได้เลือนหายไปกับกาลเวลาที่ผันผ่าน หากยังต้องการให้คนรุ่นหลังเข้ามาศึกษา สืบทอด และพิทักษ์มันไว้ตลอดไป

สุดท้าย ข้าพเจ้าขอฝากบทกวีชิ้นหนึ่งที่เคยเขียนไว้ให้กับคนเดือนตุลาเมื่อนาน..นาน..มากมาแล้ว ทุกวันนี้ข้าพเจ้ายังฝากความหวังไว้กับคนเดือนตุลาเหมือนดังที่เคยระบายไว้ในกลอนบทนี้

(ปรับปรุงครั้งที่ 1 เมื่อ 8 ตุลาคม 2550)
(ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ “สยามรัฐ” ฉบับวันอังคารที่ 9 และวันพุธที่ 10 ตุลาคม 2550)

3รมต.-ปปช.-และใจคน

2007-09-23T11:36:00.002+07:00

ณรงค์ฤทธิ์ ศรีรัตโนภาส
ผู้อำนวยการสำนักที่ปรึกษาร้อยชักสาม
roichaksaam@gmail.com

การออกมาแถลงของคุณกล้านรงค์ จันทิก โฆษก ปปช.กรณีการถือครองหุ้นในห้างหุ้นส่วนหรือบริษัทเกินกว่าร้อยละ 5 ของจำนวนหุ้นทั้งหมดที่จำหน่ายได้ของสามรัฐมนตรีในรัฐบาล พล.อ. สุรยุทธ์ จุลานนท์ ซึ่งแม้ไม่เป็นเหตุให้ความเป็นรัฐมนตรีสิ้นสุดลงเนื่องจากมีบทเฉพาะกาลในรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันบัญญัติยกเว้นไว้ แต่ ปปช.ถือว่าเป็นการไม่ปฏิบัติตาม พรบ.การจัดการหุ้นส่วนและหุ้นของรัฐมนตรี พศ.2543 ที่แม้ไม่เป็นความผิดแต่ก็ไม่เหมาะสมนั้น มีเรื่องที่เราท่านควรคิดต่ออย่างน้อยสองเรื่องคือ

เรื่องแรก เป็นเรื่องที่ไม่ค่อยมีใครพูดถึงกัน แต่เราอยากถามและอดคิดไม่ได้ว่า ทำไม ปปช.จึงเพิ่งแถลงเรื่องนี้ทั้งที่สามรัฐมนตรีดำรงตำแหน่งมาแล้วเป็นปีจนเกือบจะพ้นวาระในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้า?

ถ้าตอบว่าเพิ่งตรวจสอบพบ ก็แสดงว่าประสิทธิภาพการทำงานของ ปปช. น่าจะมีปัญหาอย่างมากในเรื่องของความรวดเร็วทันการ เพราะ ปปช. เป็นองค์กรอิสระ มีภาระหน้าที่เฉพาะเจาะจงและชัดเจน ซึ่งควรมีความคล่องตัวฉับไวในการทำงานมากกว่าหน่วยงานราชการโดยตรง การตรวจพบความผิดปกติและไม่เหมาะสมในการถือครองหุ้นที่ทั้งสามรัฐมนตรีชี้แจงอย่างเปิดเผย (รัฐมนตรีสิทธิชัยกระทั่งบอกว่าชี้แจงอย่างภาคภูมิใจ) และไม่มีการปกปิดซุกซ่อนเหมือนนักการเมืองบางคน แต่ ปปช. กลับเพิ่งตรวจพบเมื่อเวลาผ่านมาแล้วเป็นปีเช่นนี้ ถ้าไม่ใช่ความไม่ปกติของการทำงานปกติ ก็ต้องเป็นความปกติของการทำงานไม่ปกติ อย่างใดอย่างหนึ่งแน่นอน

แต่เบื้องลึกของเรื่องนี้ ใครทำอะไร และใครกำลังคิดทำอะไร ใครเล่าจักหยั่งรู้?

อีกเรื่องหนึ่ง คือ ท่าทีและการตัดสินใจของสามรัฐมนตรีต่อคำแถลงของ ปปช.

คุณสิทธิชัย โภไคยอุดม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ไอซีที.) ประกาศลาออกจากตำแหน่งทันทีที่ ปปช. มีมติตามที่แถลงออกมา ด้วยเหตุผลที่ไม่ต้องการให้เกิดความเสื่อมเสียถึงรัฐบาลและเพื่อความถูกต้องสง่างามตามมาตรฐานจริยธรรมส่วนบุคคล แม้การดำรงตำแหน่งของตนจะไม่ผิดกฎหมายก็ตาม

การประกาศลาออกจากตำแหน่งของคุณสิทธิชัย ได้รับการแซ่ซ้องสรรเสริญจากทุกวงการว่าเป็นการตัดสินใจที่ถูกต้องและเป็นแบบอย่างทางจริยธรรมที่พบได้ไม่บ่อยนักในตัวนักการเมืองไทยซึ่งนักการเมืองไทยทุกคนควรปลูกฝังให้เป็นค่านิยมที่ดีทางการเมืองและยึดถือเป็นแบบอย่าง รู้จักละอายใจตนเองและละอายต่อสังคมที่ตนเป็นสมาชิกอยู่ดังเช่นที่นักการเมืองเพื่อนบ้านอย่างญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ประพฤติปฏิบัติเป็นธรรมเนียม ส่วนพวกที่เห็นต่างจากคุณสิทธิชัยก็จะมองว่า คุณสิทธิชัยไม่อดทนพอและไปเข้าทางคนที่ต้องการให้ลาออก

หนึ่งในผู้ที่เห็นต่างจากคุณสิทธิชัยก็คือคุณอารีย์ วงศ์อารยะ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ที่ยืนยันไม่ลาออกจากตำแหน่งอย่างแน่นอน ด้วยเหตุผลที่ว่าหากลาออกก็เท่ากับยอมรับผิด เพราะการดำรงตำแหน่งของตนแม้ไม่เหมาะสมแต่ก็ไม่ผิดกฎหมาย อีกประการหนึ่งหากลาออกก็เท่ากับไปเข้าทางคนที่ต้องการให้ออก

สำหรับคุณอรนุช โอสถานนท์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพาณิชย์นั้น ระยะแรกก็ยืนยันจะไม่ลาออก โดยให้เหตุผลว่าในกระทรวงมีงานรอให้ตนทำอยู่อีกมาก หากออกไปตอนนี้งานในกระทรวงจะเสียหาย แต่ต่อมาเมื่อกระแสสังคมกดดันมากขึ้น คุณอรนุชก็จำต้องประกาศลาออก คงเหลือแต่คุณอารีย์คนเดียวที่มั่นคงแน่วแน่กับความคิดของตน

การตัดสินใจไม่ลาออกด้วยเหตุผลว่ายังมีงานที่ตนต้องทำอีกมาก หากออกไปแล้วงานจะเสียหาย หรือไม่ลาออกเพราะไม่ได้ทำอะไรผิดกฎหมายนั้น คงเป็นการตัดสินใจด้วยเหตุผลที่ขาดเหตุผล เป็นการตัดสินใจที่สะท้อนมุมมองและวิธีคิดของผู้ตัดสินใจที่ให้ความสำคัญกับตัวตนของตนเองมากเกินไป

กรุงรัตนโกสินทร์คงไม่สิ้นคนดีถึงขั้นที่รัฐมนตรีช่วยคนหนึ่งจะลาออกไม่ได้ และชาวกรุงรัตนโกสินทร์คงไม่ต้องการความถูกต้องตามกฎหมายที่ขาดไร้จริยธรรมและความเหมาะสมพอดี

กระนั้นคำพูดที่ว่า “หากลาออกก็เท่ากับไปเข้าทางคนที่ต้องการให้ออก” ของคุณอารีย์ก็มีประเด็นที่น่าคิด

น่าคิดเหมือนกับคำพูดของคุณสิทธิชัยขณะแถลงข่าวลาออกที่ว่า “การที่ ปปช. ออกมาให้ข่าวในแง่ลบแบบนี้ กระผมไม่ทราบว่าทาง ปปช. ต้องการผลงานแบบใดต่อชื่อเสียงหรือต่อความเข้าใจของประชาชน” (สยามรัฐ,22 กย.50,หน้า 16)

น่าคิดเหมือนกับการออกมาขย่มรัฐบาล พล.อ. สุรยุทธ์ อยู่ทุกเมื่อเชื่อวันของใครบางคน

คุณอารีย์คิดอะไร? ใครอยากให้รัฐมนตรีทั้งสามลาออก? และใครที่คุณอารีย์ไม่อยากลาออกให้ไปเข้าทาง? ทุกวันนี้ยังไม่มีใครรู้จริง นอกจากคุณอารีย์!

ไม่มีใครรู้จริง เหมือนกับที่ไม่รู้ว่า ทำไม ปปช. จึงต้องแถลงเรื่องนี้ในช่วงเวลานี้?

ไม่มีใครรู้จริง เหมือนที่ไม่รู้ว่าใครกำลังชักใยใครอยู่หลังใคร?

และไม่มีใครรู้จริง เหมือนที่ไม่รู้ว่าเมื่อไหร่ประชาธิปไตยจะเติบใหญ่อย่างยั่งยืนบนผืนแผ่นดินไทยเสียที?

จิตมนุษย์นี้ไซร้ ยากแท้หยั่งถึง!

23 กันยายน 2550
(ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ “สยามรัฐ” ฉบับวันที่ 25 กันยายน 2550)

โฉมควรจักฝากฟ้า ฤๅดิน ดีฤๅ

2007-09-17T07:19:00.006+07:00

ณรงค์ฤทธิ์ ศรีรัตโนภาส
ผู้อำนวยการสำนักที่ปรึกษาร้อยชักสาม
roichaksaam@gmail.com

นายนรินทร์ธิเบศร์ (อิน) มหาดเล็กในกรมพระราชวังบวรมหาเสนานุรักษ์ ได้แต่งนิราศเมื่อคราวตามเสด็จกรมพระราชวังบวรฯ ไปรับทัพพม่าที่ยกมาตีเมืองถลางและชุมพรเมื่อพศ. 2352 หรือราวต้นสมัยรัชกาลที่ 2 ซี่งต่อมารู้จักกันดีในชื่อ “นิราศนรินทร์” อันถือเป็นนิราศชั้นครูที่มีความงดงามเชิงภาษาเรื่องหนึ่งในประวัติศาสตร์วรรณคดีไทย ความตอนหนึ่งของนิราศมีว่า

ถ้อยคำออดอ้อนรำพึงรำพันของนายนรินทร์ธิเบศร์ที่ต้องจากนางอันเป็นที่รัก และคิดไม่ตกว่าจะฝากนางไว้กับใครดี จะแขวนนางไว้กับกิ่งฟ้า ก็ไม่มีกิ่งฟ้ายื่นลงมาให้แขวน จะฝากฟ้าฝากดินหรือ ก็เกรงว่าผู้เป็นใหญ่แห่งฟ้าและดินจะลักลอบมากล้ำกราย ครั้นจะฝากลม ก็เกรงลมจะพัดพาลอยขึ้นบนไปทำให้เนื้อตัวของนางอันแสนหวงสุดหวงถูกโลมไล้ชอกช้ำด้วยแรงลม ครั้นจะฝากนางไว้กับพระอุมาและพระลักษมีเล่า ก็เกรงว่าหากความทราบถึงพระอิศวรกับพระวิษณุ นางก็ต้องถูกพระอิศวรกับพระวิษณุเข้ามาเกลือกใกล้ สุดท้ายผู้ประพันธ์สรุปว่า ตนได้คิดทบทวนทั่วทั้งสามโลกแล้วเห็นว่า ควรฝากนางอันเป็นที่รักไว้กับใจของนางเองจะดีกว่าฝากไว้กับใครทั้งปวง

ที่นำเรื่องนี้มาเล่าให้ฟัง เพราะฤดูกาลฝากความหวังกำลังมาเยือนอีกครั้งหนึ่ง!

มาเยือนเหมือนเมื่อหกปีที่แล้วที่ประชาชนจำนวนมากเคยฝากความหวังไว้กับพรรคไทยรักไทยและดร.ทักษิณ!

มาเยือนเหมือนเมื่อหนึ่งปีที่แล้วที่ประชาชนจำนวนมากเคยฝากความหวังไว้กับกลุ่มทหารที่เข้ามายึดอำนาจการปกครองไปจากรัฐบาลดร.ทักษิณ!

และมาเยือนในวันเวลานี้ที่นักเลือกตั้งจำนวนมากกำลังบอกให้ประชาชนฝากความหวังไว้กับการเลือกตั้ง ไว้กับพวกเขาและผู้นำที่พวกเขาหามา!

โฉมควรจักฝากฟ้า ฤๅดิน ดีฤๅ??

เมื่อหกปีที่แล้ว ความหวังเคยฝากไว้กับพรรคไทยรักไทยและดร.ทักษิณ ตามทฤษฎีที่ว่า “ทุนใหม่ดีกว่าทุนเก่า” เอย, “ทุนใหม่เป็นตัวแทนพลังการผลิตที่ก้าวหน้ากว่าทุนเก่า” เอย กระทั่ง “ทักษิณให้โอกาสฝ่ายก้าวหน้ามากกว่าพวกศักดินา” เอย แต่แล้วในที่สุดพวกที่เคยฝากความหวังไว้กับพรรคไทยรักไทยและดร.ทักษิณส่วนหนึ่งก็กลับต้องออกมาเดินขบวนขับไล่ดร.ทักษิณเสียเอง บางคนในนั้นถึงกับส่งเทียบเชิญให้ทหารมาช่วยยึดอำนาจด้วยซ้ำ ส่วนพวก “ฝ่ายก้าวหน้า” ที่ยังทำงานให้ดร.ทักษิณ ก็ไม่ต่างอะไรกับลูกจ้างที่ทำงานให้เจ้าของบริษัท จะสั่งให้ทำอะไรก็ต้องทำ กระทั่งให้ไปเป็นลูกน้องของคนที่อุดมการทางการเมืองตรงข้ามกับตนและเคยต่อสู้เป็นศัตรูกันอย่างเอาเป็นเอาตายมาแล้วก็ต้องยอม

เมื่อหนึ่งปีที่แล้ว เคยฝากความหวังไว้กับคณะรัฐประหาร เคยหวังว่าแม้ประชาธิปไตยไทยจะถอยหลังเข้าคลองไปหลายปี ก็ยังดีกว่าปล่อยให้ระบอบทักษิณครองเมือง แต่หนึ่งปีผ่านไป สิ่งที่ได้มากับสิ่งที่เสียไปคุ้มกันหรือไม่ ปัญหาของประชาชนจริงๆ ได้รับการแก้ไขอะไรบ้างจากการรัฐประหาร ทุกคนมีคำตอบให้กับตัวเองแล้ว

มาวันนี้ การเลือกตั้งปลายปีที่หลายคนพยายามทำให้เห็นว่าเป็นความหวังของประเทศชาติและประชาชน จะหวังได้เพียงไรเมื่อแนวทางนโยบายการบริหารประเทศชาติและการแก้ไขปัญหาประชาชน แทบไม่มีพรรคหรือกลุ่มการเมืองไหนเสนอออกมาเลยนอกจากพรรคประชาธิปัตย์ที่ก็ไม่มีเนื้อหาอะไรแปลกใหม่พอให้สังคมมีความคาดหวัง นักการเมืองไทยยังคงแสดงละครเก่าๆ ที่ซ้ำซากน่าเบื่อด้วยการรวมตัวกันเป็นกลุ่มๆ บนพื้นฐานการต่อรองผลประโยชน์ของกลุ่มและจำนวนสส. ที่คาดว่าจะมีอยู่ในมือ การรวมตัวกันของกลุ่มโน้น แยกตัวกันของกลุ่มนี้ไม่เคยมีเหตุผลที่เกี่ยวกับแนวทางนโยบายหรืออุดมการทางการเมืองมากไปกว่าผลประโยชน์และความเป็นไปได้ที่จะได้จัดตั้งหรือร่วมรัฐบาล

แล้วประชาชนจะไปฝากความหวังอะไรไว้กับการเลือกตั้งที่มีนักการเมืองแบบนี้?

ความจริงแล้วจะโทษนักการเมืองทั้งหมดก็ไม่ถูก เพราะคุณภาพของการเมืองและคุณภาพของนักการเมือง แยกไม่ออกจากคุณภาพ
ของประชาชนที่เลือกนักการเมืองเหล่านั้นเข้ามา

ถ้าอยากให้การเมืองมีคุณภาพและนักการเมืองมีคุณภาพ ประชาชนต้องมีคุณภาพก่อน

และปัญหาของประเทศชาติและประชาชน ถ้าจะฝากความหวังก็ต้องฝากไว้กับตัวประชาชนนั่นแหละ ฝากไว้กับการพัฒนาคุณภาพของประชาชน ไม่ใช่ไปฝากไว้กับใครที่ไหน เมื่อประชาชนไทยได้รับการพัฒนาทั้งทางความคิดและจิตสำนึกเยี่ยงประชากรในประชาคมที่ระบอบประชาธิปไตยพัฒนามั่นคงแล้ว พวกเขาก็จะสร้างสังคมประชาธิปไตยที่ไม่มีที่สำหรับการเมืองและนักการเมืองด้อยคุณภาพอย่างที่เป็นอยู่ในวันนี้

17 กันยายน 2550
(ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ “สยามรัฐ” ฉบับวันที่ 18 กันยายน 2550)

ค่ำนี้จะนอนไหน?

2007-09-10T21:06:00.003+07:00

ณรงค์ฤทธิ์ ศรีรัตโนภาส
ผู้อำนวยการสำนักที่ปรึกษาร้อยชักสาม
roichaksaam@gmail.com

ทุกๆปี ของช่วงกลางเดือนธันวาคม ที่บริเวณศาลอากงอาม่า หรือที่ชาวจีนเรียกว่าบึงเถ่ากง บึงเถ่าม่า ในบริเวณตลาดสดแห่งนี้ จะมีงานบันเทิงรื่นเริงประจำปีเพื่อบวงสรวงที่ช่วยให้แม่ค้าพ่อค้าขายของดีเป็นเทน้ำเทท่า แต่งานที่จะจัดขึ้น17-19 ธันวาคมปีนี้ แตกต่างจากปีก่อนๆ ไม่มีคณะงิ้วเหมือนทุกครั้ง เพราะการระดมทุนลดน้อยลง เนื่องจากคนในชุมชนตลาดหายไปกว่าหนึ่งในสาม ส่วนผู้ที่เหลืออยู่ก็มีปัญหาการเวรคืนที่ ทำให้ไม่มีจิตใจไปกับงานรื่นเริง ชาวบ้านต่างมาบนบานศาลอากง อาม่า ให้อยู่กันพร้อมหน้าพร้อมตา หรือขอเวลาเพิ่มเพื่อตั้งหลักอีกสัก 5 ปี.....

"ที่นี่เป็นตลาดค้าขาย เป็นที่รวมของคนที่มาจับจ่ายใช้สอยที่มารวมกัน พ่อค้าแม่ค้าก็จะทักทายกัน เพราะต่างอยู่ในละแวกบ้านเดียวกัน หลังจากนั้น ความเป็นสภาพสังคมที่เอื้อเฟื้อกัน มันจะเปลี่ยนแปลงไป... เมื่อห้างใหญ่ๆเข้ามา ร้านเล็กร้านน้อยก็จะค่อยๆตายไปหมด เพราะค่านิยม และราคาที่ห้างจะเข้ามาบีบร้านเล็กร้านน้อย" ชฎาพร พร้อมพรชื่นกุล อายุ 37 ปี กล่าว เธอบอกว่า ตลาดต่างจากห้างตรง "ความเป็นคน" การพูดคุยถามไถ่ อัธยาศัยไมตรี การต่อรอง เป็นวัฒนธรรมที่คนไทยมีมานาน แต่ถ้าโลตัสเข้ามา ตรงนี้ก็ไม่มี ติดป้ายราคาเท่าไหร่ ก็ตามนั้น อย่าลืมว่าพื้นฐานของเศรษฐกิจไม่ได้เกิดจากคนรวยแต่อย่างเดียว มันต้องมีคนจนรวมอยู่ด้วย เมื่อโลตัสเข้ามาตั้ง ที่นี่ก็จะกลายเป็นชุมชนที่ค่อนข้างแก่งแย่งชิงดีกันมากขึ้น ชาวบ้านที่เคยค้าขายเล็กๆน้อยๆ ก็จะได้รับผลกระทบ ความมีมนุษยธรรมต่างๆหายไป”

"ขอเถอะ อย่าให้คนต่างชาติเข้ามา ขอให้คนไทยแท้ๆได้อยู่เมืองไทยด้วยกัน ขอให้คนไทยด้วยกันได้มีที่อยู่" วิภารัตน์ ถาวรทวีรัตน์ วอนและว่า "ทำไมคนไทยไม่รักคนไทยด้วยกันเอง"

ทั้งหมดนี้เป็นสกู๊ปข่าวของหนังสือพิมพ์ผู้จัดการรายวันเมื่อปลายปี 2544 หรือเมื่อ 6 ปีที่แล้วเกี่ยวกับการไล่ที่ชาวชุมชนตลาดเจริญผลเพื่อนำไปสร้างห้างเทสโก้ โลตัสของสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ หลังมีข่าวการระเบิดตัวตายของนายนพพร สุวรรณพฤษชาติ พร้อมบันทึกที่เชื่อว่าเขียนไม่นานก่อนกระทำอัตวินิตบาตกรรม ระบุถึงความในใจที่ต่อต้านระบบทุนนิยมแบบผูกขาดจากชาวต่างชาติ ที่เข้ามาตั้งห้างขนาดใหญ่ในเมืองไทยจนร้านโชวห่วยต้องล้มหายตายจาก ซ้ำเคยขอให้หลายฝ่ายแก้ปัญหา ก็ไม่ได้รับความสนใจ

แล้วในที่สุดชุมชนตลาดเจริญผลก็ถูกทำลายลง พร้อมการปรากฏตัวขึ้นของห้างเทสโก้ โลตัส!

ชาวชุมชนตลาดเจิญผลไม่ใช่กลุ่มแรกและกลุ่มเดียวที่เผชิญปัญหาการไล่ที่เพื่อ “พัฒนา” ที่ดินตามนโยบายของสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์! ชาวชุมชนตลาดเจิญผลไม่ใช่กลุ่มแรกและกลุ่มเดียวที่เผชิญปัญหาการทำลายล้างเศรษฐกิจและวัฒนธรรมชุมชนจากการขยายสาขาของห้างค้าปลีกค้าส่งต่างชาติ!

เกือบสิบปีที่แล้ว ชาวชุมชนสามแพร่งที่อยู่อาศัยและทำมาหากินกันมากว่าสามชั่วคนในตึกแถวแบบโบราณสมัยรัชกาลที่ 5 ซึ่งกล่าวกันว่าเป็นตึกแถวรุ่นแรกของกรุงรัตนโกสินทร์ก็เคยนั่งรำพึงรำพันกันว่า ชีวิตจะเดินต่อไปอย่างไร? ค่ำคืนนี้จะนอนที่หนไหน? เมื่อมีข่าวว่านายทุนกลุ่มหนึ่งกำลังติดต่อขอเช่าที่บริเวณนั้นจากสำนักงานทรัพย์สินฯ เพื่อนำไปสร้างห้างสรรพสินค้าต่างชาติ บุญรักษาที่กรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียบตึกแถวเหล่านั้นไว้ ชุมชนสามแพร่งจึงรอดจากการถูกทุบทำลายทั้งตัวอาคารและวิถีชีวิตที่สืบทอดกันมานับร้อยปี

ในระยะ 4-5 ปีมานี้ การเร่งขยายสาขาขนานใหญ่ของห้างค้าปลีกค้าส่งต่างชาติ บวกกับนโยบาย “พัฒนา” ที่ดินของสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ ทำให้ปัญหาการไล่ที่สร้างห้างเกิดขึ้นไม่เว้นวัน ที่นั่น ที่นี่ และที่โน่น ในกรุงเทพฯ ต่างจังหวัด และในชุมชน ไม่สนใจเสียงคัดค้านแกมวิงวอนของชาวบ้าน ไม่สนใจคำขู่เชิงขอร้องของราชการ โดยเฉพาะเทสโก้ โลตัส ที่รุกขยายสาขาไม่หยุดหย่อนไม่ว่าจะเป็นที่เกาะสมุย แม่สอด สว่างแดนดิน สกลนคร หรือนครราชสีมา ซึ่งทุกแห่งถูกต่อต้านคัดค้าน มีป้ายประท้วงไม่ต้อนรับโลตัสผุดขึ้นทุกหนทุกแห่ง ไม่เว้นแม้ตลาดร้อยปีสามชุก จังหวัดสุพรรณบุรีซึ่งกำลังถูกคุกคามวิถีชีวิตชุมชนที่สืบสานกันมานับร้อยปีจากนโยบายขยายสาขาของเทสโก้ โลตัส

ปัจจุบัน ในกรุงเทพฯ นโยบาย “พัฒนา” ที่ดินของสำนักงานทรัพย์สินฯ ในแต่ละจุดล้วนมีข้อพิพาทตามมาเนื่องจากด้านหนึ่งค่าเช่าที่เป็นอยู่ค่อนข้างต่ำเทียบกับราคาที่ดินปัจจุบัน อีกด้านหนึ่งชาวบ้านอยู่อาศัยมายาวนานจนเป็นชุมชนที่คุ้นชินจึงไม่ต้องการย้ายไปไหน ประกอบกับการให้ค่ารื้อถอนที่ชาวบ้านรับไม่ได้ กับวิธีการรื้อถอนที่ค่อนข้างไร้มนุษยธรรมทำให้เกิดข้อพิพาทกันเนืองๆ การรื้อไล่ที่แถวบางกอกบาซาร์ที่เข้าทำการรื้อถอนโดยไม่สนใจผลเสียหายที่จะตกแก่ผู้เช่าเป็นตัวอย่างหนึ่ง การรื้อไล่ที่ชุมชนเจริญกรุง ย่านองค์การสะพานปลาและพื้นที่ใกล้เคียงรวมกว่า 60 ไร่ ซึ่งเป็นชุมชนเก่าแก่กว่าร้อยปีที่เต็มไปด้วยชีวิต รากฐานทางวัฒนธรรม และลมหายใจของชุมชนเพื่อให้นายทุนเช่าไปสร้างคอมเพล็กซ์ขนาดใหญ่ เซอร์วิสอพาร์ตเม้นท์ และโรงแรมหรูริมน้ำเจ้าพระยาเป็นอีกตัวอย่างหนึ่ง ชาวชุมชนต่างพูดเป็นเสียงเดียวกันว่า “จะให้เราไปอยู่ที่ไหน สำนักงานทรัพย์สินฯ ให้ค่าย้ายแค่หนึ่งแสนบาท” นางศิริพร วงศ์พูลเชาว์ เจ้าของบ้านไม้สักหลังใหญ่ที่กรมศิลปากรเคยมาขอวาดแบบบ้าน บอกกับผู้สื่อข่าวว่า นางไม่ต้องการเงินชดเชยหนึ่งแสนบาท แต่ต้องการที่ซุกหัวนอน เพราะนอกจากถูกไล่ที่แล้ว ผู้ไล่ยังห้ามรื้อบ้านไม้สักไปด้วย (สยามรัฐ, 7 กย. 2550)

น่าเศร้าครับ การรื้อไล่ที่ชุมชนเพื่อสร้างคอมเพล็กซ์และห้างค้าปลีกค้าส่งต่างชาติ การรื้อไล่ที่ชุมชนที่มิใช่แค่สูญเสียศิลปวัฒนธรรมและสมดุลในการทำมาหากินของวิถีเศรษฐกิจชุมชน แต่ยังรวมถึงการสูญเสียสายสัมพันธ์อันแน่นแฟ้นและไม่เป็นทางการภายในชุมชนที่ผูกพันไว้ด้วยสายใยแห่งความรักและความอาทรที่คนมีต่อคน ซึ่งบัดนี้ถูกแทนที่ด้วยความสัมพันธ์อย่างเป็นทางการแบบเงินตราล้วนๆ ที่คนต่างมองกันและกันด้วยสายตาอันห่างเหินและเย็นชา!

น่าเศร้ายิ่งขึ้น เมื่อหนึ่งในเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินที่ไล่ที่ชุมชนเพื่อเปิดทางให้เศรษฐกิจผูกขาดแบบทุนนิยมและธุรกิจของทุนผูกขาดข้ามชาติเข้ามาแทนที่วิถีชีวิตและเศรษฐกิจชุมชนจะเป็นสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์เสียเอง!

ทั้งที่ควรจะเป็นแล้ว สำนักงานทรัพย์สินฯ ควรเป็นแบบอย่างให้แก่สังคมในการน้อมนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมาใช้ในการพัฒนาที่ดินของตน มาพัฒนาวิถีชีวิตชุมชนให้พึ่งตนเองได้และแข่งขันได้ในโลกยุคโลกาภิวัตน์ มิใช่ดำเนินนโยบายประหนึ่งสวนทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเช่นที่เห็นอยู่นี้

ฤๅบัดนี้คำพ่อหลวงไม่ศักดิ์สิทธิ์?

ฤๅเดี๋ยวนี้เลือดไทยไม่ข้นพอ?

10 กันยายน 2550
(ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ “สยามรัฐ” ฉบับวันที่ 11 กันยายน 2550)

เรื่องดีๆ ที่ได้จาก อียู.

2007-09-03T20:14:00.002+07:00

ณรงค์ฤทธิ์ ศรีรัตโนภาส
ผู้อำนวยการสำนักที่ปรึกษาร้อยชักสาม
roichaksaam@gmail.com

การที่สหภาพยุโรปหรืออียู.(European Union) ขอให้ไทยลงนามร่วมในบันทึกความเข้าใจ (Memorandum of Understanding) ที่มีเนื้อหาประหนึ่งไทยเป็นรัฐล้มเหลวทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตย (Failed State) ที่อียู. จำเป็นต้องส่งคนเข้ามาควบคุมดูแลการเลือกตั้งในทุกระดับ ทุกสถานที่ ทุกขั้นตอน และทุกเวลา จนก่อให้เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์และต่อต้านการเข้ามาสังเกตการณ์การเลือกตั้งครั้งนี้ของอียู. อย่างขนานใหญ่ในทุกวงการนั้น มองอีกทีก็จะเห็นเรื่องดีๆ ที่เกิดขึ้นท่ามกลางการขอเข้ามาจุ้นจ้านของอียู.อยู่หลายประการ

เรื่องดีๆ เรื่องแรกคือภาพการแสดงออกอย่างเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันของคนไทยที่รักเกียรติภูมิและหวงแหนเอกราชอธิปไตยของชาติ ไม่มีบ่อยครั้งนักที่เราจะเห็นทั้งคมช.โดยประธาน เลขาธิการ และสมาชิกคมช.,รัฐบาลโดยนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีต่างประเทศ, คณะกรรมการการเลือกตั้งโดยประธาน กรรมการ และเลขานุการ, พรรคการเมืองและนักการเมือง, สื่อมวลชนแขนงต่างๆ รวมทั้งประชาชนวงการต่างๆ จะออกมาประสานเสียงไปในแนวเดียวกันอย่างเช่นกรณีการคัดค้านการลงนามใน MoU.

จริงอยู่แม้สภาพการเมืองไทยเวลานี้จะมีปัญหาหลายประการ ตั้งแต่เป็นการเมืองภายใต้การยึดอำนาจของทหาร เป็นการเมืองที่นักการเมืองส่วนใหญ่ (ไม่ใช่ทั้งหมด) ไร้คุณภาพ เป็นการเมืองที่มีการซื้อสิทธิขายเสียง (ข้อนี้แม้ประเทศอื่นที่เจริญแล้วก็มี ไม่เว้นแม้ประเทศสมาชิกอียู.) แต่การเมืองไทยก็มีภาคประชาชนและมีสื่อมวลชนที่แข็งแกร่งและมีอิสระคอยดูแลตรวจสอบ องค์กรกลางของไทยก็ทำหน้าที่นี้ได้ดีและดียิ่งกว่าให้องค์การต่างชาติอย่างอียู. ที่ไม่รู้เรื่องรู้ราวเกี่ยวกับประเทศไทยดีพอทำเสียอีก ความจริงอียู. และประเทศที่ “เจริญ” ทั้งหลายอย่างสหรัฐอเมริกา เป็นต้น ควรกลับไปปัดกวาดบ้านของตัวเองจะมีประโยชน์กว่าที่มาเที่ยวยุ่งกับเรื่องของชาวบ้านที่เขาไม่เชื้อเชิญ ไปแก้ปัญหาการใช้เงินซื้อเสียงของการเมืองในประเทศของตน ไปแก้ปัญหาคนยากจนและว่างงานในประเทศของตน ไปแก้ปัญหาอาชญากรรมในประเทศของตน ไปแก้ปัญหาวัยรุ่นที่ชอบบ้าคลั่งใช้ปืนไล่ยิงคนอย่างไม่มีเหตุผลในประเทศของตน ตลอดจนไปแก้ปัญหาที่ถูกประชาคมโลกประนามในเรื่องการเอารัดเอาเปรียบประเทศเล็ก การปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่ทำให้โลกร้อนแล้วไม่รับผิดชอบ จะมีคุณูปการกว่าเป็นไหนๆ

เรื่องดีๆ เรื่องที่สองคือการขอเข้ามาสังเกตการณ์และให้ไทยลงนามใน MoU. ของ อียู. ครั้งนี้เป็นการย้ำเตือนให้คนไทยตระหนักว่า ภาพลักษณ์การเมืองไทยเวลานี้ไม่เป็นที่ไว้วางใจของชาวโลก ประชาคมโลกไม่ยอมรับการรัฐประหาร ยิ่งไม่ยอมรับการสืบทอดอำนาจของคณะรัฐประหารที่เป็นข่าวอยู่ตลอดเวลา ด้วยเหตุนี้เขาจึงต้องขอเข้ามาสังเกตการณ์ในลักษณะที่มากกว่าการสังเกตการณ์ธรรมดา หนึ่งปีของการรัฐประหารคุ้มค่าหรือไม่นอกจากจะวัดกันที่สามารถแก้ปัญหา 4 ข้อที่เป็นข้ออ้างในการก่อรัฐประหารให้ตกไปได้หรือไม่แล้ว ยังวัดกันที่ภาพลักษณ์ของประเทศไทยในสายตาของประชาคมโลกอีกด้วย

เรื่องดีๆ เรื่องที่สามคือท่าทีครั้งนี้ของ อียู. ทำให้ทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องกับการเลือกตั้งจำเป็นต้องช่วยกันประคับประคองการเลือกตั้งให้ดำเนินไปตามครรลองประชาธิปไตยให้มากที่สุด คณะกรรมการการเลือกตั้งต้องจัดการเลือกตั้งให้บริสุทธิ์และยุติธรรมที่สุด เชิญต่างชาติเข้ามาสังเกตการณ์แต่ไม่ใช่เข้ามาบงการแทรกแซงประหนึ่งเราเป็นเมืองขึ้นของเขา พรรคการเมืองและนักการเมืองต้องเล่นตามกรอบกติกา ไม่ใช่ใช้เงินซื้อเสียง เล่นงานกันอย่างสกปรก หรือฮั้วกันอย่างน่าเกลียด ไม่เช่นนั้นแล้วผลการเลือกตั้งก็จะไม่เป็นที่ยอมรับแม้แต่คนในประเทศ รัฐบาลใหม่ก็จะไร้เกียรติภูมิและขาดการยอมรับจากต่างประเทศ

ซึ่งหากปล่อยให้เป็นเช่นว่านี้ การฟื้นอำนาจของระบอบทักษิณ และแม้กระทั่งการตั้งรัฐบาลพลัดถิ่นที่พวกทักษิณวาดฝันไว้ คงไม่ไกลเกินรออย่างแน่นอน

3 กันยายน 2550
(ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ “สยามรัฐ” ฉบับวันที่ 4 กันยายน 2550)

ภารกิจ 3 ประการ

2007-08-27T20:02:00.002+07:00

ณรงค์ฤทธิ์ ศรีรัตโนภาส
ผู้อำนวยการสำนักที่ปรึกษาร้อยชักสาม
roichaksaam@gmail.com

ความคิดที่ว่า หากผ่านร่างรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2550 ออกมาแล้ว การเมืองไทยจะเข้ารูปเข้ารอยเสียที นับวันก็ยิ่งพิสูจน์ว่าเป็นความคิดที่ผิดโดยสิ้นเชิง!

ที่กล่าวเช่นนี้ มิได้หมายความว่าการไปลงประชามติเห็นชอบกับร่างรัฐธรรมนูญเป็นเรื่องที่ผิด แต่หมายความว่าหากคิดว่าเมื่อร่างรัฐธรรมนูญผ่านความเห็นชอบจากการออกเสียงประชามติแล้ว เรื่องยุ่งๆ ทั้งหลายทางการเมืองจะคลี่คลายลงนั้น นั่นแหละคือความคิดที่ผิด

การเมืองไทยปัจจุบันมีลักษณะพิเศษบางประการที่หลายคนรู้แต่ไม่อยากพูด!

ลักษณะพิเศษที่ว่านี้คือ ภาวะที่การเมืองไทยตกอยู่ภายใต้การครอบงำของอิทธิพลของกลุ่มทุนจารีตนิยมกับกลุ่มทุนใหม่ที่ต่อสู้ห้ำหั่นกันอย่างเอาเป็นเอาตายโดยมีกองทัพและพลังประชาชนเป็นตัวแปร

ตราบใดที่การต่อสู้นี้ยังไม่ยุติ และโดยเฉพาะอย่างยิ่งตราบใดที่พลังประชาชนยังไม่เข้าใจ ตระหนักและหวงแหนสิทธิประชาธิปไตยอย่างแท้จริง การเมืองในระบอบประชาธิปไตยของไทยก็จะยังคงต้องยุ่งและวุ่นวายกันอยู่ต่อไป

การเลือกตั้งที่จะมีขึ้นปลายปีนี้ ถ้าไม่มีอุบัติเหตุทางการเมืองเกิดขึ้นเสียก่อน ก็คงจะมีตัวละครออกมาร่ายรำหลายพรรคหลายกลุ่ม ที่เก่าแก่หน่อยก็คือพรรคประชาธิปัตย์กับพรรคชาติไทย ที่เป็นนอมินีของทักษิณก็คือพรรคพลังประชาชน ที่เป็นนอมินีของทหารถ้าไม่แท้งเสียก่อนก็คือกลุ่มรักชาติ ที่พร้อมจะเข้าร่วมรัฐบาลก็คือมัชฌิมา รวมใจไทย และประชาราช นอกจากนี้ยังมีพรรคเล็กพรรคน้อยที่ทยอยกันจดทะเบียนอีกจำนวนหนึ่ง พรรคไหนเป็นตัวแทนหรือใกล้ชิดทุนกลุ่มไหนคงเห็นๆ กันอยู่

พรรคพลังประชาชนที่เป็นนอมินีของทักษิณ (หัวหน้าพรรคประกาศแจ่มชัดเช่นนี้ และเลขาธิการพรรคก็ประกาศว่าพรรคนี้เป็นนอมินีของพรรคไทยรักไทย – มติชน, 26 สิงหาคม 2550) แม้ดูจากจำนวนอดีต สส. แล้วจะได้เปรียบพรรคอื่นๆ แต่กระนั้นก็ไม่แน่ว่าจะชนะเสียงเลือกตั้งได้ เพราะไหนจะต้องผ่านด่านใบเหลืองใบแดงจาก กกต. ไหนจะต้องถูกขัดขวางอย่างสุดฤทธิ์จากพลพรรค คมช. ไหนจะต้องถูกต่อต้านจากกลุ่มที่ไม่เอาทักษิณ เรียกได้ว่าอย่างดีก็เป็นว่าที่พรรคฝ่ายค้านใหญ่ในสภา แต่บทบาทนี้แหละที่จะสั่นคลอนรัฐบาลที่มีพรรคเล็กพรรคน้อยจำนวนมากเข้ามาร่วม ซึ่งพร้อมจะต่อสู้แย่งชิงหรือเข้าร่วมฮั้วกันทางการเมืองเพื่อผลประโยชน์อย่างไร้จุดยืน ภาพรัฐสภาที่วุ่นวาย แก่งแย่ง ตักตวงผลประโยชน์ให้ตนและพวกก่อนปี 2540 จะหวนกลับมาอีกครั้งหนึ่ง และขบวนรถถังที่รอโอกาสอยู่แล้วก็จะออกมายึดอำนาจการปกครอง ฉีกรัฐธรรมนูญ พร้อมกับทวงบุญคุณที่ช่วยกอบกู้สถานการณ์บ้านเมืองอีกครั้งหนึ่ง

ถ้าเช่นนั้น เรามิควรสนับสนุนพรรคพลังประชาชนให้ขึ้นเป็นรัฐบาลหรอกหรือ? เหตุการณ์ที่คาดคะเนไว้จะได้ไม่เกิดขึ้น นอกจากนี้พรรคพลังประชาชนที่เป็นนอมินีของทักษิณ ก็เป็นตัวแทนกลุ่มทุนใหม่ ถึงอย่างไรก็ดีกว่ากลุ่มทุนเก่า

คำตอบของเราคือ ไม่ กลุ่มทุนทักษิณไม่ควรเรียกว่ากลุ่มทุนใหม่ เรียกว่ากลุ่มทุนหน้าใหม่จะเหมาะกว่า พฤติกรรมของกลุ่มทุนทักษิณที่ผ่านมาก็พิสูจน์แล้วว่าไม่ใช่ตัวแทนกลุ่มทุนที่ก้าวหน้า ไม่ใช่ตัวแทนกลุ่มทุนที่รักชาติ ยิ่งไม่ใช่พลังดันของการเปลี่ยนแปลงแต่อย่างใด ไม่เช่นนั้นจะมีพฤติกรรมการบริหารประเทศที่ถูกตั้งข้อหาคอร์รัปชั่นโกงกินขนาดนี้เชียวหรือ? และหากเป็นกลุ่มทุนที่รักชาติจริงจะขายหุ้นชินคอร์ปให้กลุ่มทุนเทมาเส็กของสิงคโปร์อย่างที่เห็นกันอยู่หรือ?

เบื้องหน้าสถานการณ์ทางการเมืองเช่นนี้ ภารกิจเฉพาะหน้าของผู้รักประชาธิปไตยจึงมีแต่ต้อง

หนึ่ง ต่อต้านการพยายามฟื้นอำนาจของระบอบทักษิณ ไม่เข้าร่วม ไม่สนับสนุนพรรคพลังประชาชน ไม่ยอมอยู่ใต้อิทธิพลของเงินตราหรือทุนผูกขาดที่สามานย์และไร้จริยธรรมไม่ว่ากลุ่มหนึ่งหรือกลุ่มใด และไม่ว่าหน้าเก่าหรือหน้าใหม่อีกต่อไป

สอง ต่อต้านการรัฐประหาร การเอารถถังออกมายึดอำนาจบ้านเมือง ฉีกรัฐธรรมนูญ แล้วทวงบุญทวงคุณกับประชาชน ยกเลิกประเพณีและทฤษฎีทางรัฐศาสตร์ (ที่ไม่รู้ว่าใครเป็นเจ้าของ) ที่ว่า คณะรัฐประหารเมื่อยึดอำนาจรัฐสำเร็จก็เป็นรัฐาธิปัตย์มีอำนาจออกประกาศคำสั่งต่างๆ ที่มีฐานะเทียบเท่ากฎหมาย และตั้งประเพณีใหม่ว่า ประชาชนมี “หน้าที่” ต่อต้านการรัฐประหาร ไม่ยอมรับการออกประกาศคำสั่งและการฉีกรัฐธรรมนูญ ไม่ยอมช่วยเหลือหรือเข้าร่วมเป็นคณะทำงานให้คณะรัฐประหารอย่างที่นักวิชาการจำนวนหนึ่งชอบทำกัน

สาม เผยแพร่และให้การศึกษาประชาชนทั่วไปให้เข้าใจระบอบประชาธิปไตยที่ถูกต้อง ให้รู้จักและหวงแหนสิทธิประชาธิปไตยของตนเอง ให้รู้เท่าทันและไม่ตกเป็นเครื่องมือของทุนผูกขาดทุกกลุ่ม ให้กระบวนการในระบอบประชาธิปไตยแก้ไขปัญหากันเองในหมู่ประชาชน อาจจะช้าอาจจะนานก็เป็นกระบวนการที่ประชาชนจะได้เติบใหญ่และเรียนรู้ ดีกว่าไปไหว้วานหรือขอร้องให้ใครมาทำให้

27 สิงหาคม 2550
(ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ “สยามรัฐ” ฉบับวันที่ 28 สิงหาคม 2550)

ชัยชนะของผู้แพ้

2007-08-19T19:49:00.002+07:00

ณรงค์ฤทธิ์ ศรีรัตโนภาส
ผู้อำนวยการสำนักที่ปรึกษาร้อยชักสาม
roichaksaam@gmail.com

ผลการออกเสียงประชามติร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พศ.2550 ที่ผ่านความเห็นชอบอย่างไม่ฉลุย 57 ต่อ 41 (บัตรเสีย 2)หรือเห็นชอบ 14 ล้านเสียง ไม่เห็นชอบ 10 ล้านเสียงนั้น อธิบายความได้เพียงว่าชัยชนะของ คมช.และรัฐบาลในการออกเสียงประชามติร่างรัฐธรรมนูญเป็นเพียงชัยชนะของผู้แพ้อย่างแท้จริงเท่านั้น

ทำไมจึงกล่าวเช่นนี้?

ประการแรก การออกเสียงประชามติครั้งนี้เป็นการออกเสียงประชามติที่ไม่โปร่งใสและไม่เป็นกลางตั้งแต่แรก

ตั้งแต่ไม่ประกาศกติกาให้ทางเลือกอย่างชัดเจนกับประชาชนว่าถ้าไม่รับร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้แล้วจะได้รัฐธรรมนูญฉบับไหน มิหนำยังมีขบวนการกระพือข่าวเป็นเชิงขู่ว่าถ้าไม่รับร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้แล้ว คมช. อาจหยิบรัฐธรรมนูญฉบับไหนก็ได้มาใช้ บางทีอาจแย่กว่าฉบับร่างนี้อีก

ตั้งแต่รณรงค์ให้คนออกมาออกเสียงประชามติและรับร่างรัฐธรรมนูญโดยใช้งบประมาณแผ่นดินและกลไกอำนาจรัฐเข้ามาช่วยอย่างล้นหลาม

และตั้งแต่สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญบางคนเป็นกรรมการควบคุมการออกเสียงประชามติเสียเอง

แม้กระนั้น ผู้คนก็ออกมาใช้สิทธิ์ไม่ถึงร้อยละ 60 ผลการออกเสียงประชามติก็ชนะแบบไม่ขาด

ประการต่อมา การออกเสียงประชามติครั้งนี้ คมช. และรัฐบาลออกมารณรงค์ผลักดันอย่างสุดกำลังและอย่างไม่เคยเป็นมาก่อน

ที่ว่าอย่างสุดกำลัง คือการที่ประธาน คมช. และนายกรัฐมนตรีออกกำลังภายนอกเดินสายปราศัย เปิดงาน รณรงค์ให้คนออกมาออกเสียงประชามติหลายครั้งหลายครา หลายพื้นที่หลายจังหวัด ไม่นับกำลังภายในที่สามารถส่งอิทธิพลต่อการตัดสินใจของผู้ใต้บังคับบัญชาซึ่งท่านจะใช้หรือไม่ เราไม่ทราบ

ส่วนที่ว่าอย่างไม่เคยเป็นมาก่อน เพราะในอดีตการออกเสียงเลือกตั้งไม่ว่าจะเป็นการเลือกตั้งทั่วไปหรือการเลือกตั้งซ่อมจะเริ่มเปิดหีบเวลาแปดโมงเช้าและปิดหีบเวลาบ่ายสามโมง แต่ครั้งนี้เลื่อนเวลาปิดหีบออกไปอีกหนึ่งชั่วโมงเป็นบ่ายสี่โมงเพื่อให้คนออกมาออกเสียงให้มากที่สุด ในอดีตออกเสียงวันอาทิตย์ รุ่งขึ้นวันจันทร์ก็ไปทำงาน แต่ครั้งนี้ประกาศให้รุ่งขึ้นวันจันทร์เป็นวันหยุดราชการเพื่อหวังให้เอกชนหยุดตามเพื่อที่คนจะกลับไปออกเสียงที่บ้านเกิดได้

แต่กระนั้น ผู้คนก็ออกมาใช้สิทธิ์ไม่ถึงร้อยละ 60 ผลการออกเสียงประชามติก็ชนะแบบหืดขึ้นคอ คะแนนที่เห็นชอบก็มีไม่ถึงครึ่งของผู้มีสิทธิ์ออกเสียง ขณะที่คะแนนที่ไม่เห็นชอบมีถึง 10 ล้าน

ประการสุดท้าย ที่ว่าเป็นชัยชนะของผู้แพ้เพราะ ในจำนวนเสียงที่ไม่เห็นชอบนั้นส่วนใหญ่ไม่ใช่เสียงของนักการเมืองพรรคไทยรักไทย เพราะคนส่วนนี้ได้แยกสลายไปตั้งกลุ่มการเมืองใหม่และสนับสนุนร่างรัฐธรรมนูญเพื่อวิ่งเข้าสู่สนามเลือกตั้งหลายกลุ่มแล้ว เสียงที่ไม่เห็นชอบส่วนใหญ่เป็นเสียงของประชาชนทั้งระดับรากหญ้าและไม่รากหญ้าที่ไม่เห็นด้วยกับการรัฐประหารไม่ว่าจะชอบหรือไม่ชอบทักษิณก็ตาม คนที่ออกเสียงไม่รับร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้จำนวนไม่น้อยออกเสียงในเชิงสัญญลักษณ์ไม่ใช่เพื่อความสะใจ แต่เพื่อประกาศเจตนารมณ์และจุดยืนที่จะไม่ร่วมสังฆกรรมกับพวกรัฐประหารมากกว่า อย่างน้อยหากใครคิดก่อรัฐประหารอีกก็อย่าได้หวังว่าจะหาคนดีๆ เข้ามาสนับสนุนหรือช่วยงานได้ง่ายๆ นอกจากนี้เมื่อหันไปดูเสียงที่เห็นชอบ ในกลุ่มนี้ จำนวนไม่น้อยก็ไม่เห็นด้วยกับการก่อรัฐประหาร จำนวนไม่น้อยก็เพียงต้องการอยากเห็นบ้านเมืองคืนสู่ภาวะปกติ โดยหวังว่าเมื่อมีรัฐธรรมนูญแล้วความวุ่นวายต่างๆ จะหมดไป

ไม่ได้หมายความว่า ผู้คนสนับสนุน คมช. หรือกลุ่มก่อรัฐประหาร ทั้งไม่ได้หมายความว่าชัยชนะของการออกเสียงประชามติรับร่างรัฐธรรมนูญครั้งนี้จะเป็นชัยชนะของ คมช. หรือกลุ่มก่อรัฐประหาร แต่อย่างใด

หากคิดว่าเป็นชัยชนะ ก็เป็นชัยชนะของผู้แพ้โดยแท้!!

เป็นชัยชนะที่คนกว่าสิบล้านคนไม่เอาด้วยกับสิ่งที่ผู้กุมอำนาจรัฐแบบเบ็ดเสร็จนำเสนอ โดยเฉพาะคนในภาคอีสานส่วนใหญ่ที่ยังคงสนับสนุนทักษิณมากกว่า

เป็นชัยชนะที่น่าเป็นห่วงของผู้แพ้!!

และความแพ้พ่ายของผู้มีชัยครั้งนี้ จักยังประโยชน์ยิ่งหากนำไปนึกตรึกตรองยามคิดก่อรัฐประหารล้มล้างรัฐธรรมนูญครั้งต่อไป

19 สิงหาคม 2550
(ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ “สยามรัฐ” ฉบับวันอังคารที่ 21 สิงหาคม 2550)

หน้าที่ที่ขาดหาย

2007-08-13T19:30:00.004+07:00

ณรงค์ฤทธิ์ ศรีรัตโนภาส
ผู้อำนวยการสำนักที่ปรึกษาร้อยชักสาม
roichaksaam@gmail.com

อีกเพียง 5 วันก็จะถึงวันออกเสียงประชามติว่าจะให้ความเห็นชอบหรือไม่เห็นชอบร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พศ.2550

ถึงวันนี้ คนส่วนใหญ่ที่สนใจการเมืองคงทราบรายละเอียดเกี่ยวกับข้อดีข้อด้อยของร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่เปรียบเทียบกับรัฐธรรมนูญฉบับปี 2540 กันพอสมควร และคงมีคำตอบในใจบ้างแล้วว่าจะรับหรือไม่รับร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่นี้

ไม่ว่าผลของการออกเสียงประชามติจะเป็นเช่นไร การเมืองไทยทั้งในและโดยเฉพาะอย่างยิ่งนอกรัฐสภาก็คงไม่เข้าสู่ภาวะสงบสันติ แม้การรับหรือไม่รับจะไม่มีผลทำให้ไม่มีการเลือกตั้งก็ตาม

ในเวทีรัฐสภา ตัวละครที่จะเข้าโรมรันกันอย่างเอาเป็นเอาตายมีมากมายหลายตัว หนึ่งคือพรรคการเมืองเก่า 2-3 พรรค หนึ่งคือพรรคการเมืองใหม่ที่เป็นตัวแทนของทักษิณ หนึ่งคือพรรคการเมืองใหม่อีก 2-3 พรรคที่พยายามทำตัวเป็นทางเลือกใหม่ทั้งที่มีแต่คนหน้าเก่าและที่สำคัญส่วนใหญ่ยังเคยรับใช้ระบอบทักษิณ อีกหนึ่งคือพรรคการเมืองใหม่ที่เป็นตัวแทนของกลุ่มทหารอย่างไม่ปิดบังอำพราง แม้ประธาน คมช. จะไม่เข้าเป็นสมาชิกพรรคนี้ก็ตาม เวทีการเมืองที่มีตัวแสดงส่วนใหญ่เป็นนักการเมืองไร้อุดมการณ์ ตระบัดสัตย์ และขาดศักดิ์ศรี ขอเพียงให้ได้เล่นการเมือง ขอเพียงไม่ต้องตกงาน จะให้ไปรับใช้ใครก็ได้ ให้ไปซูฮกหรือเป็นลูกน้องใครก็ได้เช่นนี้จะประกอบกันขึ้นเป็นเวทีการเมืองที่มีคุณภาพและมีกลิ่นอายประชาธิปไตยที่แท้จริงได้อย่างไร การต่อสู้แย่งชิงกันอย่างไร้จริยธรรม การเข้าร่วมฮั้วกันทางการเมืองอย่างไร้จุดยืน จะเป็นภาพที่เห็นมากขึ้นในรัฐสภาไทยสมัยหน้า

ครั้นหันมาดูการเมืองนอกรัฐสภา ความแตกแยกร้าวลึกระหว่างประชาชน 3-4 กลุ่มใหญ่ยังดำเนินและพัฒนา หนึ่งคือกลุ่มที่สนับสนุนระบอบทักษิณ หนึ่งคือกลุ่มที่สนับสนุนระบอบอนุรักษ์นิยม หนึ่งคือกลุ่มที่สนับสนุนระบอบทหาร และอีกหนึ่งคือกลุ่มที่ไม่เอาเผด็จการในทุกระบอบ นี่ยังไม่นับกลุ่มก่อการร้ายภาคใต้ที่มีวัตถุประสงค์ต่างออกไปในเรื่องของการแบ่งแยกดินแดน ที่ผ่านมาความแตกต่างทางความคิดและจุดยืนทางการเมืองที่ต่างกันในหมู่ประชาชนดำรงอยู่ตลอดเวลา การต่อสู้อันยาวนานเกือบร้อยปีของนักสังคมนิยมและพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยเป็นตัวอย่างหนึ่ง การเข่นฆ่านักศึกษาประชาชนในเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 เหตุการณ์ 3 ปี ระหว่างเหตุการณ์ 14 กับ 6 ตุลาคม และเหตุการณ์ 6 ตุลาคม 2519 เป็นอีกตัวอย่างหนึ่ง แต่กระนั้นก็ยังไม่มียุคใดที่ความแตกแยกในหมู่ประชาชนจะร้าวลึกและขยายตัวกว้างเท่ายุคปัจจุบันที่มีระบอบทักษิณเกิดขึ้น แม้ระดับของความขัดแย้งและการต่อสู้เสียสละที่เกี่ยวพันกับอุดมการณ์ทางการเมืองจะมีไม่มากเท่าหรือเทียบกันไม่ได้กับตัวอย่างทั้งสองที่กล่าวมาก็ตาม

สถานการณ์ทั้งในและนอกรัฐสภาหลังการเลือกตั้ง จึงคาดเดาได้ว่าน่าจะเต็มไปด้วยความขัดแย้งที่แก้ไม่ตกหลายคู่ที่นำไปสู่เสียงเรียกร้องที่ไร้เดียงสาของนักต่อสู้บางคนที่ให้สถาบันที่ไม่ควรเข้ามายุ่งเกี่ยวกับการเมืองเช่น สถาบันทหาร เป็นต้น เข้ามาช่วยแก้ปัญหา และเมื่อนั้นทหารที่ฮึกเหิมอยู่แล้วจากการยึดอำนาจรัฐบาลทักษิณโดยไม่มีใครออกมาต่อต้านคัดค้าน ซ้ำยังเอาดอกไม้และโคโยตี้ไปเต้นให้รางวัล ก็จะหวนกลับมาฉีกรัฐธรรมนูญอีกครั้งอย่างย่ามใจ

การเมืองในระบอบประชาธิปไตยของไทยจึงหนีไม่พ้นวังวนอุบาทว์ที่มีการเลือกตั้ง-ขัดแย้ง โกงกิน-รัฐประหาร ฉีกรัฐธรรมนูญ-เลือกตั้งใหม่-ขัดแย้ง โกงกินใหม่-รัฐประหาร ฉีกรัฐธรรมนูญใหม่ ไม่จบไม่สิ้น

วาระการเมืองไทยเวลานี้จึงหนีไม่พ้นโจทย์ที่ว่า ทำอย่างไรจึงจะสร้างค่านิยมทางการเมืองที่ไม่ยอมรับทั้งการโกงกินและการก่อรัฐประหารฉีกรัฐธรรมนูญ ค่านิยมเช่นว่านี้สามารถสร้างได้ ถ้าต้องการสร้างและตั้งใจสร้างอย่างจริงจัง

ในร่างรัฐธรรมนูญฉบับลงประชามติ หมวดสิทธิและเสรีภาพของชนชาวไทย กับหมวดการมีส่วนร่วมทางการเมืองโดยตรงของประชาชน มีบทบัญญัติให้ประชาชนมีสิทธิพิทักษ์รัฐธรรมนูญและต่อต้านการก่อรัฐประหาร รวมทั้งสิทธิถอดถอนนักการเมืองที่ส่อทุจริตและร่ำรวยผิดปกติ แต่น่าเสียดายที่ยังไม่ได้บัญญัติเรื่องเหล่านี้ไว้อย่างชัดเจนและจริงจังในหมวดหน้าที่ของชนชาวไทย ทำให้การพิทักษ์รัฐธรรมนูญ ต่อต้านรัฐประหาร ต่อต้านคนโกง กลายเป็นหน้าที่ที่ขาดหาย

ถ้าเพื่อจะสร้างค่านิยมข้างต้น การแก้ไขรัฐธรรมนูญในอนาคตควรต้องบัญญัติโดยละเอียดให้เป็น “หน้าที่” ของชนชาวไทย (มิใช่เพียงแค่สิทธิ) ในการพิทักษ์รัฐธรรมนูญ ต่อต้านรัฐประหาร ไม่ยอมรับประเพณีที่ใครยึดอำนาจได้ก็ฉีกรัฐธรรมนูญได้ หากในอนาคต นักการเมืองคนใดส่อเค้าว่าทุจริตก็ดี ทหารเหล่าไหนเอารถถังกับกระบอกปืนออกมายึดอำนาจก็ดี ให้เป็น “หน้าที่” ของประชาชนไทยทุกคนที่จะต้องต่อต้านคัดค้านในทุกรูปแบบและไม่ยอมรับประเพณีที่ใครมีอาวุธ มีรถถังก็ยึดอำนาจได้ ใครยึดอำนาจได้ก็เป็นรัฐาธิปัตย์ได้ฉีกรัฐธรรมนูญได้

ในยุโรปและอเมริกา ประเทศที่ระบอบประชาธิปไตยพัฒนาจนปลูกฝังเป็นค่านิยมแห่งชาติไปแล้ว แม้ประชาชนจะไม่พอใจรัฐบาลเพียงไร พวกเขาก็ให้กระบวนการในระบอบประชาธิปไตยแก้ไขปัญหากันไป ไม่ปล่อยให้ทหารออกมายึดอำนาจฉีกรัฐธรรมนูญเหมือนบ้านเรา นี่เพราะเขามีประเพณี มีค่านิยมที่ไม่อนุญาตให้ทหารมายึดอำนาจบ้านเมือง จอร์จ ดับเบิลยู บุช บริหารประเทศนำภัยพิบัติมาสู่ประชาชนอเมริกันและประชาชนโลกมากมาย ผลกระทบจากการบริหารที่ผิดพลาดที่มีต่อประเทศชาติและประชาคมโลกมากยิ่งกว่านายกรัฐมนตรีไทยหลายเท่า กองทัพอเมริกันก็ยังไม่เคยออกมายึดอำนาจประธานาธิบดี

คำถามที่ต้องตั้งถามกันวันนี้คือ คนไทยเราจะไม่สร้างค่านิยมดีๆ แบบนี้ตามอย่างสังคมอเมริกันบ้างเลยหรือ?

13 สิงหาคม 2550
(ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ “สยามรัฐ” ฉบับวันที่ 14 สิงหาคม 2550)

อารมณ์ไม่เหนือสติ อคติไม่เหนือเหตุผล

2007-07-30T19:16:00.003+07:00

ณรงค์ฤทธิ์ ศรีรัตโนภาส
ผู้อำนวยการสำนักที่ปรึกษาร้อยชักสาม
roichaksaam@gmail.com

ท่าทีของกลุ่มต่างๆ ในสังคมที่ไม่เห็นด้วยต่อการเคลื่อนไหวของแนวร่วมประชาธิปไตยขับไล่เผด็จการ หรือ กลุ่ม นปก.สะท้อนถึงวุฒิภาวะที่แตกต่างกันของผู้คนหรือกลุ่มคนในสังคม มีทั้งที่น่าชื่นชม มีทั้งที่น่าเป็นห่วง

ที่น่าชื่นชมคือ ท่าทีที่แม้ไม่เห็นด้วยกับการเคลื่อนไหวของกลุ่ม นปก.แต่ก็เคารพความคิด เคารพการตัดสินใจและสิทธิประชาธิปไตยพื้นฐานของกลุ่ม นปก.ที่จะแสดงออกด้วยการชุมนุมแสดงพลังอย่างสงบ ตัวอย่างของผู้คนที่มีท่าทีเช่นว่านี้ที่เห็นได้ชัดคนหนึ่งคือ อาจารย์พิภพ ธงไชย หนึ่งในแกนนำพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย

ผู้คนที่ไม่เห็นด้วยกับการเคลื่อนไหวของกลุ่ม นปก. มีทั้งด้วยเหตุผลที่เห็นว่ากลุ่ม นปก.มีภาพลักษณ์ที่เป็นตัวแทนของกลุ่มที่ต่อสู้เพื่อให้อดีตนายกรัฐมนตรีทักษิณ ชินวัตรกลับมามีอำนาจ หรือด้วยเหตุผลที่ต้องการให้สังคมเกิดความสงบ ผ่านร่างรัฐธรรมนูญและมีการเลือกตั้งโดยเร็ว หรือกระทั่งด้วยเหตุผลที่นิยมชมชื่นการก่อรัฐประหารของ คมช.

แต่กระนั้นในหมู่ผู้คนหรือกลุ่มคนที่ไม่เห็นด้วย หรือเป็นกลางต่อการเคลื่อนไหวของกลุ่ม นปก.ก็มีคนที่ไม่เห็นด้วย หรือกระทั่งต่อต้านคัดค้านการก่อรัฐประหารของ คมช.ด้วยเช่นกัน

ผู้คนทั้งหลายที่ไม่เห็นด้วยกับการเคลื่อนไหวของกลุ่ม นปก.ดังกล่าวข้างต้นเหล่านี้ มีวุฒิภาวะของสังคมประชาธิปไตยสูงเพียงพอที่จะไม่ล่วงละเมิดความคิดที่ต่างจากตน และพร้อมจะเคารพสิทธิประชาธิปไตยขั้นพื้นฐานของกลุ่มที่มีความคิดต่างจากตน ด้วยเหตุนี้จึงถือได้ว่าเป็นท่าทีที่น่าชื่นชมและเป็นแบบอย่างในระบอบประชาธิปไตย

ต่างกับอีกท่าทีหนึ่งที่น่าเป็นห่วง ซึ่งก็คือท่าทีที่ไม่เห็นด้วยกับการเคลื่อนไหวของกลุ่ม นปก.และต่อต้านคัดค้านโจมตีทั้งความคิดและการกระทำ กระทั่งก้าวล่วงสิทธิขั้นพื้นฐานของกลุ่ม นปก.ที่จะคิดและทำได้ในระบอบประชาธิปไตย ตัวอย่างของท่าทีนี้คือ การกล่าวโจมตีกลุ่ม นปก.อย่างใช้อารณ์ว่าเป็นกลุ่มป่วนเมือง เป็นพวกไม่รักชาติ เป็นพวกทักษิณ ทั้งที่สังคมประชาธิปไตยอนุญาตให้คิดต่างได้ และทำต่างได้ในขอบเขตที่กฎหมายอนุญาต แม้คนในกลุ่ม นปก.จำนวนหนึ่งจะไม่ชอบทักษิณ แต่หากคนส่วนใหญ่ของกลุ่มนี้รักทักษิณ พวกเขาก็มีสิทธิอันชอบธรรมที่จะต่อสู้เพื่อคนที่เขารัก เช่นเดียวกับเรา(ผู้คนที่ไม่ยอมรับทักษิณ ไม่ยอมรับการมีผู้นำที่โกงกิน)ก็มีสิทธิอันชอบธรรมที่จะไม่เอาทักษิณและต่อต้านการกลับมาฟื้นอำนาจของทักษิณ แต่มิใช่เพราะเหตุนี้ก็ไปโจมตีกลุ่ม นปก. ว่าเป็นพวกป่วนเมือง เป็นพวกไม่รักชาติ ทั้งที่ความผิดของกลุ่ม นปก. มีเพียงประการเดียวคือ การล่วงละเมิดประธานองคมนตรี ไม่สามารถควบคุมฝูงชนที่มาชุมนุมให้อยู่ในความสงบได้จนกระทั่งเกิดเหตุการณ์บานปลายอย่างที่ทราบ การต่อต้านเผด็จการรัฐประหารยังเป็นเนื้อหาสำคัญร่วมที่ทำให้กลุ่มนี้มีคนเข้าร่วมมากกว่าช่วงที่นำโดยกลุ่ม พีทีวี.ที่เห็นชัดว่าเป็นกลุ่มของผู้คนที่รักและชื่นชอบทักษิณเท่านั้น

อย่างไรก็ดี ท่าทีที่น่าเป็นห่วงกว่านี้คือท่าทีของคนในอำนาจรัฐ

โดยหลักการแล้วสังคมคาดหวังที่จะเห็นผู้ปกครองมีวุฒิภาวะสูงกว่าผู้อยู่ใต้การปกครอง ผู้นำมีวุฒิภาวะสูงกว่าผู้อยู่ใต้การนำ รัฐบาลมีวุฒิภาวะสูงกว่าประชาชน และด้วยเหตุนี้ คมช.จึงควรจะมีวุฒิภาวะสูงกว่า นปก.

ในช่วงการเคลื่อนไหวแรกของกลุ่ม นปก.เหตุการณ์ดูจะเป็นไปตามนั้น คมช.และเจ้าหน้าที่ของรัฐมีความอดทนอดกลั้นที่จะไม่ให้สถานการณ์เผชิญหน้ามากขึ้น แต่เมื่อสถานการณ์พัฒนาร้อนแรงขึ้น วุฒิภาวะของ คมช. และเจ้าหน้าที่ของรัฐกลับเดินสวนทางลง ความอดทนอดกลั้นลดลง อารมณ์เริ่มเข้ามาแทนสติ และอคติก็เริ่มเข้ามาแทนเหตุผล ลืมนึกไปว่าภาระหน้าที่ประการหนึ่งที่เคยสัญญาไว้กับประชาชนเมื่อเข้ามายึดอำนาจบ้านเมืองคือการสร้างสมานฉันท์ในสังคมที่ร้าวฉานจากการปกครองในระบอบทักษิณ บุคคลบางคนใน คมช. ออกมาให้สัมภาษณ์เชิงดูถูกเหยียดหยามประหนึ่งผู้ชุมนุมในกลุ่ม นปก.ไม่ใช่ประชาชนที่ตนต้องสมานฉันท์ สมาชิก คมช. บางคนกระทั่งกล่าวถึงผู้ชุมนุมว่า “อย่ามาลองดี... จะมาสู้อะไรกับทหารตำรวจ... ที่ต่างประเทศเขายิงตายกันไปเยอะแยะ...” !!

อาการฟิวส์ขาดของเจ้าหน้าที่ที่ต้องเผชิญความกดดันอย่างมากและอย่างยาวนานนั้นเป็นเรื่องที่ทุกคนเข้าใจและเห็นใจ เพราะเจ้าหน้าที่ก็คือมนุษย์ มีอารมณ์ มีความรู้สึก มีความชอบหรือไม่ชอบเช่นเดียวกับผู้ชุมนุม แต่กระนั้นในฐานะที่เป็นเจ้าหน้าที่ของรัฐ ในฐานะที่อาสามาปกครองบ้านเมือง และโดยเฉพาะอย่างยิ่งในฐานะผู้มีหน้าที่รักษาความสงบเรียบร้อยภายในประเทศและพิทักษ์สันติสุขของราษฎร วุฒิภาวะและความอดทนอดกลั้นยิ่งต้องสูงเป็นพิเศษ จะให้อารณ์มาอยู่เหนือสติ และอคติมาอยู่เหนือเหตุผลไม่ได้เป็นอันขาด ไม่เช่นนั้นแล้ว ที่เคยถูกก็จะกลายเป็นผิด ที่อยากสมานฉันท์ก็จะเท่ากับราดน้ำมันลงบนกองเพลิง บ้านเมืองจะลุกเป็นไฟ และสุดท้ายใครก็อยู่ไม่ได้ในบ้านเมืองแบบนี้

30 กรกฎาคม 2550
(ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ “สยามรัฐ” ฉบับวันที่ 31 กรกฎาคม 2550)

ตอบคำถามต้องตรงโจทย์

2007-07-21T15:56:00.002+07:00

ณรงค์ฤทธิ์ ศรีรัตโนภาส
ผู้อำนวยการสำนักที่ปรึกษาร้อยชักสาม
roichaksaam@gmail.com

เสียงวิพากษ์วิจารณ์และคัดค้านอย่างหนักจากสังคมทำให้คมช.และรัฐบาลออกมาส่งสัญญาณว่าอาจมีการแก้ไขร่างพระราชบัญญัติการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร พศ....โดยเฉพาะประเด็นการให้อำนาจ ผบ. ทบ.ในฐานะ ผอ.รมน.มากเกินไป ซึ่งอาจเปลี่ยนเป็นให้นายกรัฐมนตรีใช้อำนาจนี้แทน

การออกมาส่งสัญญาณดังกล่าวข้างต้นนับเป็นนิมิตหมายที่ดี และเป็นการเดินแนวทางมวลชนที่พลเอก สนธิ บุญยรัตกลิน ในฐานะประธาน คมช.และผบ.ทบ. ผู้ได้ชื่อว่าเป็นนักศึกษาสรรนิพนธ์เหมาเจ๋อตงอย่างช่ำชองพึงกระทำและยึดกุมประกอบการดำเนินนโยบายในทุกก้าวลีลาของตน เพราะมีแต่เดินแนวทางมวลชนเท่านั้นนโยบายจึงจะได้รับการต้อนรับและปฏิบัติการจึงจะประสบผลสำเร็จ การรัฐประหารวันที่ 19 กันยายน 2549 ที่ประสบผลสำเร็จได้ มีการต่อต้านน้อย ที่สำคัญเป็นเพราะได้กระทำในสิ่งที่สอดคล้องกับอารมณ์ความรู้สึกและความต้องการในขณะนั้นของมวลชนส่วนใหญ่ที่ไม่เอารัฐบาลทักษิณ หากไม่มีปัจจัยมวลชนที่ว่านี้ การรัฐประหารก็ยากจะประสบผลสำเร็จ

อย่างไรก็ดี ในท่ามกลางการส่งสัญญาณที่จะยอมทบทวนเนื้อหาของร่างพรบ. ฉบับนี้ เสียงจากฝ่ายทหารจำนวนมากที่ห้อมล้อมพลเอกสนธิ และแม้กระทั่งตัวพลเอกสนธิเองยังคงสะท้อนออกมาในทำนองที่ว่าทหารยังมีความจำเป็นที่จะต้องใช้กฎหมายฉบับนี้มาสนับสนุนการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักรของตน พลเรือเอกสถิรพันธุ์ เกยานนท์ ผบ.ทร. และสมาชิก คมช. ถึงกับเปรียบเทียบว่าการไม่ให้อำนาจทหารก็เหมือนกับการไม่ให้อำนาจยาม ใครจะเข้าประตูบ้านมาก็เข้าได้ ใครจะเกเรในบ้านเราก็เกเรได้ เช่นนี้แล้วจะมียามไว้ทำไม เสียงของฝ่ายทหารทำนองนี้เป็นเรื่องที่เข้าใจได้เพราะประการแรก ทหารคือผู้ปฏิบัติงานสำคัญในการรักษาความมั่นคงของประเทศ อีกประการหนึ่ง ทหารย่อมยืนอยู่บนจุดยืนของทหารที่ต้องการอำนาจเบ็ดเสร็จเด็ดขาดมาเป็นของตนในระหว่างปฏิบัติหน้าที่ แต่กระนั้นการพูดเช่นนี้ก็ดูเหมือนเป็นการพูดกันคนละภาษากับประชาชน เป็นการตอบคำถามที่ไม่สู้จะตรงโจทย์ที่ประชาชนตั้งถาม

ประชาชนที่คัดค้านร่างกฎหมายฉบับนี้ ประการแรกเขาไม่ได้คัดค้านการที่ประเทศจะมีกฎหมายแม่บทสักฉบับมารักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร ประการต่อมา เขาต้องการให้มีการถ่วงดุลอย่างเหมาะสมระหว่างการรักษาความมั่นคงกับการเคารพสิทธิเสรีภาพขั้นพื้นฐานของประชาชน อีกประการหนึ่ง เขาไม่ต้องการให้ใครคนใดคนหนึ่งมีอำนาจอย่างไร้ขอบเขต ขาดการตรวจสอบและถ่วงดุล รวมทั้งไม่ต้องรับผิดชอบต่อการกระทำที่อ้างว่าเพื่อรักษาความมั่นคงของประเทศ ประการสุดท้าย เขาไม่ต้องการให้ คมช.และรัฐบาลพลเอกสุรยุทธ์ จุลานนท์ซึ่งเป็นรัฐบาลชั่วคราวที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งของประชาชนมาออกกฎหมายฉบับนี้ การยอมทบทวนร่างกฎหมายฉบับนี้แม้เป็นนิมิตหมายที่ดีในการรับฟังความคิดเห็นของประชาชน แต่ก็ยังมิใช่เป็นการตอบโจทย์ที่ตรงกับความต้องการของประชาชนเท่าใดนัก

สิ่งที่ คมช.และรัฐบาลควรทำในเวลานี้คือต้องตั้งสติและตรึกตรองดูให้ดีว่าเสียงคัดค้านต่างๆ ต่อร่างกฎหมายฉบับนี้มีอะไรบ้าง โดยไม่ใช้โมหะจริต และทิษฐิที่จะเอาชนะคะคาน ไม่ตอบคำถามที่ไม่ตรงโจทย์ เช่น เปลี่ยนตัวผู้ใช้อำนาจจาก ผบ.ทบ. มาเป็นนายกรัฐมนตรี เพราะการคัดค้านร่างกฎหมายฉบับนี้โดยเนื้อแท้แล้วไม่ใช่การคัดค้าน ผบ. ทบ. แต่เป็นการคัดค้านการให้อำนาจเบ็ดเสร็จเด็ดขาดและไร้ขอบเขตแก่ผู้รักษาความมั่นคงโดยขาดการถ่วงดุลที่เหมาะสมกับการเคารพสิทธิเสรีภาพขั้นพื้นฐานของประชนมากกว่า

21 กรกฎาคม 2550
(ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ “สยามรัฐ” ฉบับวันที่ 23 กรกฎาคม 2550)

People never die; they never fade away

2007-07-16T15:41:00.003+07:00

ณรงค์ฤทธิ์ ศรีรัตโนภาส
ผู้อำนวยการสำนักที่ปรึกษาร้อยชักสาม
roichaksaam@gmail.com

แม้ประเทศไทยกำลังเผชิญภัยคุกคามรูปแบบใหม่ ทั้งภัยจากลัทธิก่อการร้ายและอาชญากรรมข้ามชาติอันเป็นเหตุให้มีความจำเป็นต้องมีกฎหมายแม่บทสักฉบับที่มาจัดระเบียบการรักษาความมั่นคงภายในใหม่ให้สอดคล้องกับสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไป แต่นี่ไม่ใช่เหตุผลที่สังคมไทยและประชาชนไทยจะต้องยอมรับร่างพระราชบัญญัติการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักรที่เพิ่งผ่านมติครม. ไปเมื่อวันที่ 19 มิถุนายน 2550

เหตุผล 4 ประการที่สังคมไทยไม่ควรยอมรับร่างกฎหมายฉบับดังกล่าว คือ 1) เนื้อหาที่เผด็จอำนาจและลิดรอนสิทธิเสรีภาพของประชาชน 2) หลักการที่ขัดกับระบอบประชาธิปไตย 3) เบื้องหลังการออกกฎหมายที่มีข้อสงสัย และ 4) ผลกระทบต่อภาพลักษณ์ของประเทศไทยในเวทีโลก

1) ร่างพรบ. ฉบับนี้ให้อำนาจผบ. ทบ. ในฐานะผอ. รมน. อย่างครอบจักรวาล กล่าวคือมีอำนาจทุกอย่างเช่นเดียวกับอำนาจที่ครม. มีตามพรก. การบริหารราชการแผ่นดินในสถานการณ์ฉุกเฉิน เช่น ออกประกาศห้ามใช้เส้นทางคมนาคม ห้ามชุมนุม ห้ามออกจากบ้าน ห้ามมีสิ่งของบางอย่างไว้ในครอบครอง ให้เจ้าหน้าที่มีอำนาจจับกุมคุมขัง ปราบปรามบุคคล กลุ่มบุคคล องค์กร ตรวจค้นสถานที่ ยึด หรืออายัดทรัพย์สินและเอกสารต่างๆ ได้ กระทั่งมีอำนาจบังคับบัญชาข้าราชการทุกคนได้ จะต่างกับพรก. การบริหารราชการแผ่นดินในสถานการณ์ฉุกเฉินตรงที่อำนาจของครม. เป็นการตัดสินใจของคณะรัฐมนตรีทั้งคณะ สามารถใช้อำนาจได้คราวละ 3 เดือน และจะใช้อำนาจได้เฉพาะพื้นที่ที่มีสถานการณ์ฉุกเฉินเท่านั้น แต่ผอ. รมน. สามารถตัดสินใจได้เพียงคนเดียว สามารถใช้อำนาจได้โดยไม่จำกัดเวลา และไม่จำกัดพื้นที่ ที่ร้ายกว่านี้คือ การกระทำของผอ. รมน. และเจ้าหน้าที่ตามร่างพรบ. ฉบับนี้ประชาชนจะฟ้องร้องต่อศาลปกครองไม่ได้ ทั้งเจ้าหน้าที่ก็ไม่ต้องรับผิดทั้งทางแพ่ง ทางอาญา และทางวินัย ถ้ากระทำไปโดยสุจริต ไม่เลือกปฏิบัติและสมควรแก่เหตุ ปัญหาคือใครเล่าจะเป็นผู้ตัดสินว่าสุจริต ไม่เลือกปฏิบัติและสมควรแก่เหตุในเมื่อห้ามประชาชนไม่ให้ฟ้องศาลเสียแล้ว เนื้อหาของร่างพรบ. ฉบับนี้จึงเป็นการลิดรอนสิทธิเสรีภาพของประชาชนด้วยการเผด็จอำนาจของผบ. ทบ. ในฐานะผอ. รมน. ให้เป็นผู้ใช้อำนาจนิติบัญญัติ บริหาร และตุลาการเบ็ดเสร็จเพียงคนเดียว จริงอยู่แม้พลเอกสนธิ บุญยรัตกลิน ผบ. ทบ. จะพยายามอธิบายว่าร่างพรบ. ฉบับนี้ให้อำนาจคณะกรรมการรักษาความมั่นคงภายในซึ่งมีนายกรัฐมนตรีเป็นประธานเป็นผู้วางนโยบาย ส่วนผบ. ทบ. เป็นเพียงผู้ปฏิบัติเท่านั้น หากผบ. ทบ. ปฏิบัติผิดไปจากนโยบาย นายกรัฐมนตรีก็ปลดผบ. ทบ. ได้ แต่เหตุการณ์เมื่อวันที่ 19 กันยายน 2549 นั้น พลเอกสนธิคงยังจำได้ว่า ในที่สุดแล้วใครเป็นฝ่ายปลดใครกันแน่?

2) ร่าง พรบ. ฉบับนี้ขัดกับหลักการพื้นฐานของระบอบประชาธิปไตยอย่างน้อย 3 ประการคือ ประการแรก ทำให้อำนาจอธิปไตยทั้งสามคือ นิติบัญญัติ บริหาร และตุลาการ ผูกขาดอยู่กับคนเพียงคนเดียวคือ ผบ.ทบ.ในฐานะ ผอ. รมน. ที่มีอำนาจล้นฟ้าที่ไม่มีการตรวจสอบและถ่วงดุล ทั้งอำนาจที่ผูกขาดนี้ก็เป็นอำนาจที่ลิดรอนสิทธิเสรีภาพขั้นพื้นฐานของประชาชนอย่างชัดแจ้ง นี่คือรูปแบบการปกครองที่ไม่ต่างอะไรกับการปกครองของพวกเผด็จการ ประการต่อมา หลักการปกครองในระบอบประชาธิปไตยนั้น พลเรือนเป็นผู้นำทหาร ไม่ใช่ทหารมานำพลเรือน แม้ในระบอบคอมมิวนิสต์ พรรคก็บัญชาปืน ไม่ใช่ปืนบัญชาพรรค แต่ร่างพรบ. ฉบับนี้ ผบ. ทบ. ในฐานะ ผอ. รมน. สามารถบังคับบัญชาข้าราชการทุกคนได้ ประการสุดท้าย ธรรมเนียมการปกครองในระบอบประชาธิปไตยนั้น รัฐบาลชั่วคราวที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งของประชาชนจะมีมารยาทพอที่จะไม่ผลักดันกฎหมายสำคัญๆ โดยเฉพาะกฎหมายที่ผูกพันผลประโยชน์ระยะยาวของประเทศชาติหรือกฎหมายที่กระทบสิทธิเสรีภาพของประชาชนออกมา การพยายามเร่งรัดออกกฎหมายฉบับนี้จึงขัดกับหลักการและธรรมเนียมปฏิบัติอันดีงามในระบอบประชาธิปไตย

3) แม้ร่างพรบ. ฉบับนี้จะถูกผู้คนและองค์กรต่างๆ คัดค้านท้วงติงอย่างมาก เนื่องจากนอกจากจะเป็นการผิดมารยาทในระบอบประชาธิปไตยแล้ว ยังมีเนื้อหาที่ลิดรอนสิทธิเสรีภาพของประชาชนและให้อำนาจล้นฟ้าแก่ ผบ. ทบ. อีกด้วย แต่ทั้งรัฐบาลและคมช. กลับพยายามเร่งรัดให้มีการออกกฎหมายฉบับนี้ให้ได้ จึงทำให้สังคมเกิดความสงสัยเคลือบแคลงใจมากว่า ร่างพรบ. ฉบับนี้จะเป็นหนึ่งในแผนการสืบทอดอำนาจของคมช. นอกเหนือจากหลายสิ่งหลายอย่างที่ได้กระทำไปแล้วหรือไม่

4) ถ้าร่างพรบ. ฉบับนี้ผ่านสภานิติบัญญัติแห่งชาติและมีผลบังคับใช้จริงๆ ประเทศไทยก็จะกลายเป็นประเทศที่ปกครองโดยทหาร กลายเป็นรัฐทหารที่มีประชาธิปไตยแต่เปลือก ถึงเวลานั้นภาพลักษณ์ของประเทศไทยที่ตกต่ำอยู่แล้วในเวทีโลกก็จะยิ่งตกต่ำลงไปอีก จะยิ่งถูกประเทศที่รักประชาธิปไตยบอยคอตและตัดความสัมพันธ์ด้านต่างๆ มากขึ้น

แต่โปรดเชื่อเถิดว่า เวลาที่ว่านั้นมาไม่ถึงหรอก ประชาชนไทยที่ผ่านร้อนผ่านหนาว เสียเลือดเสียเนื้อมามากมายในเวทีการต่อสู้เพื่อสิทธิประชาธิปไตยคงไม่ยอมให้ใครมาออกกฎหมายที่ทำลายดอกผลของการต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยของพวกเขาได้ง่ายๆ

Old soldiers never die; they just fade away แต่ People never die; they never fade away.

16 กรกฎาคม 2550
(ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ “สยามรัฐ” ฉบับวันที่ 17 กรกฎาคม 2550)

ว่าวของท่านประธาน

2007-07-14T15:34:00.003+07:00

ณรงค์ฤทธิ์ ศรีรัตโนภาส
ผู้อำนวยการสำนักที่ปรึกษาร้อยชักสาม
roichaksaam@gmail.com

Talk of the town ในวงเสวนาการเมืองระยะนี้ไม่มีที่ไหนไม่พูดถึงเรื่องที่พลเอกสนธิ บุญยรัตกลิน ผู้บัญชาการทหารบกและประธานคณะมนตรีความมั่นคงแห่งชาติจะตัดสินใจเล่นหรือไม่เล่นการเมืองหลังเกษียณอายุราชการในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้า

ในฐานะของผู้นำการก่อรัฐประหารที่กำลังจะหมดอำนาจบารมีเนื่องจากต้องเกษียณอายุราชการและต้องส่งมอบการปกครองประเทศให้กับรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้ง เขาคนนั้นไม่ว่าจะยอมรับหรือไม่ก็ตาม คงอดไม่ได้ที่จะต้องตระเตรียมสิ่งต่างๆ ไว้รองรับความปลอดภัยในอนาคตของตน เป็นต้นว่าทำอย่างไรคนของตนหรือคนที่ตนไว้วางใจจึงจะสามารถขึ้นมาสืบทอดอำนาจในกองทัพแทนตน ทำอย่างไรนักการเมืองและกลุ่มการเมืองที่ตนโค่นลงไปจะไม่สามารถกลับเข้ามามีอำนาจและตามเช็คบิลตนเป็นการตอบแทน ทำอย่างไรนักการเมืองหรือพรรคการเมืองที่เป็นมิตรหรือถ้าให้ดียิ่งไปกว่านี้คือ สนับสนุนตนจะสามารถได้รับคะแนนเสียงข้างมากจัดตั้งรัฐบาลบริหารประเทศ และกระทั่งทำอย่างไรตนจึงจะสามารถผันตัวเองจากผู้นำกองทัพที่เพิ่งหมดอายุราชการมาเป็นผู้นำการเมืองเพื่อรักษาอำนาจบารมีที่มีอยู่ต่อไป

เหตุที่ผู้นำการก่อรัฐประหารต้องคิดและพยายามหาหลักประกันความปลอดภัยในอนาคต กระทั่งคิดไปถึงความจำเป็นที่จะต้องสืบทอดอำนาจทางการเมืองของตน ก็เนื่องจากการเข้ามายึดอำนาจด้วยวิธีการรัฐประหารเป็นสิ่งผิดกฎหมายและผู้รักประชาธิปไตยยากจะทำใจยอมรับแม้รัฐบาลที่ถูกรัฐประหารจะเป็นรัฐบาลดร.ทักษิณที่พวกเขากำลังต่อต้านอยู่ก็ตาม เพราะปัญหาประชาธิปไตยของประชาชน ประชาชนควรได้รับการเรียนรู้และแก้ไขกันเองมากกว่าจะให้ใครกลุ่มหนึ่งใช้รถถังและกระสุนปืนมาแก้ให้ ด้วยเหตุนี้แม้พลเอกสนธิและคมช. จะได้รับการต้อนรับอย่างมากในระยะแรกที่เข้ายึดอำนาจ แต่ตลอดเวลาที่ครองอำนาจก็ต้องคอยหวาดระแวงทั้งกลุ่มอำนาจเก่าที่ตนยึดอำนาจมาและกลุ่มผู้รักประชาธิปไตยที่ถึงอย่างไรก็ไม่ยอมรับการเปลี่ยนแปลงด้วยวิธีการก่อรัฐประหาร ข่าวลือเกี่ยวกับการสืบทอดอำนาจและการเล่นการเมืองหลังเกษียณอายุราชการของประธานคมช.พลเอกสนธิ บุญยรัตกลิน จึงไม่ใช่ข่าวที่ไม่มีมูล แต่เป็นไปได้มากจริงๆ

ในท่ามกลางกระแสข่าวลือเรื่องพลเอกสนธิ จะลงเล่นการเมืองนั้น เสียงในสังคมมีทั้งที่คัดค้านและสนับสนุน ที่คัดค้านนอกจากจะมีพลังบริสุทธิ์ที่รักประชาธิปไตยซึ่งประกอบด้วยนักวิชาการและเอ็นจีโอจำนวนหนึ่งแล้ว ยังมีกลุ่มนักการเมืองอำนาจเก่าที่ยังจงรักภักดีกับดร.ทักษิณ รวมทั้งประชาชนอีกบางส่วนที่ยัง “รักทักษิณ” ส่วนที่สนับสนุนให้พลเอกสนธิลงเล่นการเมืองนั้นก็คือกลุ่มที่ต้องการใช้ตัวพลเอกสนธิให้เป็นประโยชน์ เช่นพลพรรคในคมช. ที่คงจะอุ่นใจกว่าหากได้ประธานคมช. มาเป็นนายกรัฐมนตรี นักการเมืองและกลุ่มการเมืองที่แยกตัวออกมาจากพรรคไทยรักไทยและพร้อมจะเป็นนอมินีให้คมช. เพื่อผลประโยชน์ร่วมกันทางการเมือง รวมทั้งนักการเมืองอดีตพรรคฝ่ายค้านเก่าบางคน ประกอบกับอดีตพรรคฝ่ายค้านทั้งสามพรรคก็ไม่มีพรรคไหนแสดงท่าทีคัดค้านการลงเล่นการเมืองของพลเอกสนธิ ณ วันนี้ แม้พลเอกสนธิจะไม่ยอมรับว่ามีแผนการลงเล่นการเมืองหลังเกษียณอายุ แต่น่าเชื่อว่าการตัดสินใจได้กระทำไปแล้ว ทั้งน่าเสียดายว่าเส้นทางชีวิตบั้นปลายจากการตัดสินใจลงเล่นการเมืองของพลเอกสนธิจะไม่ได้นำสิ่งที่เป็นมงคลใดๆ มาสู่ชีวิตอีกเลย เพราะงานแรกที่ต้องทำก่อนลงเลือกตั้งก็คือการวางเส้นสายต่อท่ออำนาจทางการเมืองไว้เป็นฐานเสียงของตน ซึ่งนักรัฐประหารรุ่นพี่พลเอกสนธิก็เคยใช้อำนาจบารมีทำมาแล้วและประสบผลกรรมมาแล้วทั้งนั้น นอกจากนี้ แม้การเล่นการเมืองของพลเอกสนธิจะเป็นสิทธิ โดยเฉพาะการถอดเครื่องแบบทหารลงเล่นการเมือง แต่เป็นสิทธิที่ขาดความเหมาะสม เป็นสิทธิที่ขาดจริยธรรมเพราะแม้คนร่างรัฐธรรมนูญยังมีบทบัญญัติไม่ให้สมัครรับเลือกตั้ง แล้วเหตุใดคนยึดอำนาจจึงขอเล่นการเมืองต่อได้

ชีวิตพลเอกสนธิทุกวันนี้ เปรียบเหมือนว่าวที่พลเอกสนธิพูดว่าจะไม่ยอมให้ใครมาดึง ขอเป็นว่าวที่ติดลมบนด้วยตัวเอง จะลงก็ลงด้วยตัวเอง แต่คนอย่างประธานคมช.ที่มีอำนาจทุกวันนี้ถ้าเปรียบเป็นว่าว ก็ต้องเป็นว่าวใหญ่อย่างว่าวจุฬาที่กำลังหลงระเริงลมที่มีคนช่วยกันกระพือพัดส่ง ไม่ใช่ว่าวเล็กๆ อย่างปักเป้าที่เอาแต่โฉบไปทางโน้นทีทางนี้ที แต่หากว่าวจุฬาที่คิดว่าตัวเองใหญ่แล้วฮึกเหิมทะนงตน ไม่ระมัดระวังตัว ไม่รู้เท่าทันเล่ห์เหลี่ยมกลอุบายในฟากฟ้าการเมือง ลืมไปว่าเมื่อตนปลดเกษียณแล้ว อำนาจบารมีก็มีไม่เหมือนเดิม ยังคงหลงเริงร่า ก็คงไม่นานที่จะต้องติดเหนียงปักเป้า ครั้นจะฝืนดึงฉุดเอาก็จะยิ่งพันรัดเข้าแน่นตัว มีแต่คนสมน้ำหน้า ช้ำในอุรา ต้องกินน้ำตาร่ำไป ตามบทเพลง “เย็นลมว่าว” ที่วงสุนทราภรณ์บรรเลงไว้

14 กรกฎาคม 2550
(ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ “สยามรัฐ” ฉบับวันที่ 16 กรกฎาคม 2550)

ค่านิยมแห่งชาติ

2007-07-07T21:59:00.000+07:00

ณรงค์ฤทธิ์ ศรีรัตโนภาส
ผู้อำนวยการสำนักที่ปรึกษาร้อยชักสาม
roichaksaam@gmail.com

ทุกวันนี้เราแทบตอบไม่ได้ว่าค่านิยมไทยคืออะไร รากไทยอยู่ตรงไหน เมื่อมีปัญหาขัดแย้งขึ้นในสังคม เราจึงไม่มีจุดยืนที่เป็นเอกภาพว่าอะไรถูกอะไรผิด สุดท้ายก็หาทางออกอย่างง่ายๆ ว่า “รักพ่ออย่าทะเลาะกัน”

ค่านิยมเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรม เป็นสิ่งที่บุคคลหรือสังคมยอมรับ ยึดถือและใช้เป็นแนวทางในการประพฤติปฏิบัติ ในการตัดสินใจและกำหนดการกระทำของตนเอง ค่านิยมของสังคมใดย่อมเปรียบเสมือนจิตวิญญาณของสังคมนั้น น่าเสียดายที่สังคมไทยไม่เคยมีใครกำหนดค่านิยมของสังคมไว้ให้เป็นที่ยอมรับร่วมกัน พยายามค้นหาในเว็บไซท์ของกระทรวงวัฒนธรรม ก็พบเพียงข้อควรปฏิบัติและไม่ควรปฏิบัติในวัฒนธรรมไทย โดยพูดเกี่ยวกับศาสนาไว้ 10 ข้อ พระมหากษัตริย์ 4 ข้อ และขนบธรรมเนียมประเพณีของสังคมอีก 6 ข้อ แล้วก็จบเพียงเท่านี้ ที่สำคัญคือ จะมีคนไทยสักกี่คนที่ได้รู้หรือได้อ่านสิ่งที่กระทรวงวัฒนธรรมบัญญัติไว้

ทุกวันนี้ความแตกแยกทางความคิดโดยเฉพาะความคิดทางการเมือง และการเลียนแบบทางวัฒนธรรมท้าทายให้เรายิ่งต้องคิดถึงการสร้างค่านิยมแห่งชาติ (National Values) หรือค่านิยมประเทศไทย (Thailand Core Values) อย่างจริงจังมากยิ่งขึ้น และสิ่งนี้น่าจะสำคัญกว่าการที่จะกำหนดว่าดอกไม้อะไร หรือสัตว์อะไรคือสัญญลักษณ์ของประเทศไทยมากนัก

ที่ผ่านมา ชาติไทยเรามีชื่อเสียงในทางประสานประโยชน์ พูดอย่างไม่เกรงใจก็คือเป็นชาติที่มีชื่อเสียงในด้านความอ่อนแอทางวัฒนธรรม กล่าวคือพร้อมจะต้อนรับวัฒนธรรมจากภายนอกและไม่สู้จะยืนหยัดวัฒนธรรมภายในของตนเท่าใดนัก เราพร้อมจะรับวัฒนธรรมแทบทุกอย่างจากภายนอกโดยเฉพาะจากกลุ่มประเทศที่เรารู้สึกว่ามีพัฒนาการทางเศรษฐกิจสูงกว่าเรา ไม่ว่าจะเป็นสิ่งของเครื่องใช้ ศิลปะวัฒนธรรม หรือองค์ความรู้ต่างๆ เราพร้อมจะยอมรับโลกาภิวัตน์และยอมจำนนอย่างง่ายๆ ตามคำสอนของนักเศรษฐศาสตร์ทุนนิยมว่าวิถีชีวิตของเราและของชาติเราทั้งชาติจะต้องหมุนไปตามทุนนิยมโลกาภิวัตน์ โดยไม่เคยตั้งคำถามว่าทำอย่างไรเราจึงจะสามารถอยู่แบบของเราโดยไม่ให้มันมาบงการวิถีชีวิตเรามากจนเกินไป เราไม่เคยค้นหาจุดแข็งของเราเพื่อไปรับมือกับทุนนิยมโลกาภิวัตน์มากไปกว่าการพยายามกลมกลืนตัวเองเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของมัน ที่น่าขำระคนเศร้าคือเรารู้สึกเท่และยินดีที่จะควักเงิน 40-50 บาทเพื่อซื้อมันทอดจืดๆ ที่เรียกว่าเฟร็นช์ฟรายจากร้านจั๊งฟู้ดส์ต่างชาติทั้งหลายมารับประทาน ในขณะที่เราอาจเขินอายที่จะจ่ายเงินเพียง 10-20 บาทเพื่อจะซื้อกล้วยแขก มันทอดและเผือกทอดที่ทั้งหวานทั้งมันจากแม่ค้าข้างถนนที่เป็นคนไทยด้วยกัน ความอ่อนแอทั้งทางเศรษฐกิจและวัฒนธรรมทำให้ค่านิยมของเราอ่อนแอไปด้วย ทุกวันนี้เราแทบตอบไม่ได้ว่าค่านิยมไทยคืออะไร รากไทยอยู่ตรงไหน ด้วยเหตุนี้เมื่อมีปัญหาขัดแย้งขึ้นในสังคม เราจึงไม่มีจุดยืนที่เป็นเอกภาพว่าอะไรถูกอะไรผิด สุดท้ายก็หาทางออกอย่างง่ายๆ ว่า “รักพ่ออย่าทะเลาะกัน” หรือไม่ก็หาทางออกอย่างประนีประนอมว่าประชาธิปไตยนั้นอนุญาตให้แตกต่างแต่ไม่แตกแยก ทั้งที่ความจริงนั้นปัญหาถูกกับผิด ดีกับชั่ว เป็นเรื่องที่ทั้งต้องแตกต่างและต้องแตกแยก

เมื่อเดือนมีนาคมปีที่แล้ว แกนนำม็อบอีแต๋นจากภาคอีสานที่เดินทางเข้ามาสนับสนุนให้ ดร.ทักษิณเป็นนายกรัฐมนตรีต่อให้สัมภาษณ์ว่าเหตุผลที่สนับสนุน ดร. ทักษิณเพราะเป็นผู้ที่ทำประโยชน์ให้กับคนยากคนจนในระดับรากหญ้าจริงๆ ส่วนที่มีการกล่าวหาว่า ดร. ทักษิณคอร์รัปชั่นนั้นแกนนำเห็นว่าการคอร์รัปชั่นก็มีเหมือนกันทุกรัฐบาล

นี่คือค่านิยมที่สนับสนุนคนทำงานเก่งและพอยอมรับได้หากคนเก่งนั้นจะโกงบ้าง ต่างกับค่านิยมของกลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตยที่ไม่ยอมรับคนโกงแม้เขาจะเก่ง

ปัจจุบันการต่อสู้ระหว่างค่านิยมที่ยกย่องคนเก่งแม้เขาจะโกงกับค่านิยมที่ปฏิเสธคนโกงแม้เขาจะเก่งยังคงดำเนินอยู่ต่อไปโดยมีกลุ่มพีทีวี.และกลุ่มคนรักทักษิณเป็นตัวแทนของค่านิยมแรก แต่การต่อสู้นี้มีตัวแปรเพิ่มขึ้นหลังการรัฐประหาร 19 กันยา ทำให้แนวรบของการต่อสู้ระหว่างค่านิยมทางการเมืองสลับซับซ้อนยิ่งขึ้น มีทั้งการต่อสู้ระหว่างการยอมรับรูปแบบประชาธิปไตยที่มีเนื้อหาเผด็จการ (ระบอบทักษิณ)กับการยอมรับรูปแบบเผด็จการที่อ้างว่าทำเพื่อประชาธิปไตย (ระบอบคมช.)และการไม่ยอมรับเผด็จการทั้งรูปแบบและเนื้อหา (กลุ่มที่ไม่เอาทั้งทักษิณและคมช.)นี่เป็นกรรมของสังคมที่ค่านิยมทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตยไม่แข็งแกร่ง!

วาระประเทศชาติหรือพูดให้ชัดขึ้นคือวาระประชาชนเวลานี้คือ การสร้างค่านิยมแห่งชาติที่เป็นทางการและเป็นที่ยอมรับของคนส่วนใหญ่ขึ้นมาสักชุดที่มีเนื้อหาครอบคลุมการดำเนินชีวิตทั้งทางวัฒนธรรม เศรษฐกิจ และการเมืองเพื่อเป็นหลักในการยึดถือและเป็นแนวทางในการตัดสินใจและการปฏิบัติของคนทั้งชาติต่อไป จากนี้จะได้ไม่ต้องมาทะเลาะกันว่าจะเดินขบวนสนับสนุนฝ่ายไหน และผู้รักประชาธิปไตยทั้งหลายจะได้เข้าใจตรงกันเสียทีว่าระหว่างประชาธิปไตยกับเผด็จการนั้น เส้นแบ่งอยู่ที่ตรงไหนกัน? ที่สำคัญระหว่างประชาธิปไตยใต้เงินตรากับประชาธิปไตยใต้รองเท้าบูทนั้น ประชาชนยังอยากจะฝากความหวังไว้กับฝ่ายใด?

7 กรกฎาคม 2550
(ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ “สยามรัฐ” ฉบับวันที่ 10 กรกฎาคม 2550)

ที่สำคัญกว่ารับหรือไม่รับ

2007-07-07T21:47:00.000+07:00

ณรงค์ฤทธิ์ ศรีรัตโนภาส
ผู้อำนวยการสำนักที่ปรึกษาร้อยชักสาม
roichaksaam@gmail.com

ถ้าพูดว่าที่มาของร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้มาจากการรัฐประหาร การรับร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ก็เท่ากับเป็นการยอมรับให้มีการก่อรัฐประหารได้และล้มล้างรัฐธรรมนูญได้ อย่างนี้ถือว่า “จงใจทำให้เกิดความเข้าใจผิดในสาระสำคัญของร่างรัฐธรรมนูญ” ไหม?

ถ้าการเปิดให้มีการลงประชามติว่าจะรับหรือไม่รับร่างรัฐธรรมนูญ พศ. 2550 ถือเป็นประวัติศาสตร์ครั้งแรกของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยที่ต้องบันทึกไว้ในบัญชีด้านความก้าวหน้าแล้ว การปิดกั้นไม่ให้มีการอภิปรายโต้แย้งเนื้อหาในร่างรัฐธรรมนูญอย่างรอบด้านด้วยบทบัญญัติในมาตรา 11(3) ของร่าง พรบ. กำหนดความผิดเกี่ยวกับการออกเสียงประชามติที่ “ห้ามผู้ใดจงใจทำให้เกิดความเข้าใจผิดในสาระสำคัญของร่างรัฐธรรมนูญเพื่อให้ผู้มีสิทธิออกเสียง ออกเสียงอย่างใดอย่างหนึ่ง หรือไม่ออกเสียง” ก็เป็นประวัติศาสตร์ครั้งแรกของการลงประชามติที่ควรบันทึกไว้ในบัญชีด้านความล้าหลังด้วยเช่นกัน

ทำไมจึงกล่าวเช่นนี้?

ประการแรก อย่างไรจึงจะเรียกว่า “จงใจทำให้เกิดความเข้าใจผิดในสาระสำคัญของร่างรัฐธรรมนูญ” ถ้าพูดว่าที่มาของร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้มาจากการรัฐประหาร การรับร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ก็เท่ากับเป็นการยอมรับให้มีการก่อรัฐประหารได้และล้มล้างรัฐธรรมนูญได้ ซึ่งขัดกับสาระสำคัญของระบอบประชาธิปไตยอย่างมีนัยสำคัญที่สุด หรือถ้าพูดว่า การแต่งตั้ง สว.ครึ่งหนึ่งเป็นการถอยหลังเข้าคลองและเปิดช่องให้ผู้มีอำนาจวางขุมกำลังทางการเมืองของตนได้ อย่างนี้ถือว่า “จงใจทำให้เกิดความเข้าใจผิดในสาระสำคัญของร่างรัฐธรรมนูญ” ไหม?

ประการต่อมา การลงประชามติเกิดจากความเชื่อพื้นฐานที่ว่าผู้มีสิทธิลงประชามติมีวุฒิภาวะและมีวิจารณญาณเพียงพอในการตัดสินใจ ดังนั้นการลงประชามติที่มีคุณภาพจึงควรเป็นการลงประชามติภายใต้การรับรู้ข้อมูลข่าวสารและข้อเท็จจริงต่างๆ ทั้งด้านบวกและด้านลบอย่างเต็มที่ ด้วยเหตุนี้การออกกฎหมายมากันท่าไม่ให้มีการถกเถียงโต้แย้งจากฝ่ายที่ไม่เห็นด้วย จึงไม่น่าจะเป็นกระบวนการลงประชามติที่มีคุณภาพเพียงพอ

ประการสุดท้าย การเปิดโอกาสให้ฝ่ายต่างๆ ได้พูดความเห็นของตนอย่างเต็มที่ ย่อมเป็นพื้นฐานที่ดีของการเปิดประชาธิปไตย และเป็นเงื่อนไขเบื้องต้นของสังคมประชาธิปไตย การที่จะมีใครคนไหน หรือคนกลุ่มใดใช้โอกาสนี้มาบิดเบือนหรือจงใจให้เกิดความเข้าใจผิด ทำให้ผู้หนึ่งผู้ใดเสียหาย ก็ย่อมมีกฎหมายบ้านเมืองฉบับอื่นรองรับอยู่แล้ว ไม่จำเป็นต้องมีมาตรา 11(3) มาลิดรอนการแสดงความคิดเห็นหรือทำให้บรรยากาศการลงประชามติต้องเสียไป

ความจริงแล้ว ด้วยกลไกอำนาจรัฐที่กุมอยู่ของ คมช.และรัฐบาล และด้วยเนื้อหาที่มีส่วนก้าวหน้าอยู่จำนวนหนึ่ง เป็นต้นว่าการให้ประชาชนมีสิทธิลงชื่อแก้ไขรัฐธรรมนูญหรือถอดถอนผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้อย่างไรเสียก็คงผ่านการลงประชามติไปได้ไม่ยาก หากคมช. และรัฐบาลเองไม่ทำอะไรให้คนในสังคมรับไม่ได้มากขึ้น แม้ปัจจุบันจะมีหลายกลุ่มหลายองค์กรออกมาประกาศไม่รับร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ก็ตาม

ปัญหาที่ต้องคิดและสำคัญกว่าปัญหารับหรือไม่รับร่างรัฐธรรมนูญก็คือ ทำอย่างไรการเมืองไทยจึงจะปลอดจากการก่อรัฐประหาร รัฐธรรมนูญไทยไม่ถูกล้ม ร่าง หรือแก้ไขโดยกระบวนการที่ไม่เป็นประชาธิปไตย ทำอย่างไรประชาชนจึงจะรู้สึกว่าตนมีหน้าที่ที่จะพิทักษ์ระบอบประชาธิปไตยที่ประชาชนมีส่วนร่วม ไม่ใช่ระบอบประชาธิปไตยภายใต้การผูกขาดของทุน หรือระบอบประชาธิปไตยที่ไหว้วานขุนศึกมาโค่นล้มนายทุน

7 กรกฎาคม 2550
(ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ “สยามรัฐ” ฉบับวันที่ 9 กรกฎาคม 2550)

ประชาชนจะเรียนรู้

2007-07-01T21:12:00.001+07:00

ณรงค์ฤทธิ์ ศรีรัตโนภาส
ผู้อำนวยการสำนักที่ปรึกษาร้อยชักสาม
roichaksaam@gmail.com

ถนนราชดำเนินสร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 ระหว่างปี พศ. 2442 ถึงปี พศ. 2446 เพื่อใช้เป็นเส้นทางเสด็จพระราชดำเนินจากพระบรมมหาราชวัง กับพระราชวังดุสิต ถนนแบ่งเป็น 3 ช่วงคือ ราชดำเนินนอก ราชดำเนินกลาง และราชดำเนินใน โดยการสร้างถนนสายนี้ นอกจากจะโปรดให้สร้างถนนขนาดกว้างแล้ว ยังโปรดให้สร้างสถานที่ราชการสำคัญๆ ขึ้นมาทั้ง 2 ฟากถนน แนวพระราชดำริในการสร้างถนนสายนี้บ้างว่าทรงได้มาจากถนนชอง เอลิเซ่ ในกรุงปารีส บ้างว่าทรงได้มาจากการสร้าง Queen`s Walk ในย่าน Green Park ของกรุงลอนดอน จากนั้นจึงทรงพระราชทานนามว่า ถนนราชดำเนิน ตามชื่อ Queen`s Walk ซึ่งหมายถึง ทางที่กษัตริย์เดิน นั่นเอง

หนึ่งร้อยกับอีกสี่ปีของถนนราชดำเนิน โดยเฉพาะช่วงเจ็ดสิบห้าปีมานี้ ถนนสายนี้เป็นทางเดินของประชาชนมากกว่าของกษัตริย์ ถนนได้บันทึกเหตุการณ์ เรื่องราว และความเปลี่ยนแปลง, บันทึกความขัดแย้ง การต่อสู้ ชัยชนะ และความพ่ายแพ้, บันทึกการสูญเสียของชีวิต เลือดเนื้อ และหยาดน้ำตา, บันทึกการเกิดขึ้น ดับไปของวีรชน และทรราชย์ ไม่เว้นแม้ชีวิตคนนิรนาม นักเดินทางผู้รอนแรม โสเภณี และคนไร้บ้าน

19 กันยายน 2549 ถนนราชดำเนินได้รับรู้การเปลี่ยนแปลงอีกครั้งหนึ่ง หลายคนโห่ร้องต้อนรับอย่างรื่นเริง มีการมอบช่อดอกไม้และเต้นโคโยตี้ หลายคนผิดหวังและเคียดแค้น หลายคนได้สัมผัสกับความยินดีที่ขมขื่น ยินดีที่รัฐบาลโกงกินถูกโค่นลง แต่ขมขื่นที่ระบอบประชาธิปไตยหนีไม่พ้นวังวนของการก่อรัฐประหาร หนีไม่พ้นรองเท้าบูท และอำมาตยาธิปไตย

แม้กระนั้น ประชาชนก็ได้เรียนรู้!

ถนนราชดำเนินสอนให้ประชาชนเรียนรู้ว่า การก่อรัฐประหารล้มล้างรัฐธรรมนูญและการเมืองในระบอบประชาธิปไตยตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ไม่เคยมีครั้งไหนเลยที่ทำให้ระบอบประชาธิปไตยพัฒนาขึ้น คณะรัฐประหารทุกชุดไม่เคยที่จะลงจากอำนาจอย่างขาวสะอาด ไม่เป็นเพราะเกรงว่าจะถูกฝ่ายตรงข้ามกลับมาล้างแค้น ก็เป็นเพราะยอมพ่ายแพ้ต่อความเย้ายวนของการมีอำนาจบารมี พฤติกรรมของการวางขุมกำลังและการสืบทอดอำนาจจึงมักปรากฏให้เห็นโดยเฉพาะในระยะที่กำลังจะหมดวาระการยึดอำนาจอย่างเปิดเผย และสุดท้ายจากภาวะที่ประชาชนเคยสนับสนุนหรือเป็นกลางก็จะกลายเป็นถูกประชาชนต่อต้านคัดค้านจนอยู่ไม่ได้

เขียนไปก็ภาวนาอย่าให้สิ่งที่เขียนเป็นจริงเลยสำหรับคณะรัฐประหารชุดปัจจุบันนี้!

อย่าให้ร่างพระราชบัญญัติการรักษาความมั่นคงในราชอาณาจักรที่ให้อำนาจผู้บัญชาการทหารบกอย่างล้นฟ้า ร่างพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือนที่รีบออกมาอย่างสายฟ้าแลบเพื่อเอาอกเอาใจข้าราชการ รวมถึงการจะต่ออายุราชการกำนันผู้ใหญ่บ้าน อย่าได้มีเบื้องหน้าเบื้องหลังในการวางขุมกำลังเพื่อสืบทอดอำนาจของตนเองเลย อย่าให้ร่างกฎหมายสำคัญต่างๆ ที่ผูกพันผลประโยชน์ประเทศชาติ ที่กระทบสิทธิเสรีภาพและชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนที่รัฐบาลชั่วคราวควรมีมารยาทที่จะปล่อยให้รัฐบาลและสภาที่มาจากการเลือกตั้งของประชาชนเป็นผู้พิจารณาถูกเข็นกันออกมาในช่วงนี้เลย

แต่หากสิ่งที่ภาวนาไว้ไม่เป็นจริง ถนนราชดำเนินก็จะเริ่มต้นเขียนบันทึกบทใหม่ที่ประชาชนจะได้เรียนรู้เพิ่มขึ้น และเข้มแข็งขึ้นอีกครั้งหนึ่ง

1 กรกฎาคม 2550
(ตีพิมพ์ครั้งแรกในหนังสือพิมพ์ “สยามรัฐ” ฉบับวันที่ 2 กรกฎาคม 2550)